I NZ 4/23

Sąd Najwyższy2023-02-22
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegozażalenieSąd Najwyższyniezaskarżalnośćprzymus adwokacko-radcowskiochrona dóbr osobistychpostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanego na postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów, uznając je za niedopuszczalne i sporządzone z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego.

Pozwany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego, które pozostawiło bez rozpoznania jego wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Szczecinie. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, wskazując, że na postanowienie wydane na podstawie art. 26 § 3 u.SN nie przysługuje zażalenie, gdyż jest ono ostateczne. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na naruszenie obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, gdyż zażalenie zostało sporządzone osobiście przez pozwanego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego R.Z. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 2022 r. (sygn. akt I NWW 154/22), którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek pozwanego o wyłączenie sędziów L.M. i Z.C. z Sądu Apelacyjnego w Szczecinie od orzekania w sprawie o sygn. akt I ACa 289/22. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Uzasadnienie opiera się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, sąd wskazał, że na postanowienie wydane na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym nie przysługuje zażalenie, ponieważ jest to orzeczenie ostateczne, a ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Podkreślono, że Sąd Najwyższy orzeka w sprawach wyraźnie mu przypisanych, a jego orzeczenia są co do zasady niezaskarżalne, co potwierdza również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Po drugie, sąd zwrócił uwagę na naruszenie przez skarżącego obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, który obowiązuje przed Sądem Najwyższym zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c. Zażalenie zostało bowiem sporządzone osobiście przez pozwanego, co czyni je bezskutecznym. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, na postanowienie wydane w oparciu o art. 26 § 3 u.SN nie przysługuje zażalenie, gdyż jest ono orzeczeniem ostatecznym i nie podlega zaskarżeniu, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że jego orzeczenia są co do zasady ostateczne i niezaskarżalne, a ustawa o Sądzie Najwyższym ani Kodeks postępowania cywilnego nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego na podstawie art. 26 § 3 u.SN. Katalog orzeczeń zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego jest ściśle limitowany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

G. Spółka Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
G. Spółka Akcyjnaspółkapowód
R. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

u.SN art. 26 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Postanowienie wydane na podstawie tego przepisu jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 394¹ § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dodatkowe przypadki, w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie przed Sądem Najwyższym toczące się na skutek zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 373 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnego środka zaskarżenia.

k.p.c. art. 367 § § 3 zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy czynności procesowych.

k.p.c. art. 47 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy czynności procesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Na postanowienie wydane na podstawie art. 26 § 3 u.SN nie przysługuje zażalenie. Obowiązuje przymus adwokacko-radcowski przed Sądem Najwyższym.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie Sądu Najwyższego jest orzeczeniem ostatecznym i dlatego nie podlega zaskarżeniu. Sąd Najwyższy nie rozpoznaje sprawy w toku instancji, lecz poza tokiem instancji w szczególnych przypadkach. W postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego.

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niezaskarżalność orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych w określonych trybach oraz obowiązek zastępstwa procesowego przed SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych sytuacji procesowych związanych z wnioskami o wyłączenie sędziego i postępowaniem przed SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z zaskarżalnością orzeczeń Sądu Najwyższego i przymusem adwokacko-radcowskim, co jest istotne dla praktyków prawa, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Kiedy nie można zaskarżyć postanowienia Sądu Najwyższego? Kluczowe zasady procesowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NZ 4/23
POSTANOWIENIE
Dnia 22 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z powództwa G. Spółki Akcyjnej z siedzibą w S.
przeciwko R. Z.
o ochronę dóbr osobistych,
w przedmiocie wniosku pozwanego o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Szczecinie L. M. i Z. C. od orzekania w sprawie o sygn. I ACa 289/22,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2023 r.,
zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Najwyższego z 28 grudnia 2022 r., sygn. I NWW 154/22,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego 23 stycznia 2023 r. (data prezentaty) wpłynęło zażalenie R. Z. na postanowienie Sądu Najwyższego z 28 grudnia 2022 r., I NWW 154/22, wysłane 18 stycznia 2023 r. (data stempla na kopercie).
Postanowieniem z 28 grudnia 2022 r., I NWW 154/22, Sąd Najwyższy, w sprawie z powództwa G. S.A. z siedzibą w S. przeciwko R.Z. o ochronę dóbr osobistych, w przedmiocie wniosku pozwanego o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Szczecinie L. M. i Z. C. od orzekania w sprawie o sygn. akt I ACa 289/22, pozostawił wniosek pozwanego bez rozpoznania,
na podstawie art. 26 § 3 u.SN.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie z uwagi na jego niedopuszczalność podlegało odrzuceniu.
Na postanowienie wydane w oparciu o art. 26 § 3 u.SN nie przysługuje zażalenie. Orzeczenie Sądu Najwyższego jest orzeczeniem ostatecznym i dlatego nie podlega zaskarżeniu. Wyjątek musiałby być wyraźnie wskazany w ustawie. W przedmiotowej sprawie brak jest takiego wyjątku w ustawie o Sądzie Najwyższym, czy w ustawie Kodeks postępowania cywilnego.
Sąd
Najwyższy nie rozpoznaje sprawy w toku instancji, lecz poza tokiem instancji w
szczególnych przypadkach wymienianych ww. ustawach. Wynika z tego, że
Sąd
Najwyższy rozpoznaje sprawy wyraźnie przypisane (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 9 lutego 2017 r., II PO 1/17 i powołane tam orzecznictwo; 18 maja 2022 r., I NO 5/22).
Na niezaskarżalność orzeczeń Sądu Najwyższego zwracał uwagę w swoim orzecznictwie również Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z 13 października 2015 r., SK 63/12, TK stwierdził, że w świetle konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego, ogólna zasada niezaskarżalności orzeczeń wydawanych przez Sąd Najwyższy, uwarunkowana jest modelem funkcjonowania Sądu Najwyższego w systemie organów władzy sądowniczej.
Niezależnie od powyższego katalog orzeczeń zaskarżalnych zażaleniem do
Sądu Najwyższego jest ściśle limitowany (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 kwietnia 2017 r., I PZ 2/17; 18 maja 2022 r. I NO 5/22).
Zgodnie z art. 394
1
§ 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na
postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz
na
postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę
o
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Stosownie do art. 394
1
§ 1
1
k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z
kolei
jak
stanowi art. 394
1
§ 3 k.p.c., do postępowania przed Sądem Najwyższym toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio art. 394 § 2 i 3, art. 395, art. 397 § 1, art. 398
6
§ 3, art. 398
14
, art. 398
15
§ 1 zdanie pierwsze, art. 398
16
, art. 398
17
i art. 398
21
.
Zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w art. 394
1
§ 1
i 1
1
k.p.c. Z tych względów nie przysługuje na nie zażalenie do Sądu Najwyższego.
Mając na uwadze powyższe zażalenie R.Z. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Niezależnie od powyższego w świetle treści art. 87
1
§ 1 k.p.c.,
‎
w postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego. Zatem
czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed
Sądem Najwyższym,
‎
z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 87
1
§ 2 k.p.c., są bezskuteczne. Innymi słowy, co
do zasady przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko
-
radcowski, zaś zażalenie zostało sporządzone przez skarżącego osobiście.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 373 § 1 oraz art. 367 § 3 zd. 2 k.p.c. w zw. z art. 47 § 3 k.p.c., a także mając na uwadze art. 87
1
§ 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI