I NZ 37/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie E. S.A. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę kasacyjną skarżącego. Skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które z kolei oddaliło zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty kary pieniężnej wraz z oprocentowaniem. Sąd Apelacyjny uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, argumentując, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego nie jest ani wyrokiem kończącym postępowanie, ani postanowieniem o odrzuceniu pozwu czy umorzeniu postępowania, a zatem nie spełnia kryteriów określonych w art. 398^1 § 1 k.p.c. Skarżący E. S.A. zarzucił naruszenie przepisów k.p.c., twierdząc, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania powinno być traktowane jako równoważne z odrzuceniem pozwu, a wniosek inicjujący postępowanie jako pozew. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. i utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że postanowienie Prezesa URE o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter formalnoprawny, a nie merytoryczny. Podkreślono, że takie postanowienie nie jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, a jedynie ocenia formalne przesłanki dopuszczalności postępowania. Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo wskazujące, że zażalenie na postanowienie Prezesa URE jest szczególnym środkiem prawnym, inicjującym postępowanie sądowe, które ma charakter pierwszoinstancyjny, a pismo zawierające zażalenie ma charakter zbliżony do pozwu, jednakże rozstrzygnięcie w tej sprawie powinno przybrać formę postanowienia, a nie wyroku. W konsekwencji, postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną jako niedopuszczalną było prawidłowe, a zażalenie skarżącego podlegało oddaleniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej od orzeczeń dotyczących odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście postępowań regulacyjnych.
Dotyczy specyficznej procedury związanej z postępowaniami przed Prezesem URE i Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., może być traktowane jako równoważne z odrzuceniem pozwu w rozumieniu art. 398^1 § 1 k.p.c., co uzasadniałoby dopuszczalność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego nie jest równoważne z odrzuceniem pozwu i nie stanowi orzeczenia kończącego postępowanie w rozumieniu art. 398^1 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postanowienie Prezesa URE o odmowie wszczęcia postępowania ma charakter formalnoprawny, a nie merytoryczny. Nie jest to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, a jedynie ocena formalnych przesłanek dopuszczalności postępowania. W przeciwieństwie do pozwu, zażalenie na postanowienie organu inicjuje postępowanie sądowe, które jest rozstrzygane postanowieniem, a nie wyrokiem. Dlatego skarga kasacyjna od takiego postanowienia jest niedopuszczalna.
Jaka jest forma rozstrzygnięcia Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpoznającego zażalenie na postanowienie Prezesa URE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozstrzygnięcie to powinno przybrać formę postanowienia, a nie wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w sprawach dotyczących zażaleń na postanowienia organów regulacyjnych, takich jak Prezes URE, właściwą formą rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji jest postanowienie, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania cywilnego i specyfiką takich spraw, gdzie zażalenie ma charakter formalny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S.A. | spółka | wnioskodawca |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest dopuszczalna od prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje odrzucenie skargi kasacyjnej, która jest niedopuszczalna, w tym wniesionej od orzeczenia, w stosunku do którego skarga kasacyjna na mocy ustawy nie przysługuje.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy wniosek został wniesiony przez podmiot niebędący stroną lub gdy wniosek dotyczy wszczęcia postępowania z mocy prawa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394^1
Kodeks postępowania cywilnego
Na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 479^56 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu regulacji energetyki uniezależnia dopuszczalność skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia.
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli k.p.c. nie przewiduje wydania wyroku lub nakazu zapłaty, sąd wydaje postanowienie.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje wydanie wyroku jako orzeczenia rozstrzygającego sprawę pod względem merytorycznym.
o.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy stwierdzenia nadpłaty.
o.p. art. 73 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy zwrotu nadpłaty.
o.p. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy oprocentowania nadpłaty.
o.p. art. 78 § § 1 w zw. z art. 78 § 3 pkt 1 oraz art. 78a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy zwrotu nadpłaty z oprocentowaniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego ma charakter formalnoprawny i nie jest równoważne z odrzuceniem pozwu. • Skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko od orzeczeń wymienionych w art. 398^1 § 1 k.p.c. • Zażalenie na postanowienie Prezesa URE inicjuje postępowanie sądowe, które jest rozstrzygane postanowieniem, a nie wyrokiem.
Odrzucone argumenty
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania powinno być traktowane jako równoważne z odrzuceniem pozwu. • Wniosek inicjujący postępowanie przed Prezesem URE powinien być uznany za tożsamy z pozwem.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego ma charakter rozstrzygnięcia formalnego, a nie merytorycznego. • Zażalenie to, jak i odwołanie od decyzji Prezesa URE, jest szczególnym środkiem prawnym, który trzeba traktować jak środek inicjujący postępowanie sądowe przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów o zmianę w całości lub w części decyzji albo postanowienia. • Pismo zawierające zażalenie ma więc charakter analogiczny do pozwu.
Skład orzekający
Janusz Niczyporuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej od orzeczeń dotyczących odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście postępowań regulacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z postępowaniami przed Prezesem URE i Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i gospodarczego. Pokazuje subtelne różnice między postępowaniem administracyjnym a cywilnym.
“Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy rozstrzyga o granicach zaskarżenia postanowień Prezesa URE.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.