I NZ 20/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego, uznając, że zastępca Prokuratora Generalnego był uprawniony do jej złożenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Prokuratora Generalnego na postanowienie Sądu Rejonowego w Kołobrzegu, które odrzuciło skargę nadzwyczajną od wpisu hipoteki przymusowej. Sąd Rejonowy uznał, że skarga została złożona przez nieuprawnionego zastępcę Prokuratora Generalnego i braki formalne nie zostały usunięte. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że zastępca Prokuratora Generalnego był uprawniony do złożenia skargi.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Prokuratora Generalnego na postanowienie Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 6 kwietnia 2022 r., które odrzuciło skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od prawomocnego orzeczenia referendarza sądowego w przedmiocie wpisu hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie ponad 27 milionów złotych. Sąd Rejonowy uzasadnił odrzucenie skargi brakiem wykazania uprawnienia Zastępcy Prokuratora Generalnego B. M. do składania środków zaskarżenia w postaci skarg nadzwyczajnych. Sąd Najwyższy, analizując treść zarządzenia Prokuratora Generalnego, uznał, że B. M. była uprawniona do zastępowania Prokuratora Generalnego w zakresie czynności określonych w ustawie o Sądzie Najwyższym, w tym do składania skarg nadzwyczajnych. W związku z tym uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy odnotował również, że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego już nie istnieje, gdyż hipoteka została wykreślona na mocy innego postanowienia Sądu Najwyższego, co może skutkować umorzeniem postępowania ze skargi nadzwyczajnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zarządzenie wewnętrzne przyznaje mu takie uprawnienie lub uprawnia do zastępowania Prokuratora Generalnego w zakresie czynności określonych przepisami, w tym składania środków zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że treść zarządzenia Prokuratora Generalnego wskazywała, iż Zastępca Prokuratora Generalnego B. M. była uprawniona do zastępowania Prokuratora Generalnego w zakresie czynności określonych m.in. w art. 89 § 2 ustawy o SN, co obejmuje składanie skarg nadzwyczajnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. w likwidacji | spółka | wnioskodawca |
| Bank Spółki Akcyjnej w W. | spółka | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (4)
Pomocnicze
k.p.c. art. 398² § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 398⁴ § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną.
ustawa o SN art. 95
Ustawa o Sądzie Najwyższym
W zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych – przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 398⁴ § 2 oraz art. 398⁹.
ustawa o SN art. 89 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa czynności, w zakresie których Zastępca Prokuratora Generalnego sprawuje zastępstwo Prokuratora Generalnego.
k.p.c. art. 394¹
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość złożenia zażalenia na postanowienie sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastępca Prokuratora Generalnego B. M. była uprawniona do złożenia skargi nadzwyczajnej na podstawie zarządzenia nr [...] Prokuratora Generalnego z 30 lipca 2018 r., które przyznawało jej zastępstwo w zakresie czynności określonych w art. 89 § 2 ustawy o SN. Sąd Rejonowy błędnie uznał, że braki formalne skargi nie zostały usunięte.
Godne uwagi sformułowania
Przy tym, niejako „na przyszłość” postulować należy by osoby władne do składania środków zaskarżenia w imieniu Prokuratora Generalnego jednoznacznie wskazywały i dokumentowały, że w danej chwili wypełniają określone zadania „w zastępstwie”. Stąd też postępowanie z niniejszej skargi nadzwyczajnej, z uwagi na nieistnienie zaskarżonego postanowienia, z punktu widzenia logiki procesu może skończyć się wyłącznie umorzeniem.
Skład orzekający
Paweł Czubik
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Karska
członek
Krzysztof Wiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja uprawnień Zastępcy Prokuratora Generalnego do składania skarg nadzwyczajnych oraz kwestia dopuszczalności postępowania w przypadku nieistnienia zaskarżonego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i wewnętrznych regulacji Prokuratury Generalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą nadzwyczajną i uprawnieniami organów prokuratury, a także pokazuje, jak nieistnienie przedmiotu zaskarżenia wpływa na postępowanie.
“Czy skarga nadzwyczajna ma sens, gdy zaskarżone orzeczenie już nie istnieje?”
Dane finansowe
WPS: 27 958 907,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I NZ 20/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Czubik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Karska SSN Krzysztof Wiak w sprawie z wniosku M. w likwidacji z siedzibą w R. z udziałem Banku Spółki Akcyjnej w W. o wpis hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958.907,50 zł, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 23 listopada 2022 r., zażalenia Prokuratora Generalnego na postanowienie Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z 6 kwietnia 2022 r., Dz.Kw. 3654/21, uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 kwietnia 2022 r., Dz. KW 3654/21, [...] , Sąd Rejonowy w Kołobrzegu na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c. odrzucił skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego z 16 marca 2021 r. wywiedzioną w sprawie z wniosku M. z siedzibą w R. z udziałem Bank S.A. w W., którą zaskarżono prawomocne orzeczenie referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z 5 lipca 2016 r., Dz. Kw. 3589/16. Sąd Rejonowy w Kołobrzegu następująco uzasadnił swoje postanowienie: W dniu 23 marca 2021 r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego od prawomocnego orzeczenia referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z 5 lipca 2016 r., Dz. Kw. 3589/16, w przedmiocie wpisu w księdze wieczystej [...] hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27 958 907,50 zł na rzecz M. z siedziba w R.. Pod skargą podpis złożyła B. M. jako Zastępca Prokuratora Generalnego. Do skargi dołączono wyciąg z zarządzenia nr [...] Prokuratora Generalnego z 30 lipca 2018 r., które dotyczyło zakresu czynności Zastępcy Prokuratora Generalnego R. H.. Zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2021 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi nadzwyczajnej w terminie tygodniowym poprzez wykazanie, że Zastępca Prokuratora Generalnego B. M. jest uprawniona do składania w imieniu Prokuratora Generalnego środków zaskarżenia w postaci skarg nadzwyczajnych. Zarządzenie zostało doręczone 17 sierpnia 2021r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, 23 sierpnia 2021 r. do akt zostało złożone pismo stanowiące wyciąg z zarządzenia nr [...] Prokuratora Generalnego z 30 lipca 2018 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności Zastępcy Prokuratora Generalnego do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji B. M. Zarządzeniem referendarza z 1 grudnia 2021 r. skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego wraz z aktami księgi wieczystej została skierowana do Sądu Najwyższego. Pismem z 26 stycznia 2022 r. (stosownie do zarządzenia z 24 stycznia 2022 r.) Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych zwróciła tutejszemu Sądowi akta sprawy [...] celem rozważenia zastosowania sankcji przewidzianej w art. 398 6 § 2 k.p.c. w związku z niewykazaniem uprawnienia Zastępcy Prokuratora Generalnego B. M. do złożenia w imieniu Prokuratora Generalnego skargi nadzwyczajnej. Sąd Rejonowy wskazał następnie, że w świetle art. 95 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2018 r. poz. 5 ze zm.; dalej: „ustawa o SN”) w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych – przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 398 4 § 2 oraz art. 398 9 (...). Zgodnie z art. 398 6 § 2 k.p.c., sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 398 4 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Sąd Rejonowy w Kołobrzegu odrzucił skargę Prokuratora Generalnego uznając, iż jej braki formalne nie zostały usunięte w terminie. Z nadesłanego do Sądu wyciągu zarządzenia nr [...] Prokuratora Generalnego z 30 lipca 2018 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności Zastępcy Prokuratora Generalnego do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji B. M. nie wynikało bowiem, że B. M. jest uprawniona do składania w imieniu Prokuratora Generalnego środków zaskarżenia w postaci skarg nadzwyczajnych. Pismem z 17 maja 2022 r. Prokurator Generalny, działając na podstawie art. 394 1 k.p.c., złożył zażalenie na ww. postanowienie Sądu Rejonowego w Kołobrzegu, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę art. 89 § 2 ustawy o SN w zw. z art. 398 6 § 2 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy o SN przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarga nadzwyczajna podlega odrzuceniu, gdyż została złożona przez organ nieuprawniony i pomimo uzupełnienia braków nie wykazano, że Zastępca Prokuratora Generalnego B. M. jest uprawniona do składania w imieniu Prokuratora Generalnego środków zaskarżenia w postaci skarg nadzwyczajnych, podczas gdyż z treści § 5.1 pkt 5a i § 3.1 pkt 8 zarządzenia nr [...] Prokuratora Generalnego z 30 lipca 2018 r., którego wyciągi zostały dołączone do skargi nadzwyczajnej, wynika, iż Zastępca Prokuratora Generalnego B. M. sprawuje zastępstwo Prokuratora Generalnego w zakresie czynności określonych przepisami art. 89 § 2 ustawy o SN. W oparciu o powyższy zarzut – rozwinięty następnie w uzasadnieniu zażalenia – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zasadniczo trafna jest zawarta w zażaleniu argumentacja, że zgodnie z treścią § 5.1 pkt 5a przesłanego do akt wraz ze skargą nadzwyczajną zarządzenia nr [...] Prokuratora Generalnego z 30 lipca 2018 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności Prokuratora Generalnego, Prokuratora Krajowego i pozostałych zastępców Prokuratora Generalnego – Zastępca Prokuratora Generalnego R. H. sprawuje zastępstwo Prokuratora Generalnego w zakresie czynności określonych m.in. w art. 89 § 2 ustawy o SN. Natomiast Zastępca Prokuratora Generalnego B.M. zastępowała Prokuratora Generalnego oraz Pierwszego Zastępcę Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego B.Ś., a także Zastępcę Prokuratora Generalnego K.S., Zastępcę Prokuratora Generalnego R.S., Zastępcę Prokuratora Generalnego M.P. i Zastępcę Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych P.F. w czasie ich nieobecności lub czasowej niemożności wykonywania obowiązków (§ 3.1 pkt 8 zarządzenia nr […]/18 Prokuratora Generalnego). W tych okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy dał wiarę skarżącemu Prokuratorowi Generalnemu, że w istocie Zastępca Prokuratora Generalnego B. M. – w chwili złożenia skargi nadzwyczajnej – zastępowała wskazane w zarządzeniu nr [...] Prokuratora Generalnego osoby w czasie ich nieobecności lub czasowej niemożności wykonywania obowiązków. Przy tym, niejako „na przyszłość” postulować należy by osoby władne do składania środków zaskarżenia w imieniu Prokuratora Generalnego jednoznacznie wskazywały i dokumentowały, że w danej chwili wypełniają określone zadania „w zastępstwie”. Jedynie na marginesie odnotować należy, że skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego jest skargą od prawomocnego orzeczenia referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z 5 lipca 2016 r., Dz. Kw. 3589/16, w przedmiocie wpisu w księdze wieczystej [...] hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27 958 907,50 zł na rzecz M. z siedziba w R.. Zaskarżone postanowienie referendarza w postaci wpisu hipoteki już nie istnieje. Rozstrzygnięcie, o które wnioskował Prokurator Generalny w przedmiotowej sprawie, zostało osiągnięte w efekcie wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia z 16 lutego 2022 r. w sprawie o sygn. I NSNc 601/21. W postanowieniu tym Sąd Najwyższy wykreślił przedmiotową hipotekę przymusową kaucyjną łączną z księgi wieczystej [...] 1 (macierzystej) oraz wszystkich ksiąg współobciążonych. Pośród 91 ksiąg współobciążonych była także księga o numerze [...] prowadzona dla lokalu [...] przekształconego w efekcie zastosowania art. 17 18 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.). Tym samym w dniu 16 lutego 2022 r. został wykreślony także zaskarżony niniejszą skargą nadzwyczajną wpis. Stąd też postępowanie z niniejszej skargi nadzwyczajnej, z uwagi na nieistnienie zaskarżonego postanowienia, z punktu widzenia logiki procesu może skończyć się wyłącznie umorzeniem. Sąd Najwyższy daje kwestię tę pod rozwagę składającemu skargę Prokuratorowi Generalnemu, w kontekście ewentualnego wycofana skargi, co nie zmienia wszelako oceny zasadności rozstrzygnięcia wyrażonego niniejszym postanowieniem. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [as ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI