I NZ 13/25

Sąd Najwyższy2025-09-17
SNinneNiskanajwyższy
sąd najwyższyniewłaściwość sądupełnomocnik z urzęduzwolnienie od kosztówpostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Białymstoku, uznając pismo strony za wniosek o ustanowienie pełnomocnika i zwolnienie z kosztów, a nie zażalenie.

Strona A.B. wniosła pismo zatytułowane „zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 6 lutego 2025 r.”, w którym domagała się przyznania pełnomocnika z urzędu i zwolnienia z kosztów sądowych. Sąd Najwyższy, analizując treść pisma, uznał, że mimo błędnego tytułu, intencją strony było złożenie wniosków o charakterze procesowym, a nie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.

Sąd Najwyższy rozpoznał pismo strony A.B. zatytułowane „zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 6 lutego 2025 r.”. Strona domagała się w nim ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych i zastępstwa procesowego, uzasadniając swoją prośbę trudną sytuacją życiową, zdrowotną i materialną. Sąd Najwyższy, opierając się na treści pisma, stwierdził, że nie stanowi ono zażalenia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a jego charakter jest wnioskiem o charakterze procesowym. Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c., mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania we właściwym trybie. W związku z tym, że Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Białymstoku, zgodnie z właściwością ogólną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pismo, mimo błędnego tytułu, powinno być traktowane jako wniosek procesowy o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, a nie jako zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na treści pisma i jego intencji, a nie na jego nazwie, zgodnie z zasadą, że mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania we właściwym trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Wojewoda Podlaskiorgan_państwowypozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania we właściwym trybie.

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd, który uznał się za niewłaściwy, przekaże sprawę innemu sądowi i zwróci akta.

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd, który uznał się za niewłaściwy, przekaże sprawę innemu sądowi i zwróci akta.

k.p.c. art. 29

Kodeks postępowania cywilnego

Właściwość sądu jest określona przez przepisy ustawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu pierwszej i drugiej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo strony, mimo błędnego tytułu, zawierało wnioski o charakterze procesowym, a nie zażalenie. Mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania we właściwym trybie. Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

decydujące znaczenie ma charakter pisma, nie zaś jego nazwa mylne oznaczenie pisma procesowego [...] nie stanowią przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania we właściwym trybie

Skład orzekający

Adam Redzik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości sądu w przypadku błędnego oznaczenia pisma procesowego oraz rozpatrywania wniosków o pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy rutynowej kwestii niewłaściwości sądu. Brak w niej elementów faktycznych czy prawnych, które mogłyby zainteresować szersze grono odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NZ 13/25
POSTANOWIENIE
Dnia 17 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Redzik
w sprawie z powództwa A. B.
przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie Podlaskiemu
o zapłatę
w przedmiocie skargi A. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z 5 października wydanego w sprawie o sygn. […],
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
17 września 2025 r.
w przedmiocie pisma A.B. zatytułowanego „zażalenie powoda
‎
na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 6 lutego 2025 r.” (…),
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.
UZASADNIENIE
26 lutego 2025 r. (data prezentaty Sądu Rejonowego w Białymstoku)
‎
A.B. (dalej także: Skarżący) wniósł pismo zatytułowane:
‎
„zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 6 lutego 2025 r. (…) w sprawie sygn. akt […] (….)”, w którym wniósł o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu i zwolnienie z kosztów sądowych i zastępstwa sądowego.
W uzasadnieniu powyższego pisma Skarżący przedstawił swoją sytuację życiową (zdrowotną i materialną) i wskazał, że wobec przedstawionych przez niego okoliczności „zażalenie jest zasadne”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 394
1
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu pierwszej i drugiej instancji odrzucające skargę
‎
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Z treści pisma wniesionego przez Skarżącego wynika, że nie stanowi ono zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 6 lutego 2025 r., sygn. […], chociaż tak pismo zostało zatytułowane. Wbrew wymogom, pismo nie zawiera zarzutów wobec wskazanego orzeczenia, a sformułowane wnioski oraz uzasadnienie prowadzą do konstatacji, że intencją Skarżącego
‎
było złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i wniosku
‎
o zwolnienie go z kosztów sądowych. O tym, że decydujące znaczenie
‎
ma charakter pisma, nie zaś jego nazwa przesądza chociażby brzmienie art. 130
‎
§ 1 k.p.c., zgodnie z którym mylne oznaczenie pisma procesowego
‎
lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania mu biegu
‎
i rozpoznania we właściwym trybie.
Mając na względzie przywołane okoliczności należy stwierdzić,
‎
że Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku Skarżącego,
‎
który wedle przepisów ogólnych powinien być procedowany przez Sąd Rejonowy
‎
w Białymstoku.
Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 200 § 1
1
i art. 200
‎
§ 1
4
k.p.c. w zw. z art. 29 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
sk
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI