I NWW 95/22

Sąd Najwyższy2022-11-16
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższywyznaczenie sądubrak bezstronnościniezawisłość sędziegoniezależność sądukognicja sądupostępowanie karne

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyznaczenie innego sądu do prowadzenia sprawy, uznając, że zarzut braku bezstronności nie mieści się w katalogu przyczyn uzasadniających takie rozstrzygnięcie zgodnie z art. 26 § 2 u.SN.

Obrońca oskarżonych I. S. i J. S. złożył wniosek o wyznaczenie sądu równorzędnego do prowadzenia sprawy przed Sądem Rejonowym w Kamiennej Górze, powołując się na zarzut braku bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy, analizując art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, stwierdził, że przepis ten dotyczy zarzutów braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, a nie braku bezstronności. W związku z tym, wniosek nie spełniał wymogów formalnych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy i został pozostawiony bez rozpoznania.

Wniosek obrońcy oskarżonych I. S. i J. S. o wyznaczenie sądu równorzędnego do prowadzenia postępowania przed Sądem Rejonowym w Kamiennej Górze (sygn. akt II K 368/21) został oparty na zarzucie braku bezstronności sędziego. Obrońca powołał się na art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, wskazując, że sąd nie gwarantuje należytej bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, zważył, że zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków dotyczących wyłączenia sędziego lub oznaczenia sądu, ale tylko w przypadku zarzutu braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Przepis ten nie obejmuje zarzutów dotyczących braku bezstronności, które podlegają rozpoznaniu na zasadach ogólnych (np. art. 41-43 k.p.k.). Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowa jest treść wniosku i jego uzasadnienie, a w tym przypadku podniesiono zarzut braku bezstronności, a nie braku niezawisłości czy niezależności. Wobec tego, że wniosek nie zawierał zarzutów mieszczących się w dyspozycji art. 26 § 2 u.SN, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 430 § 1 i art. 429 § 1 k.p.k., pozostawił wniosek bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut braku bezstronności nie mieści się w zakresie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, który dotyczy zarzutów braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 26 § 2 u.SN odnosi się wyłącznie do zarzutów braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Zarzuty braku bezstronności podlegają rozpoznaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z przepisami procedury karnej (art. 41-43 k.p.k.). W związku z tym, wniosek oparty na zarzucie braku bezstronności nie podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie wskazanego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznaoskarżony
J. S.osoba_fizycznaoskarżony
Obrońca oskarżonych I. S. i J. S.innewnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis ten dotyczy wniosków o oznaczenie sądu w przypadku zarzutu braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, a nie zarzutu braku bezstronności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut braku bezstronności nie mieści się w hipotezie art. 26 § 2 u.SN.

Godne uwagi sformułowania

Nie chodzi zatem o wnioski zawierające zarzut bezstronności, te bowiem podlegają rozpoznaniu na zasadach ogólnych Artykuł 26 § 2 u.SN stanowi o zarzucie braku niezależności lub braku niezawisłości, a nie braku bezstronności.

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących wyznaczenia sądu na podstawie art. 26 § 2 u.SN oraz rozróżnienie między brakiem bezstronności a brakiem niezawisłości/niezależności sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wnioskowania o wyznaczenie sądu w Sądzie Najwyższym i może być stosowane tylko w sprawach, gdzie podniesiono zarzuty braku niezależności lub niezawisłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozróżnienie między brakiem bezstronności a brakiem niezawisłości/niezależności sędziego, co ma kluczowe znaczenie dla jurysdykcji Sądu Najwyższego.

Kiedy Sąd Najwyższy zajmie się zarzutem braku bezstronności? Kluczowe rozróżnienie w orzecznictwie.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NWW 95/22
POSTANOWIENIE
Dnia 16 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z wniosku obrońcy oskarżonych I. S. i J. S.,
o oznaczenie sądu przed którym toczyć ma się postępowanie w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Kamiennej Górze, sygn. II K 368/21,
na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 16 listopada 2022 r.,
pozostawia wniosek bez rozpoznania
UZASADNIENIE
Adwokat J. L., obrońca oskarżonych I. S. i
J. S., wniósł do Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze o
wystąpienie do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu równorzędnego do
prowadzenia postępowania, toczącego się przed Sądem Rejonowym w
Kamiennej Górze, II K 368/21. Jako podstawię wniosku powołał art. 26 § 2 u.SN wskazując, że sąd przed którym toczy się postępowanie nie gwarantuje należytej bezstronności.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z 24 marca 2022 r. ww. wniosek został przekazany do Sądu Najwyższemu.
Obrońca oskarżonych w uzasadnieniu wniosku wskazał m.in., że Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze, z powodu zarzutu braku bezstronności, nie może rozpatrywać sprawy i zasadny jest wniosek o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do jej rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W myśl art. 26 § 2 u.SN do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo wniosków o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Ustawodawca powierzył Sądowi Najwyższemu rozpoznawanie określonej kategorii wniosków lub oświadczeń formułowanych w
toku spraw rozpatrywanych przez sądy, a jednocześnie ograniczył zakres tej kognicji jedynie do takich, które zawierają pewien rodzaj zarzutów, tj. zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Nie chodzi zatem o wnioski zawierające zarzut bezstronności, te bowiem podlegają rozpoznaniu na zasadach ogólnych, a więc w sprawach karnych – na zasadach określonych w k.p.k., w
tym
w
szczególności w art. 41
-
43 k.p.k. Artykuł 26 § 2 u.SN odsyła do tychże przepisów
również poprzez wskazanie, że wniosek formułowany na jego podstawie podlega rozpoznaniu „na zasadach określonych w odrębnych przepisach”, (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 października 2020 r., I NWW 87/20).
Stąd ewentualna ocena wniosku o wyłączenie sędziego albo o oznaczenie sądu, przedłożonego przy rozpatrywaniu konkretnej sprawy na podstawie art. 41 §
1 k.p.k., jako pozostającego w zakresie kognicji Sądu Najwyższego, musi wiązać
się z ustaleniem „czy wniosek ten zawiera konkretny zarzut braku niezawisłości sędziowskiej. Chodzi tu o wykazanie istnienia takiej przeszkody odnoszącej się do sprawowanego urzędu, która wyłączałaby możliwość zachowania przez sędziego standardu orzekania w sposób niezawisły” (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2020 r., I NWW 2/20). To
samo dotyczy sytuacji, w której podniesiono we wniosku zarzut braku niezależności sądu.
Artykuł 26 § 2 u.SN stanowi o zarzucie braku niezależności lub braku niezawisłości, a nie braku bezstronności. Tym samym, mimo iż przepis powyższy powołany jest jako podstawa wniosku obrońcy oskarżonych, to w istocie z treści wniosku wynika, że kwestionowana jest bezstronność sędziego, a zatem nie mieści się on w ramach art. 26 § 2 u.SN. Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania powyższych wniosków wyłącznie odnośnie do zarzutów braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, a
o tym czy wniosek podlega rozpoznawaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN decyduje treść wniosku, w tym w szczególności jego uzasadnienie.
Tylko wniosek o wyłączenie sędziego albo o oznaczenie sądu zawierający zarzut braku niezależności sadu lub braku niezawisłości sędziego, ale inny niż związany z kwestionowaniem statusu sędziego lub jego
votum
, może zostać rozpoznany merytorycznie.
Wobec braku we wniosku zarzutów braku niezawisłości sędziego lub
braku
niezależności sadu, w świetle art. 430 § 1 i art. 429 § 1 k.p.k., biorąc
pod
uwagę art. 26 § 2 u.SN, wniosek obrońcy oskarżonych należało pozostawić bez rozpoznania.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI