I DI 20/21

Sąd Najwyższy2021-09-13
SNKarneodpowiedzialność karna sędziówWysokanajwyższy
Sąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnawyłączenie sędziegoniezależność sąduniezawisłość sędziegoprawo UEodpowiedzialność karnaprokuratura

Sąd Najwyższy przekazał wniosek o wyłączenie sędziego Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, uznając, że zarzuty obrońców dotyczące braku niezależności sądu i niezawisłości sędziego spełniają przesłanki do dalszego biegu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońców sędziego M. P. o wyłączenie sędziego Jacka Wygody ze składu orzekającego w sprawie dotyczącej zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Obrońcy argumentowali, że Izba Dyscyplinarna nie jest niezależnym sądem w rozumieniu prawa UE, co budzi wątpliwości co do niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że te zarzuty spełniają przesłanki z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym i postanowił przekazać wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Sprawa dotyczyła wniosku prokuratora z Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego M. P. W toku postępowania wpłynęło pismo obrońców sędziego, zawierające m.in. wniosek o wyłączenie sędziego Jacka Wygody. Obrońcy argumentowali, że status sędziego Wygody, pozostałych członków Izby Dyscyplinarnej oraz samej Izby budzi poważne wątpliwości. Podkreślili, że Izba Dyscyplinarna, utworzona od podstaw i obsadzona przez osoby wybrane przez organ krajowy, nie daje rękojmi niezależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej. W ich ocenie, Izba nie jest niezależnym i niezawisłym sądem w rozumieniu prawa UE, a jej orzekanie w sprawie skutkowałoby pozbawieniem strony prawa do bezstronnego sądu. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o wyłączenie, uznał, że zawarte w nim zarzuty braku niezależności sądu i niezawisłości sędziego wypełniają przesłanki określone w art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać wniosek obrońców dotyczący wyłączenia sędziego Jacka Wygody Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego celem nadania mu dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzuty te wypełniają przesłanki określone w art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sformułowania obrońców dotyczące braku niezależności sądu i niezawisłości sędziego, zawarte we wniosku o wyłączenie, stanowią zarzut spełniający wymogi formalne i merytoryczne przepisu art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Prokurator z Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowejorgan_państwowywnioskodawca
Obrońcy SSN M. P. (adw. J. D. i adw. M. Z.)inneobrońcy

Przepisy (2)

Główne

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania wniosku o wyłączenie sędziego Prezesowi właściwej izby, jeśli wniosek zawiera zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 3

Kodeks karny

Przepis ten określa przestępstwo nadużycia władzy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut braku niezależności sądu i niezawisłości sędziego wypełnia przesłanki z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Godne uwagi sformułowania

poważne wątpliwości budzi (…) status Pana Jacka Wygody oraz wszystkich pozostałych osób powołanych do orzekania w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego jak również samej Izby nowoutworzona od podstaw Izba Dyscyplinarna, w której mają orzekać wyłączenie osoby wybrane przez organ krajowy, który z uwagi na ustrojowy model jego ukształtowania oraz sposób działania nie daje rękojmi niezależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej – nie jest niezależnym i niezawisłym sądem w rozumieniu prawa Unii Europejskiej

Skład orzekający

Jacek Wygoda

przewodniczący, sprawozdawca

Małgorzata Bednarek

członek

Jarosław Duś

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwestie proceduralne związane z wyłączeniem sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących niezależności sądownictwa i niezawisłości sędziowskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego i jej składu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych polskiego sądownictwa, w tym niezależności sądów i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem szeroko dyskutowanym publicznie.

Czy Sąd Najwyższy sam sobie nie ufa? Wniosek o wyłączenie sędziego ujawnia głębokie wątpliwości co do Izby Dyscyplinarnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I DI 20/21
POSTANOWIENIE
Dnia 13 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Wygoda (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Bednarek
‎
SSN Jarosław Duś
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 13 września 2021 r. pisma obrońców SSN M. P. z dnia 9 lipca 2021 r. zatytułowanego „wniosek o nieuwzględnienie wniosku prokuratora del. do Prokuratury Krajowej o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej SSN M. P.” – w części zawierającej wniosek o wyłączenie SSN Jacka Wygody ;
na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2021.154 t.j.),
postanowił
przekazać ww. wniosek, w zakresie w jakim odnosi się do wyłączenia SSN Jacka Wygody, Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, celem nadania mu dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 15 marca 2021 r., prokurator z Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej (dalej: prokurator), wystąpił do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej, o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego – M. P., za przestępstwo z art. 231 § 3 k.k. (k.13)
Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego Pracą Izby Dyscyplinarnej z dnia 16 marca 2021 r. sprawa dotycząca ww. wniosku prokuratora wpisana została do repertorium Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego pod sygn.
‎
I DI 20/21 (k.1), zaś zarządzeniem z dnia 17 marca 2021 r. do jej rozpoznania wyznaczono sąd w składzie: SSN Jacek Wygoda,   SSN, Małgorzata Bednarek, SSN Jarosław Duś (k.14).
W dniu 9 lipca 2021 r. do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońców SSN M. P. - adw. J. D. i adw. M. Z. zatytułowane „wniosek o nieuwzględnienie wniosku prokuratora del. do Prokuratury Krajowej o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej SSN M. P.”, w którym to piśmie ww. obrońcy zawarli m.in. wniosek o wyłącznie SSN Jacka Wygody  (akta sygn. I DI 20/21, k. 104v). Uzasadniając wywiedziony przez siebie wniosek o wyłączenie sędziego, ww. obrońcy wskazali m.in., iż: „poważne wątpliwości budzi (…) status Pana Jacka Wygody oraz wszystkich pozostałych osób powołanych do orzekania w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego jak również samej Izby”. W dalszej części uzasadnienia wniosku o wyłączenie sędziego obrońcy stwierdzili, że: „nowoutworzona od podstaw Izba Dyscyplinarna, w której mają orzekać wyłączenie osoby wybrane przez organ krajowy, który z uwagi na ustrojowy model jego ukształtowania oraz sposób działania nie daje rękojmi niezależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej – nie jest niezależnym i niezawisłym sądem w rozumieniu prawa Unii Europejskiej, a tym samym pozostawienie tej Izbie rozstrzygnięcia w sprawie skutkować będzie pozbawieniem strony prawa do bezstronnego sądu (…)” (k. 110).
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Pismo obrońców SSN M. P. z dnia 9 lipca 2021 r. zatytułowane „wniosek o nieuwzględnienie wniosku prokuratora del. do Prokuratury Krajowej o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej SSN M. P.”, w punkcie 3. zawiera wniosek o wyłączenie członka składu Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego – SSN Jacka Wygody.
Sąd Najwyższy rozpoznający sprawę sygn. I DI 20/21, analizując treść ww. pisma w zakresie odnoszącym się do wyłączenia SSN Jacka Wygody zauważa, iż zawarte uzasadnieniu sformułowanie: „nowoutworzona od podstaw Izba Dyscyplinarna, w której mają orzekać wyłączenie osoby wybrane przez organ krajowy, który z uwagi na ustrojowy model jego ukształtowania oraz sposób działania nie daje rękojmi niezależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej – nie jest niezależnym i niezawisłym sądem w rozumieniu prawa Unii Europejskiej, a tym samym pozostawienie tej Izbie rozstrzygnięcia w sprawie skutkować będzie pozbawieniem strony prawa do bezstronnego sądu (…)”, jest w istocie zarzuceniem sądowi rozpoznającemu sprawę braku niezależności, jak również zarzuceniem sędziemu braku niezawisłości.
W ocenie Sądu Najwyższego przytoczona powyżej argumentacja obrońców odnosząca się do kwestii wyłączenia SSN Jacka Wygody wypełnia przesłanki o których mowa w art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2021.154 t.j.), a więc zawiera: „zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego”, co zgodnie z tymże artykułem powoduje po stronie Sądu rozpoznającego sprawę konieczność przekazania wniosku obrońców SSN M. P. o wyłączenie SSN Jacka Wygody Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego .
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI