I NWW 86/22

Sąd Najwyższy2022-10-26
SNinneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższywyłączenie sędziegoniezawisłośćbezstronnośćTSUEIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw PublicznychIzba Cywilna

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Izbie Cywilnej SN z uwagi na wniosek o wyłączenie sędziów.

W sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt II CSKP 21/22, pełnomocnik pozwanych złożył wniosek o wyłączenie sędziów, powołując się na przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące niezawisłości i bezstronności sędziów. Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, rozpatrując ten wniosek, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu wskazano na konieczność wykonania postanowienia Wiceprezesa TSUE zawieszającego stosowanie art. 26 § 2 u.SN. W konsekwencji, sprawę przekazano do rozpoznania Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał wniosek pozwanych o wyłączenie sędziów Mariusza Łodko, Marcina Łochowskiego i Tomasza Szanciło od rozpoznania sprawy toczącej się pod sygn. akt II CSKP 21/22. Pełnomocnik pozwanych wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziów wyczerpuje także przesłanki określone w art. 29 § 5 i nast. ustawy o Sądzie Najwyższym, dotyczące wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy, stosując art. 200 § 1 k.p.c. nakazujący sądowi z urzędu badać swoją właściwość, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu podkreślono, że postanowienie Wiceprezesa TSUE z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie C-204/21, zawieszające stosowanie art. 26 § 2 u.SN, powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa. Wobec powyższego, z pominięciem art. 26 § 2 u.SN, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego, zgodnie z żądaniem pozwanych zgłoszonym w trybie art. 29 § 5 i nast. u.SN.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na przepisach dotyczących niezawisłości i bezstronności, może prowadzić do stwierdzenia niewłaściwości sądu, jeśli sąd uzna, że okoliczności sprawy wskazują na naruszenie tych standardów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, rozpatrując wniosek o wyłączenie sędziów oparty na art. 29 § 5 i nast. u.SN, stwierdził swoją niewłaściwość. Podkreślono, że sąd z urzędu bada swoją właściwość, a wniosek o wyłączenie sędziego może wpływać na ocenę tej właściwości. Dodatkowo, wskazano na konieczność wykonania postanowienia TSUE zawieszającego stosowanie art. 26 § 2 u.SN.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do innego sądu/izby

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznapowód
W. spółka komandytowa z siedzibą w W.spółkapozwany
P. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd z urzędu bada swoją właściwość w każdym stanie sprawy i w razie stwierdzenia niewłaściwości przekazuje sprawę sądowi właściwemu.

u.SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Dopuszczalne jest badanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN z uwzględnieniem okoliczności powołania i postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności mającego wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.SN art. 29 § § 6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa rodzaje spraw, w których można złożyć wniosek o stwierdzenie przesłanek z § 5.

u.SN art. 29 § § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o stwierdzenie przesłanek z § 5.

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Stosowanie tego przepisu zostało zawieszone postanowieniem TSUE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziów oparty na art. 29 § 5 i nast. u.SN. Konieczność wykonania postanowienia TSUE zawieszającego stosowanie art. 26 § 2 u.SN.

Godne uwagi sformułowania

swoją właściwość sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego [...] wymogów niezawisłości i bezstronności postanowienie [...] winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa

Skład orzekający

Paweł Księżak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zasady niewłaściwości sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz orzecznictwem TSUE w sprawach dotyczących sądownictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii wyłączenia sędziów w Sądzie Najwyższym i odwołuje się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sąd Najwyższy nie był właściwy do rozpoznania sprawy? Kluczowe postanowienie w kontekście TSUE i wyłączenia sędziów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NWW 86/22
POSTANOWIENIE
Dnia 26 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak
w sprawie z powództwa W. K.
przeciwko W. spółce komandytowej z siedzibą w W. i P. D. o zapłatę
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
w dniu 26 października 2022 r.
na skutek wniosku pozwanych
o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Mariusza Łodko, Marcina Łochowskiego
‎
i Tomasza Szanciło
od rozpoznania sprawy toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt II CSKP 21/22
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego.
UZASADNIENIE
W piśmie z 30 września 2022 r. (k. 25
-
27) pełnomocnik pozwanych, w
ślad
za wnioskiem o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Mariusza Łodko, Marcina Łochowskiego i Tomasza Szanciło, wskazał, że wniosek ten wyczerpuje także przesłanki określone w art. 29 § 5 i nast. ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 200 § 1
1
k.p.c. swoją właściwość sąd bierze pod uwagę z
urzędu w każdym stanie sprawy. Artykuł 200 § 1
4
k.p.c. wskazuje, że sąd, który stwierdzi swoją niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu.
Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1904; dalej: „u.SN”)
dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i  bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i
jego
postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
Wedle art. 29 § 6 u.SN wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 5, może być złożony wobec sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wyznaczonego do składu rozpoznającego:
1) środek zaskarżenia;
2) sprawę dyscyplinarną;
3) sprawę o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury;
4) sprawę z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczącą sędziego Sądu Najwyższego;
5) sprawę z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku.
Stosownie do art. 29 § 7 u.SN uprawnionym do złożenia wniosku jest strona lub uczestnik postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach, o których mowa w § 6.
Wobec powyższego, zważywszy na fakt, że pełnomocnik pozwanych jako podstawę wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Mariusza Łodko, Marcina Łochowskiego i Tomasza Szanciło wskazał także art. 29 § 5 i nast. u.SN, Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy miał przy tym na uwadze, że stosowanie przepisu wskazanego przez pełnomocnika strony pozwanej w piśmie z 30 września 2022 r. jako alternatywna podstawa wniosku o wyłączenie sędziów – tj. art. 26 § 2 u.SN – zostało ze skutkiem natychmiastowym zawieszone postanowieniem Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 14 lipca 2021 r., wydanym w sprawie C
-
204/21 – do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie w tej sprawie. W  ocenie Sądu Najwyższego wskazane postanowienie, zgodnie z zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości.
W tej sytuacji, przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN ze wskazanych powyżej przyczyn, sprawę należało przekazać, zgodnie z żądaniem pełnomocnika pozwanych zgłoszonym w trybie art. 29 § 5 i nast. u.SN, Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI