Orzeczenie · 2026-02-18

I NWW 8/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-18
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegoSąd NajwyższyKrajowa Rada SądownictwakonstytucjaTKniezależność sądownictwapraworządnośćpostępowanie karne

Wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego R.W. od orzekania w sprawie III KK 717/25 został złożony z powodu rzekomych wadliwości związanych z powołaniem sędziego na urząd, wynikających z jego zdaniem z ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, stwierdził, że na gruncie polskiego prawa ustrojowego nie istnieje wada, która mogłaby podważyć legalność powołania sędziego R.W. i uniemożliwić mu orzekanie. Podkreślono, że powołanie sędziów przez Prezydenta RP, o ile spełniają oni ustawowe wymogi, jest aktem ostatecznym, niepodlegającym dalszej kontroli. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie badał zgodność przepisów dotyczących KRS z Konstytucją, uznając je za zgodne lub stwierdzając niekonstytucyjność przepisów, które nie wpływały na skuteczność powołań sędziowskich. Sąd Najwyższy wskazał również, że uchwała połączonych izb z 23 stycznia 2020 r., na którą powoływał się wnioskodawca, została uznana za niezgodną z Konstytucją i przepisami UE przez Trybunał Konstytucyjny, co pozbawia ją waloru normatywnego. Ponadto, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały z 3 grudnia 2025 r. (I NZP 7/25), która podkreśla, że Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom UE kompetencji do regulowania organizacji krajowego wymiaru sprawiedliwości. Wnioskodawca nie przedstawił również żadnych konkretnych dowodów na brak bezstronności sędziego R.W. W związku z brakiem podstaw prawnych do wyłączenia sędziego, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie braku możliwości kwestionowania powołania sędziego ze względu na procedury związane z KRS i TK, a także brak jurysdykcji UE w zakresie organizacji sądownictwa krajowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami sądownictwa i rolą TK oraz TSUE.

Zagadnienia prawne (4)

Czy istnieją podstawy prawne do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od orzekania, jeśli jego powołanie nastąpiło na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład może być kwestionowany?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy prawne do wyłączenia sędziego w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziego przez Prezydenta RP, o ile spełnia on ustawowe wymogi, jest aktem ostatecznym. Zarzuty dotyczące składu KRS zostały już rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny, a orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą. Nie można kwestionować legalności powołania sędziego na podstawie wadliwej uchwały SN, która została uznana za niezgodną z Konstytucją.

Jaka jest moc prawna uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) po jej uznaniu przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uchwała ta utraciła jakikolwiek walor normatywny i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia sądowego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności uchwały z Konstytucją RP, co zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP czyni ją pozbawioną mocy obowiązującej i wiążącej dla wszystkich sądów, w tym Sądu Najwyższego.

Czy wadliwość procedury powołania sędziego, stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny, może prowadzić do podważenia skuteczności powołania lub zdolności do orzekania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwość procedury nominacyjnej nie prowadzi do podważenia skuteczności powołania sędziego ani jego zdolności do orzekania, o ile spełnia on ustawowe kryteria.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo TK, które wielokrotnie stwierdzało niekonstytucyjność przepisów dotyczących procedury nominacyjnej, jednak nigdy nie prowadziło to do podważenia skuteczności powołań sędziowskich ani ich zdolności do orzekania. Nawet formalne stwierdzenie niekonstytucyjności nie podważa skuteczności powołania, jeśli akt powołania został wydany w prawidłowej formie przez upoważniony organ.

Czy przepisy Unii Europejskiej mogą regulować organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom UE kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Zgodnie z uchwałą połączonych izb SN, kompetencje te przysługują wyłącznie konstytucyjnym organom RP i nie podlegają przekazaniu na podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, co wyklucza zastosowanie art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
R.K.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinnewnioskodawca
SSN R.W.innesędzia

Przepisy (34)

Główne

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 144 § ust. 3 pkt 17

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 183 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 187 § ust. 1 pkt 2 i ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 10 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 173

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 186 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 104 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 194 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 199 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 90 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § ust. 2 i 3 w zw. z art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

k.k. art. 228 § § 4

Kodeks karny

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

u.SN art. 26 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

EKPCz art. 6 § ust. 1

Europejska Konwencja Praw Człowieka

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

u.KRS art. 9a

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.KRS art. 2 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

TUE art. 19 § ust. 1

Traktat o Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do wyłączenia sędziego. • Powołanie sędziego przez Prezydenta RP jest aktem ostatecznym. • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą. • Uchwała SN z 23 stycznia 2020 r. została uznana za niezgodną z Konstytucją. • Polska nie przekazała UE kompetencji do regulowania organizacji wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Wadliwość powołania sędziego ze względu na skład KRS. • Niezgodność z prawem UE i EKPCz.

Godne uwagi sformułowania

Na gruncie polskiego prawa ustrojowego nie istnieje wada ustrojowa, która mogłaby podważyć legalność powołania SSN R.W. i uniemożliwić mu orzekanie. • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. • Niedopuszczalne byłoby oparcie rozstrzygnięcia sądowego na uchwale Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., która w wyniku wyroku TK utraciła jakikolwiek walor normatywny. • Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości.

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący

R.W.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku możliwości kwestionowania powołania sędziego ze względu na procedury związane z KRS i TK, a także brak jurysdykcji UE w zakresie organizacji sądownictwa krajowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami sądownictwa i rolą TK oraz TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych państwa prawa, niezależności sądownictwa i relacji z prawem unijnym, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sąd Najwyższy: Wniosek o wyłączenie sędziego bez podstaw. Konstytucja i TK ponad wszystko.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst