I NWW 8/22

Sąd Najwyższy2023-04-05
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
sąd najwyższysąd okręgowywyłączenie sędziegotsuekrsniezależność sądownictwapraworządność

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek o wyłączenie sędziego Sądowi Okręgowemu w Warszawie, powołując się na postanowienie TSUE zawieszające stosowanie przepisów SN dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Wnioskodawca złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie, kwestionując status sędziów powołanych przez KRS ukształtowaną w nowym trybie. Sąd Okręgowy przekazał wniosek do SN. Sąd Najwyższy, powołując się na postanowienie TSUE z dnia 14 lipca 2021 r. (C-204/21) nakazujące zawieszenie stosowania przepisów SN dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie.

Wnioskodawca, M. Spółka z o.o. z siedzibą w T., złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w W. od orzekania w sprawie o sygn. III C [...]. Podstawą wniosku było kwestionowanie statusu sędziów powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., uznając ich powołanie za bezskuteczne. Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2021 r. (III C 1890/21) na podstawie art. 26 ustawy o Sądzie Najwyższym, przedstawił wniosek o wyłączenie sędziego R. S. Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Po zwróceniu się do wnioskodawcy o sprecyzowanie trybu postępowania, wnioskodawca wskazał na art. 49 k.c. jako podstawę wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, odwołał się do postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie C-204/21, które zobowiązało Rzeczpospolitą Polską do natychmiastowego zawieszenia stosowania przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym przekazujących do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego lub niezależności sądu. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie TSUE powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa, w tym wymiar sprawiedliwości. W związku z tym, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku, który był oparty na przepisie art. 26 § 2 u.SN, i przekazał go do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, jako sądowi właściwemu zgodnie z art. 49 § 1 k.p.c. oraz art. 42a § 3 p.u.s.p.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na postanowienie TSUE nakazujące zawieszenie stosowania przepisów SN dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w zakresie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego lub niezależności sądu. W związku z tym, uznał, że powinien przekazać wniosek do sądu właściwego, pomijając dyspozycję art. 26 § 2 u.SN.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w Warszawie

Strony

NazwaTypRola
M. Spółka z o.o. w T.spółkawnioskodawca
Sąd Okręgowy w W. R. S.instytucjasędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis wskazujący sąd właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego.

Pomocnicze

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis określający przekazanie wniosku o wyłączenie sędziego Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. Jego stosowanie zostało zawieszone postanowieniem TSUE w zakresie, w jakim dotyczy zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego lub niezależności sądu.

u.SN art. 26 § §§ 2, 4-6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy, których stosowanie zostało zawieszone postanowieniem TSUE.

u.SN art. 82 § §§ 2-5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy, których stosowanie zostało zawieszone postanowieniem TSUE.

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10

Przepis, którego stosowanie zostało zawieszone postanowieniem TSUE.

p.u.s.p. art. 42a § § 3

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis dotyczący testu niezawisłości i bezstronności, wskazany przez wnioskodawcę jako ewentualna podstawa.

k.c. art. 49

Kodeks cywilny

Przepis wskazany przez wnioskodawcę jako podstawa wniosku o wyłączenie sędziów SN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie TSUE nakazujące zawieszenie stosowania przepisów SN dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Zasada efektywności i lojalnej współpracy z organami UE.

Godne uwagi sformułowania

stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek Sądowi Okręgowemu w Warszawie. zgodnie z zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości.

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia i stosowanie postanowień TSUE przez polskie sądy, w szczególności SN, w kontekście niezależności sądownictwa i właściwości izb SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN i postanowieniami TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i relacji między polskim a unijnym prawem, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

Sąd Najwyższy nie chce rozpatrywać wniosku o wyłączenie sędziego. Kluczowe postanowienie TSUE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NWW 8/22
POSTANOWIENIE
Dnia 5 kwietnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Wiak
w sprawie z wniosku M. Spółka z o.o. w T.
o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w W. R. S. od orzekania w sprawie o sygn. III C […],
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 kwietnia 2023 r.,
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek Sądowi Okręgowemu w Warszawie.
UZASADNIENIE
W pismach z 16 października 2021 r. powód – M.  Sp. z o.o. z siedzibą w
T.  (dalej: „wnioskodawca”) złożył wniosek ewentualny o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w W.: […] od rozpoznania sprawy toczącej się przed
Sądem Okręgowym w W.. W uzasadnieniu pisma wnioskodawca podniósł, że jego zdaniem osoby powołane przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie
są sędziami w rozumieniu prawa, a ich powołanie na urząd sędziego jest bezskuteczne.
Wnioskodawca wniósł również o wyłączenie od orzekania w zakresie zażalenia sędziów delegowanych do Sądu Okręgowego w W. z sądów niższej instancji.
Postanowieniem z 29 października 2021 r. (III C 1890/21) Sąd Okręgowy w
Warszawie, na podstawie art. 26 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1904 ze zm., dalej: „u.SN”), przedstawił
wniosek powoda o wyłączenie SSO R. S. Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.
Na podstawie zarządzenia z 19 września 2022 r., pismem z 27 września 2022 r. zwrócono się do wnioskodawcy o wskazanie, czy z uwagi na podniesione zarzuty, wnosi on o rozpoznanie tego wniosku w trybie art. 26 § 2 u.SN, czy też w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i nast. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 2072 ze zm.).
Pismem z 10 października 2022 r. wnioskodawca wskazał, że
wnosi o
wyłączenie w oparciu o art. 49 k.c. wskazanych sędziów Sądu Najwyższego. Dodał, że dopiero w przypadku negatywnego rozpoznania wniosku o wyłączenie, strona wnosi o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności w trybie art. 42a § 3 p.u.s.p.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Postanowieniem Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z
14 lipca 2021 r., wydanym w sprawie C-204/21, Rzeczpospolita Polska została zobowiązana, natychmiast i do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie w
tej sprawie, m.in. do zawieszenia stosowania art. 26 §§ 2, 4-6 i art. 82 §§ 2
-
5 u.SN, w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o
zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020, poz. 190 ze zm.), przekazujących do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu.
W ocenie Sądu Najwyższego, wskazane postanowienie, zgodnie z zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej powinna polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN.
Podstawą przekazania Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego wniosku powoda o wyłączenie od rozpoznania sprawy SSO R. S. był przepis art. 26 § 2 u.SN. Wobec powyższego, Sąd
Najwyższy stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek do
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W., jako sądowi właściwemu zarówno w zakresie art. 49 § 1 k.p.c., jak i art. 42a § 3 p.u.s.p.
[SOP]
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI