I NWW 61/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego Igora Zgolińskiego od orzekania, złożony przez pełnomocnika wnioskodawczyni G. N. Podstawą wniosku były zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego, który miał nastąpić na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 26 § 2 i § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, stwierdził, że do jego właściwości należy rozpoznawanie wniosków dotyczących wyłączenia sędziego, ale tylko tych, które zawierają zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Jednocześnie ustawa ogranicza kognicję Sądu do wniosków, które nie dotyczą oceny samego statusu sędziowskiego. Sąd podkreślił, że akt powołania sędziego przez Prezydenta RP, wynikający z art. 179 Konstytucji RP, stanowi podstawę konstytucyjnego stosunku sędziego z państwem i nie podlega kontroli sądowej. Przywołano orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (wyroki P 13/19 i P 22/19), które uznały niezgodność przepisów KPC i KPK z Konstytucją w zakresie dopuszczania rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości jego powołania. Sąd wskazał, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą. Wnioskodawca nie przedstawił konkretnych zarzutów dotyczących wpływu procedury nominacyjnej na niezawisłość sędziego, a jedynie abstrakcyjne wątpliwości. W związku z tym, wniosek został uznany za niedopuszczalny i pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 u.SN.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego w kwestii braku możliwości kwestionowania statusu sędziego na podstawie procedury nominacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego opartego wyłącznie na zarzutach dotyczących procedury nominacyjnej, zgodnie z aktualnym stanem prawnym i orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach dotyczących procedury powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że akt powołania sędziego przez Prezydenta RP stanowi podstawę konstytucyjnego stosunku sędziego z państwem i nie podlega kontroli sądowej. Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym oraz orzecznictwo TK i TSUE wykluczają możliwość badania wadliwości procedury nominacyjnej jako podstawy do wyłączenia sędziego, chyba że występują dodatkowe, konkretne okoliczności wskazujące na brak niezawisłości lub bezstronności.
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do badania zgodności z prawem aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy nie jest właściwy do badania zgodności z prawem aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP.
Uzasadnienie
Ustawa o Sądzie Najwyższym ogranicza kognicję Sądu do wniosków o wyłączenie sędziego, które zawierają zarzut braku niezależności lub niezawisłości, ale nie dopuszcza badania samego statusu sędziowskiego czy aktu powołania. Konstytucja RP i orzecznictwo TK potwierdzają, że akt powołania sędziego nie podlega kontroli sądowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa - Komenda Stołeczna Policji | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Do właściwości Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o znaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.
u.SN art. 26 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek o wyłączenie sędziego skierowany do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN, jako obejmujący ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, pozostawia się bez rozpoznania.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powoływania sędziów przez Prezydenta RP na wniosek KRS stanowi podstawę prawno-konstytucyjnego stosunku łączącego osobę sędziego z Rzecząpospolitą Polską, który nie może być przedmiotem kontroli sądowej.
Pomocnicze
u.KRS art. 44
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Sąd Najwyższy jest właściwy do kontroli uchwał KRS obejmujących rozstrzygnięcie w przedmiocie przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego.
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zgodnie z wyrokiem TK P 13/19, przepis ten w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 Konstytucji RP.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
W związku z art. 42 § 1 k.p.k. i art. 74 pkt 1 u.radc.pr., przepis ten w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP (wyrok TK P 22/19).
u.radc.pr. art. 74 § pkt 1
Ustawa o radcach prawnych
Stosowany odpowiednio do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sprawach karnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akt powołania sędziego przez Prezydenta RP nie podlega kontroli sądowej. • Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym i orzecznictwo TK/TSUE wykluczają badanie wadliwości procedury nominacyjnej jako podstawy do wyłączenia sędziego. • Wniosek nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących niezawisłości lub bezstronności sędziego, a jedynie abstrakcyjne wątpliwości co do procedury powołania.
Godne uwagi sformułowania
akt powołania stanowi podstawę prawno-konstytucyjnego stosunku łączącego osobę sędziego z Rzecząpospolitą Polską, który - jako taki - nie może być przedmiotem kontroli sądowej • nie jest dopuszczalne ustalenie istnienia albo nieistnienia tego stosunku na drodze sądowej • Celem kontroli i stosowania kryteriów określonych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej [...] jest zapewnienie rozpoznania sprawy przez sąd spełniający kryteria niezależności i bezstronności, a nie następcza kontrola aktu powołania sędziego. • sama okoliczność, że sędzia został powołany w procesie nominacyjnym przeprowadzonym przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] nie uzasadnia zarzutu braku niezależności lub bezstronności
Skład orzekający
Elżbieta Karska
członek
Igor Zgoliński
sędzia_dotknięty_wnioskiem
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego w kwestii braku możliwości kwestionowania statusu sędziego na podstawie procedury nominacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego opartego wyłącznie na zarzutach dotyczących procedury nominacyjnej, zgodnie z aktualnym stanem prawnym i orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i procedurą powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Czy wadliwa nominacja sędziego może unieważnić jego orzeczenie? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.