I NWW 59/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Zgorzelcu, powołując się na wyrok TSUE dotyczący niezależności sądów.
M.R. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego X. Y. od rozpoznania sprawy II Kp 43/24. Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-204/21 dotyczący naruszenia prawa UE przez Polskę w zakresie właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN, stwierdził swoją niewłaściwość. W konsekwencji, wniosek został przekazany do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu.
Wniosek M.R. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego X. Y. od rozpoznania sprawy II Kp 43/24 został przekazany do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. i art. 42 § 4 k.p.k., rozpoznał swoją właściwość. Kluczowe znaczenie miał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21, w którym TSUE uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo UE poprzez przekazanie do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN rozpoznawania zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie TSUE powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa, w tym sądy. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku, uznając, że przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, sprawa nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Wniosek został zatem przekazany do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wyrok TSUE w sprawie C-204/21, który uznał przepisy przyznające Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN wyłączną właściwość do rozpoznawania zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego za naruszające prawo UE. Sąd uznał, że orzeczenie TSUE powinno być wykonane, co skutkuje przekazaniem sprawy do sądu właściwego przy pominięciu spornych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| prokurator Prokuratury Okręgowego w Jeleniej Górze | organ_państwowy | strona postępowania |
| sędzia Sądu Rejonowego X. Y. | inne | sędzia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
O wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie.
Pomocnicze
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego lub oznaczenia sądu, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
u.SN art. 26 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyrok TSUE powinien być wykonany.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada pierwszeństwa prawa UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwość Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie wyroku TSUE C-204/21.
Godne uwagi sformułowania
stwierdza swoją niewłaściwość przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości.
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących właściwości Sądu Najwyższego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zasady pierwszeństwa prawa unijnego w polskim porządku prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego i właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii niezależności sądownictwa i wpływu prawa unijnego na polskie procedury, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy odsyła sprawę o wyłączenie sędziego, powołując się na wyrok TSUE. Czy to koniec sporu o niezależność sądów?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN I NWW 59/25 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie zażalenia M.R. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowego w Jeleniej Górze z 16 maja 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, na posiedzeniu w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 kwietnia 2025 r. w przedmiocie wniosku M.R. z 14 lutego 2025 r. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego X. Y. od rozpoznania sprawy II Kp 43/24, na podstawie art. 35 § 1 w zw. z art. 42 § 4 k.p.k. stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu. UZASADNIENIE Wnioskiem z 14 lutego 2025 r. M.R. działając osobiście zwrócił się o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w Zgorzelcu X. Y. od rozpoznania sprawy II Kp 43/24. Postanowieniem z 25 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w Zgorzelcu na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przekazał wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.k. Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi. Z kolei stosownie do art. 42 § 4 zd. 1 k.p.k. o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie. Jak stanowi art. 26 § 2 u.SN do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. 2. Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r., wydanym w sprawie C-204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2 w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziego, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. 3. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k., wniosek M.R. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego X. Y. od rozpoznania sprawy II Kp 43/24 należało przekazać Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu. [P.Sz.] [r.g.]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę