I NWW 59/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek M.R. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego X. Y. od rozpoznania sprawy II Kp 43/24 został przekazany do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. i art. 42 § 4 k.p.k., rozpoznał swoją właściwość. Kluczowe znaczenie miał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21, w którym TSUE uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo UE poprzez przekazanie do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN rozpoznawania zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie TSUE powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa, w tym sądy. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku, uznając, że przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, sprawa nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Wniosek został zatem przekazany do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów dotyczących właściwości Sądu Najwyższego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zasady pierwszeństwa prawa unijnego w polskim porządku prawnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego i właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sytuacji, gdy TSUE uznał przepisy przyznające tę właściwość za naruszające prawo UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wyrok TSUE w sprawie C-204/21, który uznał przepisy przyznające Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN wyłączną właściwość do rozpoznawania zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego za naruszające prawo UE. Sąd uznał, że orzeczenie TSUE powinno być wykonane, co skutkuje przekazaniem sprawy do sądu właściwego przy pominięciu spornych przepisów.
Jakie są konsekwencje wyroku TSUE w sprawie C-204/21 dla polskiego porządku prawnego w zakresie właściwości sądów do rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok TSUE nakłada obowiązek wykonania jego orzeczenia przez wszystkie organy państwa, w tym sądy, co może prowadzić do konieczności przekazania spraw do innych sądów przy pominięciu przepisów uznanych za naruszające prawo UE.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z Konstytucją RP i zasadami efektywności oraz lojalnej współpracy, orzeczenia TSUE powinny być wykonywane. W niniejszej sprawie oznacza to konieczność przekazania wniosku o wyłączenie sędziego do sądu, który byłby właściwy przy pominięciu przepisów uznanych przez TSUE za niezgodne z prawem UE.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| prokurator Prokuratury Okręgowego w Jeleniej Górze | organ_państwowy | strona postępowania |
| sędzia Sądu Rejonowego X. Y. | inne | sędzia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
O wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie.
Pomocnicze
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego lub oznaczenia sądu, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
u.SN art. 26 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyrok TSUE powinien być wykonany.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada pierwszeństwa prawa UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwość Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie wyroku TSUE C-204/21.
Godne uwagi sformułowania
stwierdza swoją niewłaściwość • przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu • Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym • winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości.
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących właściwości Sądu Najwyższego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zasady pierwszeństwa prawa unijnego w polskim porządku prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego i właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii niezależności sądownictwa i wpływu prawa unijnego na polskie procedury, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy odsyła sprawę o wyłączenie sędziego, powołując się na wyrok TSUE. Czy to koniec sporu o niezależność sądów?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.