I NWW 55/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego, ponieważ dotyczył on oceny zgodności z prawem powołania sędziego.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza. Wniosek opierał się na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego i jego umocowania do wykonywania zadań. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, pozostawił wniosek bez rozpoznania, stwierdzając, że nie mieści się on w granicach formalnej kontroli sądu, która nie może obejmować oceny zgodności z prawem powołania sędziego.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek pozwanego M.R. o wyłączenie sędziego A.K. od orzekania w sprawie o sygn. […]. Wniosek ten został przekazany do Sądu Najwyższego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Żoliborza w Warszawie postanowieniem z 23 lutego 2023 r. na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. w zw. z art. 26 § 2 i 3 ustawy o Sądzie Najwyższym. Głównym argumentem wniosku było kwestionowanie sposobu powołania sędziego A.K., co miało wpływać na jego niezawisłość i bezstronność. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 26 § 2 i 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, stwierdził, że rozpoznawanie wniosków dotyczących wyłączenia sędziego jest właściwe dla Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, jednakże wniosek należy pozostawić bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania. Sąd uznał, że wniosek pozwanego sprowadza się właśnie do takiej oceny, a zatem nie mieści się w granicach formalnej kontroli Sądu Najwyższego. Podkreślono, że podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania jest sytuacja, gdy wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego. Sąd Najwyższy powołał się również na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które co do zasady domniemywa spełnienie wymogów niezawisłości i bezstronności przez sądy krajowe, chyba że prawomocne orzeczenie sądowe prowadziłoby do uznania sędziego za niezawisłego, bezstronnego i ustanowionego na mocy ustawy. W niniejszej sprawie nie wykazano takiej sytuacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek należy pozostawić bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Uzasadnienie
Ustawa o Sądzie Najwyższym w art. 26 § 3 wprost stanowi, że wnioski dotyczące wyłączenia sędziego, które obejmują ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania, pozostawia się bez rozpoznania. Kontrola Sądu Najwyższego w tym zakresie jest ograniczona do kwestii formalnych, a nie merytorycznej oceny statusu prawnego sędziego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie wniosku bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.R. | spółka | powód |
| M.R. | inne | pozwany |
| A.K. | inne | sędzia |
Przepisy (3)
Główne
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków dotyczących wyłączenia sędziego, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.
u.SN art. 26 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek o wyłączenie sędziego pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego dotyczy oceny zgodności z prawem powołania sędziego, co na mocy art. 26 § 3 ustawy o SN podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Kontrola Sądu Najwyższego w tym zakresie ma charakter formalny i nie obejmuje merytorycznej oceny statusu prawnego sędziego. Orzecznictwo TSUE co do zasady domniemywa spełnienie wymogów niezawisłości i bezstronności przez sądy krajowe.
Godne uwagi sformułowania
wniosek pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości nie mieści się w granicach formalnych kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy domniemywać spełnienie przez sąd krajowy wymogów określonych w art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, niezależnie od tego w jakim składzie sędziowskim sąd ten orzeka
Skład orzekający
Janusz Niczyporuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście oceny legalności powołania sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji regulowanej przez ustawę o Sądzie Najwyższym i może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego w sądach niższych instancji, choć zasady ogólne mogą być pomocne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii niezależności sądownictwa i sposobu oceny legalności powołania sędziów, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.
“Sąd Najwyższy: Czy można kwestionować powołanie sędziego we wniosku o jego wyłączenie?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NWW 55/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z powództwa R.R. z siedzibą w T. przeciwko M.R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 sierpnia 2023 r., wniosku pozwanego o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza w Warszawie A.K. od orzekania w sprawie o sygn. […], pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy Żoliborza w Warszawie postanowieniem z 23 lutego 2023 r., […], na podstawie art. 200 § 1 4 k.p.c. w zw. z art. 26 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przekazał do Sądu Najwyższego wniosek M.T. z 31 sierpnia 2022 r. o wyłączenie sędziego referenta A.K. od rozpoznania sprawy […] z uwagi na nieprawidłowości w jego powołaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1093 z poźn. zm.; dalej: „ ustawa o SN”), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na mocy art. 26 § 3 ustawy o SN, wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości . W niniejszej sprawie należało zastosować art. 26 § 3 ustawy o SN, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego A.K. od rozpoznania sprawy opierał się właśnie na argumentacji związanej z próbami ustalenia oraz oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (jak wskazał M.R.: „ sąd został powołany podstawie przepisów nowej ustawy o KRS, co w orzecznictwie sądów europejskich, Sądu Najwyższego oraz uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego może wskazywać, że powołany w trybie tych przepisów nie zapewni standardów postępowania bezstronnego” – protokół rozprawy z 31 sierpnia 2022 r.). Pozwany jako okoliczność uprawdopodobniającą przyczyny wyłączenia wskazał nadto wydane przez Sąd Rejonowy dla Warszawy […] postanowienia oddalające wnioski dowodowe. Wskazana okoliczność stanowi w ocenie […] potwierdzenie bezstronności sędziego. Odnosząc się do powyższego Sąd Najwyższy stwierdza, że w przedmiotowej sprawie sformułowany wniosek sprowadza się wyłącznie do kwestii powołania objętego wnioskiem sędziego. Jak wskazano wyżej, ustawa jednoznacznie stanowi, że wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. Rozpatrzenie sformułowanego przez obrońcę skazanego wniosku nie mieści się w granicach formalnych kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 czerwca 2021 r., I NWW 45/21; 12 maja 2021 r., I NWW 25/21) i należy pozostawić go bez rozpoznania. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w oparciu o przepis art. 26 § 3 u.SN, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub ma charakter abstrakcyjny, tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 maja 2020 r., I NWW 7/20). Do analogicznych wniosków prowadzi również analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”). Trybunał oceniając dopuszczalność wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wielokrotnie podkreślał, że co do zasady należy domniemywać spełnienie przez sąd krajowy wymogów określonych w art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, niezależnie od tego w jakim składzie sędziowskim sąd ten orzeka. Domniemanie to może zostać obalone, jeżeli prawomocne orzeczenie sądowe wydane przez sąd krajowy lub międzynarodowy prowadziłoby do uznania, że sędzia lub sędziowie orzekający jako sąd nie są sądem niezawisłym, bezstronnym i ustanowionym uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (z ostatnich zob. wyroki Trybunału z 13 października 2022 r. w sprawach C - 355/21 oraz C - 698/20). W niniejszej sprawie nie wskazano, ani tym bardziej nie wykazano, aby w stosunku do sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy II C 1001/21 wydano takie prawomocne orzeczenie sądowe. Z tych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 26 § 3 u.SN. orzekł, jak w sentencji. [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI