I NWW 471/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego do Sądu Rejonowego, stwierdzając swoją niewłaściwość w oparciu o wyrok TSUE.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego P. L. dotyczący niezawisłości i bezstronności sędziego referenta w innej sprawie. Stwierdzając swoją niewłaściwość, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku. Decyzja ta opiera się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), który uznał naruszenie prawa UE przez Polskę w zakresie przekazywania spraw dotyczących niezależności sędziów do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.
Sąd Najwyższy, w składzie sędzia Oktawian Nawrot, rozpoznał na posiedzeniu w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wniosek skazanego P. L. dotyczący zbadania, czy sędzia referent w sprawie o sygnaturze II K 895/20 spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 35 § 1 k.p.k., stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku. Uzasadnienie opiera się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2023 r. (sprawa C-204/21), w którym TSUE orzekł, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo UE, przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie TSUE powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa, w tym wymiar sprawiedliwości, zgodnie z Konstytucją RP i zasadami lojalnej współpracy. W konsekwencji, sprawa została przekazana do sądu właściwego do jej rozpoznania z pominięciem przepisów, które zostały uznane za niezgodne z prawem UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z wyrokiem TSUE (C-204/21), przekazywanie spraw dotyczących niezależności sędziów do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych narusza prawo UE. W związku z tym, wniosek powinien być rozpoznany przez sąd właściwy z pominięciem wadliwych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do innego sądu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. L. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis uznany za niezgodny z prawem UE w zakresie przekazywania spraw do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
u.SN art. 82 § § 2-5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy uznane za niezgodne z prawem UE.
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10
Przepis uznany za niezgodny z prawem UE.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do wykonania orzeczenia TSUE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE C-204/21 nakazuje wykonanie przez Polskę zobowiązań wynikających z prawa UE, w tym w zakresie niezależności sądownictwa. Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach niezawisłości sędziów są niezgodne z prawem UE. Zasada pierwszeństwa prawa UE i lojalnej współpracy wymaga od organów państwa stosowania prawa UE i pomijania przepisów krajowych sprzecznych z tym prawem.
Godne uwagi sformułowania
sędzia referent spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności stwierdza swoją niewłaściwość naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN.
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia i stosowanie prawa UE przez polskie sądy, w szczególności w kontekście niezależności sądownictwa i orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN i jej właściwością.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii niezależności sądownictwa w Polsce i bezpośrednio odnosi się do wyroku TSUE, co czyni je bardzo istotnym z punktu widzenia praworządności i stosowania prawa UE.
“Sąd Najwyższy ustępuje pola TSUE: sprawa o niezawisłość sędziego trafia do sądu rejonowego!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NWW 471/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie wniosku skazanego P. L. w przedmiocie zbadania czy sędzia referent spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. II K 895/20, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 lutego 2024 r., na podstawie art. 35 § 1 k.p.k., stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku. [D.Z.] UZASADNIENIE Postanowieniem z 15 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku w sprawie II K 895/20, na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, przekazał Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wniosek skazanego P. L. z 14 listopada 2023 r. o zbadanie czy sędzia referent w sprawie II K 895/20 spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności w związku z okolicznościami jego powołania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r., wydanym w sprawie C-204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4 - 6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziego, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. wniosek należało przekazać według właściwości Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku. [SOP] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI