I NWW 46/23

Sąd Najwyższy2023-07-31
SNinneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegoasesor sądowyKrajowa Rada Sądownictwaniezależność sądownictwaTrybunał KonstytucyjnySąd Najwyższypostępowanie karnekontrola konstytucyjności

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie asesora sądowego, uznając, że kwestionowanie procedury powołania asesora przez KRS, która została uznana za zgodną z Konstytucją, nie stanowi podstawy do wyłączenia.

Pozwana wniosła o wyłączenie asesora sądowego, argumentując, że został powołany przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r., powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 2020 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasługujący na uwzględnienie, wskazując, że zgodnie z art. 26 § 3 ustawy o SN, wnioski dotyczące oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania pozostawia się bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że procedura powołania asesora została uznana za zgodną z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, a przywołana uchwała SN została uznana za niezgodną z Konstytucją.

Wniosek pozwanej W.H. o wyłączenie asesora sądowego Sądu Rejonowego w Gliwicach Moniki Ochojskiej został złożony w związku z powołaniem asesora przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Pozwana odwołała się do uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na podstawie art. 26 § 2 i § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, pozostawił go bez rozpoznania. Sąd uznał, że argumentacja pozwanej, oparta na kwestionowaniu procedury konkursowej przez KRS, nie stanowi uzasadnienia dla zarzutu braku niezależności lub niezawisłości asesora. Podkreślono, że procedura ta została uznana za zgodną z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 25 marca 2019 r. (K 12/18), a orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że przywołana przez wnioskodawczynię uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. została uznana za niezgodną z Konstytucją RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20), co skutkuje utratą jej waloru normatywnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kwestionowanie procedury powołania asesora sądowego przez Krajową Radę Sądownictwa, która została uznana za zgodną z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, nie stanowi podstawy do wyłączenia asesora od orzekania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 26 § 3 ustawy o SN, który stanowi, że wnioski obejmujące ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania pozostawia się bez rozpoznania. Podkreślono, że procedura powołania asesora przez KRS została uznana za zgodną z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, a przywołana przez wnioskodawcę uchwała SN została uznana za niezgodną z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
W. w G.innepowód
W. H.innepozwana

Przepisy (6)

Główne

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.

u.SN art. 26 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wniosek pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Konstytucja RP art. 187 § ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 oraz z art. 186 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepisy dotyczące procedury powołania sędziów przez KRS uznane za zgodne z tymi przepisami.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 179, 144 ust. 3 pkt 17, 183 ust. 1, 45 ust. 1, 8 ust. 1, 7 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepisy, z którymi uchwała SN z 23.01.2020 została uznana za niezgodną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura powołania asesora przez KRS, ukształtowana ustawą z 2017 r., została uznana za zgodną z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. została uznana za niezgodną z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, co skutkuje utratą jej mocy obowiązującej. Zgodnie z art. 26 § 3 u.SN, wnioski obejmujące ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania pozostawia się bez rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja pozwanej oparta na kwestionowaniu procedury powołania asesora przez KRS i odwołująca się do uchwały SN z 2020 r.

Godne uwagi sformułowania

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż przytoczona w nim argumentacja nie stanowiła uzasadnienia dla podniesionych twierdzeń o braku niezależności sądu lub niezawisłości asesora sądowego. Wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20 utraciła swój walor normatywny ze względu na niezgodność z Konstytucją RP.

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego/asesora sądowego, znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz uchwał Sądu Najwyższego w kontekście niezależności sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie asesora powołanego w określonym trybie i odwołującego się do konkretnych orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i roli Krajowej Rady Sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy kwestionowanie KRS może prowadzić do wyłączenia sędziego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NWW 46/23
POSTANOWIENIE
Dnia 31 lipca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie z powództwa W. w G.
przeciwko W. H.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 lipca 2023 r.,
na skutek wniosku pozwanej o wyłączenie asesora sądowego Sądu Rejonowego
‎
w Gliwicach Moniki Ochojskiej od orzekania w sprawie I C 653/15 zawisłej przed Sądem Rejonowym w Gliwicach
pozostawia wniosek bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Pozwana W.H. w piśmie z 23 listopada 2022 r. zawnioskowała  o
wyłączenie asesora sądowego Sądu Rejonowego w Gliwicach –
M.O.
wskazując, że została powołana na urząd asesora sądowego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r, poz. 3).
Wnioskodawczyni odwołała się do uchwałę składu połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA 1
-
4110
-
1120.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż przytoczona w nim argumentacja nie stanowiła uzasadnienia dla podniesionych twierdzeń o braku niezależności sądu lub niezawisłości asesora sądowego Sądu Rejonowego w Gliwicach – M.O..
Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i
Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek
Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania.
Wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli
obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub
jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 26 § 3 u.SN).
Pozwana nie sformułowała żadnych konkretnych zarzutów mających świadczyć o braku niezawisłości asesora sądowego Sądu Rejonowego w
Gliwicach M.O. lub braku jego niezależności. Osią argumentacji zgłoszonego wniosku jest kontestowanie procedury konkursowej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa, a ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Kluczowa jest okoliczność, że kwestionowana przez pozwaną procedura była przedmiotem kontroli konstytucyjności przeprowadzonej przez jedyny umocowany konstytucyjnie do tego organ, jakim jest Trybunał Konstytucyjny. W
efekcie tej kontroli, regulacje te, wyrokiem z 25 marca 2019 r., K 12/18 uznane zostały za zgodne z art. 187 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 i
art. 173 oraz z art. 186 ust. 1 Konstytucji RP. Przy czym należy nadmienić, że
zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Oznacza to, że wiążą wszystkie podmioty występujące w obrocie prawnym, a więc zarówno strony i uczestników postępowania, jak również organy stosujące prawo.
Odnosząc się do przywołanej przez wnioskodawcę uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20 wskazać należy, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, została uznana za
niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 EKPCz. Orzeczenie
Trybunału Konstytucyjnego wiąże zaś bezpośrednio zarówno wszystkie składy sędziowskie sądów powszechnych, jak i wszystkie składy sędziowskie Sądu Najwyższego. Wobec czego zaznaczyć należy, że  uchwała Sądu Najwyższego z
23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20 utraciła swój walor normatywny ze względu na niezgodność z Konstytucją RP.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 26 § 3 u.SN orzeczono, jak
w sentencji.
(K.B.)
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI