Orzeczenie · 2026-02-26

I NWW 4/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-26
SNinnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegoKRSniezależność sądownictwabezstronnośćSąd Najwyższyprocedura powołania sędziówpaństwo prawne

Powódka R.K. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Agnieszki Żywickiej od rozpoznania sprawy sygn. I PSK 218/26. Głównym argumentem wnioskodawczyni była wadliwość procedury powołania sędziego na stanowisko, która miała nastąpić z udziałem obecnej Krajowej Rady Sądownictwa, uznanej przez część orzecznictwa i doktryny za instytucję utraconą niezależność. Wnioskodawczyni argumentowała, że taka procedura narusza konstytucyjne zasady trójpodziału władzy oraz standardy niezawisłości i bezstronności sądu, co może wpływać na wynik sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 48, 49, 50 k.p.c.) regulujących zasady wyłączenia sędziego. Podkreślił, że wyłączenie sędziego wymaga wykazania konkretnych okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, a nie jedynie kwestionowania samego trybu powołania. Sąd uznał, że argumentacja wnioskodawczyni skupiała się na podważeniu statusu sędziego jako takiego, nie wskazując na żadne powiązanie między sędzią a rozpatrywaną sprawą. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując jednocześnie, że sędziowie są zobowiązani do sprawowania urzędu zgodnie z prawem i złożonym ślubowaniem, niezależnie od procedury powołania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących procedury powołania sędziów i statusu KRS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy głównej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego, jeśli jego powołanie nastąpiło w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, której niezależność jest kwestionowana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego nie może być uwzględniony, jeśli argumentacja opiera się wyłącznie na kwestionowaniu procedury powołania sędziego, a nie na wykazaniu konkretnych okoliczności wskazujących na brak jego bezstronności w rozpatrywanej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawą wyłączenia sędziego są konkretne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, a nie abstrakcyjne kwestionowanie trybu powołania. Argumentacja wnioskodawczyni nie wykazała powiązania między osobą sędziego a rozpatrywaną sprawą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznapowódka
K. w R.innepozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 49 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia podlega wyłączeniu na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 50 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.

u.SN art. 34 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Normatywne zobowiązanie sędziego do dochowania wierności Rzeczypospolitej Polskiej, stania na straży prawa i praworządności, wypełniania obowiązków sumiennie, wymierzania sprawiedliwości zgodnie z przepisami prawa i zasadami słuszności, bezstronnie, według swego sumienia, dochowania tajemnicy prawnie chronionej, kierowania się w postępowaniu zasadami godności i uczciwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja wnioskodawczyni dotyczy wadliwości procedury powołania sędziego, a nie jego powiązania z konkretną sprawą. • Brak wykazania przez stronę składającą wniosek okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. • Sędzia jest zobowiązany do sprawowania urzędu zgodnie z prawem i złożonym ślubowaniem, niezależnie od procedury powołania.

Odrzucone argumenty

Sędzia Agnieszka Żywicka powinna zostać wyłączona z rozpoznania sprawy z uwagi na wadliwą procedurę jej powołania przez obecną KRS, co narusza standardy niezawisłości i bezstronności. • Powołanie sędziego w wyniku uchwały KRS ukształtowanej po 2017 r. nie spełnia kryteriów niezawisłości i bezstronności, co może wpływać na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wyłączenie sędziego nie może być uwzględniony, jeśli argumentacja opiera się wyłącznie na kwestionowaniu procedury powołania sędziego, a nie na wykazaniu konkretnych okoliczności wskazujących na brak jego bezstronności w rozpatrywanej sprawie. • Podstawy wyłączenia nie mają charakteru abstrakcyjnego – ich sens zmierza do zapewnienia prawidłowego rozpoznania sprawy w toku, nie zaś wskazywaniu sędziego, który potencjalnie (teoretycznie) nie mógłby rozpoznawać sprawy danej osoby. • Nie ulega wątpliwości, że o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie decyduje samo subiektywne przekonanie strony o braku jego bezstronności, ale faktyczne wystąpienie okoliczności uzasadniających to odczucie. • Sędzia jest zobligowany, bez względu na procedurę jego powołania, do sprawowania powierzonego mu urzędu w oparciu o przepisy obowiązującego prawa, pozostając związany treścią złożonego wobec Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ślubowania.

Skład orzekający

Grzegorz Pastuszko

przewodniczący

Agnieszka Żywicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących procedury powołania sędziów i statusu KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy głównej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w kontekście aktualnych debat prawnych i społecznych.

Czy wadliwa procedura powołania sędziego automatycznie dyskwalifikuje go z orzekania? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst