I NWW 39/23

Sąd Najwyższy2023-03-21
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższyizba kontroli nadzwyczajnejizba karnawyłączenie sędziegotsueniezawisłość sędziowskapraworządnośćkpk

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą wniosku o wyłączenie sędziego do Izby Karnej, stwierdzając swoją niewłaściwość w oparciu o postanowienie TSUE.

Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie karnej toczącej się przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy, powołując się na postanowienie TSUE zobowiązujące Polskę do zawieszenia stosowania przepisów dotyczących właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących niezawisłości sędziowskiej, stwierdził swoją niewłaściwość. W konsekwencji sprawę przekazano do rozpoznania Izbie Karnej Sądu Najwyższego.

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie karnej o sygnaturze akt I KK 449/22 został złożony przez obrońcę skazanego A. K. Argumentowano, że udział sędziego w rozpoznawaniu sprawy byłby sprzeczny z zasadą nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, odwołał się do postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie C-204/21, które zobowiązywało Rzeczpospolitą Polską do natychmiastowego zawieszenia stosowania określonych przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, w tym tych dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznawania zarzutów braku niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie TSUE powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa, w tym wymiar sprawiedliwości. W związku z tym, realizacja tego postanowienia w niniejszej sprawie polegała na przekazaniu sprawy do sądu właściwego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z pominięciem przepisów określających właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej. Stwierdzono, że przy pominięciu tych przepisów sprawa nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Wobec powyższego, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Izbie Karnej Sądu Najwyższego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, przekazując sprawę do Izby Karnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na postanowienie TSUE nakazujące zawieszenie stosowania przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczących właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej w sprawach dotyczących niezawisłości sędziowskiej. Uznał, że postanowienie to powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa, w tym sądy. W związku z tym, sprawa, w której złożono wniosek o wyłączenie sędziego, przy pominięciu przepisów określających właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej, nie należy do jej właściwości, a powinna być rozpoznana przez Izbę Karną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do innej izby

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany
adw. P. J.inneobrońca
Igor Zgolińskiosoba_fizycznasędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy według właściwości.

Pomocnicze

u.SN art. 26 § § 2, 4-6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Postanowienie TSUE nakazuje zawieszenie stosowania tych przepisów w zakresie dotyczącym zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu.

u.SN art. 82 § § 2-5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Postanowienie TSUE nakazuje zawieszenie stosowania tych przepisów w zakresie dotyczącym zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu.

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10

Przepisy przekazujące do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu.

u.SN art. 26 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie TSUE nakazujące zawieszenie stosowania przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczących właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej w sprawach dotyczących niezawisłości sędziego lub niezależności sądu. Zasada efektywności i lojalnej współpracy z UE. Zasada nemo iudex in causa sua.

Godne uwagi sformułowania

zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN okoliczności, które objęte są hipotezą art. 26 § 1 u.SN stanowią jedynie element argumentacji zmierzającej do wykazania okoliczności mogących wzbudzać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Skład orzekający

Paweł Księżak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości Sądu Najwyższego w kontekście orzecznictwa TSUE i zasady nemo iudex in causa sua."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z postanowieniem TSUE i przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu między polskim prawem a prawem UE w kwestii niezawisłości sędziowskiej i właściwości Sądu Najwyższego, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy przekazuje sprawę o wyłączenie sędziego do innej izby po interwencji TSUE!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NWW 39/23
POSTANOWIENIE
Dnia 21 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak
w sprawie A. K.
na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 21 marca 2023 r.
na skutek wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt I KK 449/22
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Izbie Karnej Sądu Najwyższego.
UZASADNIENIE
W piśmie z 14 lutego 2023 r. adw. P. J. – obrońca A. K.  wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora
Zgolińskiego od udziału w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt I KK 449/22, wskazując, że z uwagi na treść zarzutów kasacyjnych udział wskazanego sędziego w rozpoznawaniu sprawy byłby działaniem wbrew zasadzie nemo iudex in causa sua.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Postanowieniem Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z
14 lipca 2021 r., wydanym w sprawie C
-
204/21, Rzeczpospolita Polska została zobowiązana, natychmiast i do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie w
tej sprawie, m.in. do zawieszenia stosowania art. 26 §§ 2, 4
-
6 i art. 82 §§ 2
-
5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”), w
zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o
zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, przekazujących do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu.
W ocenie Sądu Najwyższego wskazane postanowienie, zgodnie z zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej musi
zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN.
Ponadto z treści wniosku złożonego przez obrońcę skazanego wynika, że
okoliczności, które objęte są hipotezą art. 26 § 1 u.SN stanowią jedynie element argumentacji zmierzającej do wykazania okoliczności mogących wzbudzać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. wniosek należało przekazać według właściwości do Izby Karnej Sądu Najwyższego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI