I NWW 37/22

Sąd Najwyższy2022-11-28
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćsąd najwyższysąd okręgowyochrona dóbr osobistychkpcprus

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę wniosku o wyłączenie sędziego do rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie.

Pełnomocnik pozwanej złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego delegowanego do Sądu Okręgowego od orzekania w sprawie o ochronę dóbr osobistych, powołując się na nowe okoliczności budzące wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, stwierdził swoją niewłaściwość do jego rozpoznania, odsyłając sprawę do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie jako właściwego.

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego B. G., delegowanego do Sądu Okręgowego w Warszawie, został złożony przez pełnomocnika pozwanej w sprawie o ochronę dóbr osobistych. Jako podstawę wniosku wskazano nowe okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności i niezawisłości sędziego. Wniosek obejmował również żądanie uznania decyzji sędziego za niebyłe. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, stwierdził, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, nie jest organem właściwym do rozpoznania tego typu wniosku. Właściwość do rozstrzygnięcia o wyłączeniu sędziego leży w sądzie, w którym sprawa się toczy, lub w sądzie nad nim przełożonym, jeśli zachodzą szczególne okoliczności. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego jest sąd, w którym sprawa się toczy, a w przypadku braku możliwości wydania postanowienia przez ten sąd, sąd nad nim przełożony. Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego delegowanego do Sądu Okręgowego, gdy sprawa toczy się przed tym Sądem Okręgowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do art. 52 § 1 k.p.c. oraz art. 200 § 1 k.p.c., wskazując, że właściwość sądu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego leży w sądzie, w którym sprawa się toczy. Ponieważ sprawa o sygn. III C [...] toczy się przed Sądem Okręgowym w W., a wniosek dotyczy sędziego delegowanego do tego sądu, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznapowód
G. N.innepozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony.

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy.

PrUSP art. 42a § § 3 i nast.

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy trybu składania wniosków o wyłączenie sędziego.

Pomocnicze

PrUSP art. 42a § § 14 pkt 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

W sprawach nieuregulowanych w ustawie dotyczących wniosków składanych w trybie art. 42a § 3 i nast. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sytuacji, gdy sprawa toczy się przed sądem niższej instancji, a wniosek dotyczy sędziego delegowanego do tego sądu.

Godne uwagi sformułowania

stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w specyficznych sytuacjach procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i jego powiązania z Kodeksem postępowania cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kto rozstrzyga o wyłączeniu sędziego? Sąd Najwyższy wskazuje właściwość.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NWW 37/22
POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)i
w sprawie z powództwa K. B.
‎
przeciwko G. N.
‎
o ochronę dóbr osobistych
w przedmiocie wniosku pozwanej o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego del. do Sądu Okręgowego w W. B. G. od orzekania
‎
w sprawie o sygn. III C […]
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 listopada 2022 r.:
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie.
UZASADNIENIE
Wnioskiem datowanym na 23 grudnia 2021 r. pełnomocnik pozwanej wniósł o:
-  wyłączenie sędziego SR w W. B. G. – delegowanego na czas nieokreślony do Sądu Okręgowego w
W.
– od orzekania w sprawie sygn. akt III C […], zawisłej przed
Sądem Okręgowym w W., ponieważ istnieje nowa i istotna okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności i niezawisłości sędziego w tej sprawie.
- zawiadomienie sądu o zachodzącej podstawie wyłączenia Sędziego objętego przedmiotowym wnioskiem, zgodnie z art. 51 k.p.c. w brzmieniu z dnia złożenia pozwu,
- powstrzymanie się od udziału w tej sprawie Sędziego objętego przedmiotowym wnioskiem o wyłączenie aż do jego prawomocnego rozstrzygnięcia – w myśl art. 50 § 3 k.p.c. w brzmieniu z dnia wniesienia pozwu,
-  uznanie wszystkich decyzji podjętych przez sędziego B. G. za niebyłe, tj. takie, które nie powinny nieść za sobą żadnych konsekwencji.
Przedmiotowy wniosek wraz z aktami sprawy o sygn. III C […] wpłynął do Sądu Najwyższego 27 stycznia 2022 r. (data prezentaty).
Pismem datowanym na 4 października 2022 r. pełnomocnik pozwanej, w
odpowiedzi na zobowiązanie Sądu Najwyższego, poinformował, że pozwana wnosi o rozpoznanie złożonego wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w
W. B. G. – delegowanego do Sądu Okręgowego w W. – od orzekania w sprawie sygn. akt III
C […], w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i następne ustawy z dnia 27
lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 2072 ze zm., dalej także: „PrUSP”).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ustawodawca w art. 42a § 14 pkt 1 PrUSP w sprawach nieuregulowanych w
ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych dotyczących wniosków składanych w trybie art. 42a § 3 i nast. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Z uwagi na fakt, że przepisy PrUSP nie określają właściwości sądu do rozpoznania wniosku, o którym stanowi art. 42a § 3 i nast. PrUSP konieczne jest odniesienie się do przepisów k.p.c. dotyczących rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w
którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony.
W myśl art. 200 § 1
1
k.p.c. swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z
urzędu w każdym stanie sprawy. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie dotyczy sędziego Sądu Rejonowego w W. B. G. – delegowanego do Sądu Okręgowego w
W. Sąd Najwyższy nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku
pozwanej z 23 grudnia 2021 r. Stąd konieczne było stwierdzenie swojej
niewłaściwości przez Sądu Najwyższy i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie, jako sądowi
ad casum
właściwemu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI