I NWW 302/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek o wyłączenie sędziego do Sądu Rejonowego w Gliwicach, powołując się na wyrok TSUE dotyczący niezależności sądów.
Pozwany wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach z powodu wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok TSUE w sprawie C 204/21 dotyczący naruszenia prawa UE przez Polskę w zakresie właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN, stwierdził swoją niewłaściwość. Uznał, że wniosek powinien być rozpoznany przez sąd właściwy z pominięciem przepisów dotyczących wyłącznej właściwości tej Izby.
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach został złożony przez pozwanego P.H. z powodu wątpliwości co do bezstronności sędziego M.R. oraz ryzyka naruszenia przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2023 r. (sprawa C 204/21), w którym stwierdzono naruszenie przez Polskę prawa UE w zakresie przekazania do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN rozpoznawania zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie TSUE powinno być wykonane, a wniosek o wyłączenie sędziego powinien być rozpoznany przez sąd właściwy z pominięciem przepisów wskazujących na wyłączną właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Wniosek o wyłączenie sędziego powinien być rozpoznany przez sąd właściwy z pominięciem przepisów określających wyłączną właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a w konsekwencji Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Gliwicach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TSUE w sprawie C 204/21, stwierdzający naruszenie prawa UE przez Polskę w zakresie właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN, powinien być wykonany. W związku z tym, wniosek o wyłączenie sędziego, który dotyczy kwestii niezależności sądu, powinien być rozpoznany przez sąd właściwy z pominięciem przepisów wskazujących na wyłączną właściwość tej Izby.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| P. H. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do stwierdzenia niewłaściwości sądu i przekazania sprawy.
k.p.c. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy według właściwości.
Pomocnicze
u.SN art. 26 § § 2 i 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy te, dotyczące przekazania do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN rozpoznawania zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, zostały uznane przez TSUE za naruszające prawo UE i powinny być pominięte w niniejszej sprawie.
u.SN art. 26 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, która została pominięta w niniejszej sprawie na podstawie wyroku TSUE.
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10
Przepis ten, podobnie jak art. 26 u.SN, został wskazany przez TSUE jako naruszający prawo UE.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do wykonania orzeczenia TSUE przez organy państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE w sprawie C 204/21 nakazuje wykonanie jego dyspozycji przez polskie organy wymiaru sprawiedliwości. Przepisy określające wyłączną właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN w zakresie zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego naruszają prawo UE. Wniosek o wyłączenie sędziego powinien być rozpoznany przez sąd właściwy z pominięciem przepisów naruszających prawo UE.
Godne uwagi sformułowania
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN.
Skład orzekający
Paweł Księżak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie prawa Unii Europejskiej w polskim porządku prawnym, w szczególności w kontekście orzeczeń TSUE dotyczących niezależności sądownictwa i właściwości Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z wyroku TSUE i jego implementacji w polskim systemie prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, w kontekście wyroku TSUE, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy przekazuje sprawę do sądu niższej instancji, powołując się na wyrok TSUE w sprawie praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NWW 302/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie z powództwa E. Spółka Akcyjna przeciwko P. H. o zapłatę, na skutek wniosku pozwanego o wyłącznie sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach, na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2023 r. stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek Sądowi Rejonowemu w Gliwicach. UZASADNIENIE W piśmie z 7 lipca 2023 r. P. H. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach M.R. od udziału w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Gliwicach pod sygn. akt I C 355/22, wskazując na wątpliwości co do bezstronności tychże, uniemożliwiające obiektywne rozpoznanie sprawy przed sądem obsadzonym z udziałem ww. sędziów, a nadto na ryzyko związane z rysującą się możliwością uznania w przyszłości, że w sprawie wystąpiło uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, tj. nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r., wydanym w sprawie C 204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4 6 oraz art. 82 §§ 2 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw; przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Wobec powyższego na podstawie art. 200 § 1 1 oraz § 1 4 , w związku z art. 52 § 1 k.p.c. wniosek należało przekazać według właściwości do Sądu Rejonowego w Gliwicach. [SOP] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI