Orzeczenie · 2026-03-31

I NWW 30/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-31
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
sąd najwyższysąd apelacyjnywyłączenie sędziegotsueniezależność sądówpraworządnośćkpc

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi M. M. od rozpoznania sprawy o sygnaturze I ACa 82/26 został złożony przez M.W. pismem z dnia 5 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, stwierdził swoją niewłaściwość do jego rozpoznania. Podstawą tej decyzji był wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2022 r. wydany w sprawie C 204/21, w którym Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej, w szczególności poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznawania zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie TSUE, zgodnie z Konstytucją RP i zasadami efektywności oraz lojalnej współpracy, powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa, w tym organy wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził, że realizacja wyroku TSUE w tej sprawie polega na przekazaniu sprawy do sądu właściwego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z pominięciem dyspozycji art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Ponieważ sprawa nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 200 § 1 i § 14 w zw. z art. 52 § 1 k.p.c., przekazał wniosek według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie prawa UE w polskim porządku prawnym, w szczególności w kontekście niezależności sądów i wyroków TSUE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN i jej właściwością.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sytuacji, gdy przepisy regulujące właściwość sądów w sprawach dotyczących niezależności sędziów zostały uznane przez TSUE za naruszające prawo UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TSUE nakazuje wykonanie jego orzeczenia poprzez przekazanie sprawy do sądu właściwego, z pominięciem przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, które naruszają prawo UE. W związku z tym, sprawa wniosku o wyłączenie sędziego nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.

Jak należy wykonać wyrok TSUE dotyczący naruszenia prawa UE w zakresie niezależności sądów w polskim porządku prawnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wyrok TSUE powinien być wykonany przez wszystkie organy państwa, w tym przez organy wymiaru sprawiedliwości, poprzez przekazanie sprawy do sądu właściwego do jej rozpoznania, z pominięciem przepisów naruszających prawo UE.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o UE, art. 47 Karty Praw Podstawowych, art. 267 TFUE oraz zasadę pierwszeństwa prawa UE, a także art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, aby uzasadnić konieczność wykonania wyroku TSUE.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M.W.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w Warszawieinstytucjaprzeciwnik procesowy

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia niewłaściwości sądu i przekazania sprawy.

k.p.c. art. 200 § § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia niewłaściwości sądu i przekazania sprawy.

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia niewłaściwości sądu i przekazania sprawy.

Pomocnicze

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis uznany przez TSUE za naruszający prawo UE w zakresie przekazywania spraw do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

u.SN art. 26 § § 4-6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy uznane przez TSUE za naruszające prawo UE.

u.SN art. 82 § § 2-5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy uznane przez TSUE za naruszające prawo UE.

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10

Przepis uznany przez TSUE za naruszający prawo UE.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje stosowanie ratyfikowanych umów międzynarodowych i prawa UE.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje stosowanie ratyfikowanych umów międzynarodowych i prawa UE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TSUE C 204/21 nakazuje wykonanie jego dyspozycji przez polskie organy. • Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych naruszają prawo UE. • Sprawa wniosku o wyłączenie sędziego nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.

Godne uwagi sformułowania

Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 § 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym • Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych • W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa

Skład orzekający

Paweł Księżak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie prawa UE w polskim porządku prawnym, w szczególności w kontekście niezależności sądów i wyroków TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN i jej właściwością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, a także bezpośredniego wpływu orzeczeń TSUE na polskie prawo.

Sąd Najwyższy przekazuje sprawę, bo przepisy SN są niezgodne z prawem UE – wyrok TSUE ma moc!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst