I NWW 30/26

Sąd Najwyższy2026-03-31
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
sąd najwyższysąd apelacyjnywyłączenie sędziegotsueniezależność sądówpraworządnośćkpc

Podsumowanie

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Sądu Apelacyjnego w Łodzi, powołując się na wyrok TSUE dotyczący niezależności sądów.

M.W. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi od rozpoznania sprawy I ACa 82/26. Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok TSUE z dnia 5 czerwca 2022 r. (C 204/21) dotyczący naruszenia prawa UE przez Polskę w zakresie niezależności sądów, stwierdził swoją niewłaściwość. Uznał, że sprawa powinna zostać przekazana do sądu właściwego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z pominięciem przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, które naruszają prawo UE.

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi M. M. od rozpoznania sprawy o sygnaturze I ACa 82/26 został złożony przez M.W. pismem z dnia 5 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, stwierdził swoją niewłaściwość do jego rozpoznania. Podstawą tej decyzji był wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2022 r. wydany w sprawie C 204/21, w którym Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej, w szczególności poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznawania zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie TSUE, zgodnie z Konstytucją RP i zasadami efektywności oraz lojalnej współpracy, powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa, w tym organy wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził, że realizacja wyroku TSUE w tej sprawie polega na przekazaniu sprawy do sądu właściwego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z pominięciem dyspozycji art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Ponieważ sprawa nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 200 § 1 i § 14 w zw. z art. 52 § 1 k.p.c., przekazał wniosek według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TSUE nakazuje wykonanie jego orzeczenia poprzez przekazanie sprawy do sądu właściwego, z pominięciem przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, które naruszają prawo UE. W związku z tym, sprawa wniosku o wyłączenie sędziego nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M.W.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w Warszawieinstytucjaprzeciwnik procesowy

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia niewłaściwości sądu i przekazania sprawy.

k.p.c. art. 200 § § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia niewłaściwości sądu i przekazania sprawy.

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia niewłaściwości sądu i przekazania sprawy.

Pomocnicze

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis uznany przez TSUE za naruszający prawo UE w zakresie przekazywania spraw do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

u.SN art. 26 § § 4-6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy uznane przez TSUE za naruszające prawo UE.

u.SN art. 82 § § 2-5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy uznane przez TSUE za naruszające prawo UE.

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10

Przepis uznany przez TSUE za naruszający prawo UE.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje stosowanie ratyfikowanych umów międzynarodowych i prawa UE.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje stosowanie ratyfikowanych umów międzynarodowych i prawa UE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TSUE C 204/21 nakazuje wykonanie jego dyspozycji przez polskie organy. Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych naruszają prawo UE. Sprawa wniosku o wyłączenie sędziego nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.

Godne uwagi sformułowania

Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 § 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa

Skład orzekający

Paweł Księżak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie prawa UE w polskim porządku prawnym, w szczególności w kontekście niezależności sądów i wyroków TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN i jej właściwością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, a także bezpośredniego wpływu orzeczeń TSUE na polskie prawo.

Sąd Najwyższy przekazuje sprawę, bo przepisy SN są niezgodne z prawem UE – wyrok TSUE ma moc!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I NWW 30/26
POSTANOWIENIE
Dnia 31 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak
w sprawie z powództwa M.W.
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2026 r. w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi M. M. od orzekania w sprawie I ACa 82/26
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.
UZASADNIENIE
Pismem oznaczonym datą 5 lutego 2026 r. M.W. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi X. Y. od rozpoznania sprawy o sygn. I ACa 82/26.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie C 204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła
prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art.
26 § 2 i 4
-
6 oraz art. 82 §§ 2
-
5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
Sądzie
Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art.
10
ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów
powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na
tej
podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z
art.
19
ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty
praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii.
W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w
związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru
sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do
rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie
ulega
przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów nie należy do
właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 200 § 1
1
i § 1
4
w
zw. z art. 52 § 1 k.p.c. przekazał wniosek według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.
[r.g.]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę