I NWW 29/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ewy Stryczyńskiej został złożony przez pełnomocnika powoda w sprawie III PSK 82/24. Głównym argumentem wnioskodawcy była wadliwa procedura powołania sędziego, która miała naruszać standardy niezależności i bezstronności sądów, co miało mieć istotne znaczenie dla obiektywnego rozpoznania skargi kasacyjnej. Wnioskodawca powołał się na przepisy Konstytucji RP, Traktatu o Unii Europejskiej, Karty Praw Podstawowych oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także na orzecznictwo ETPC i TSUE. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, oddalił go. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków dotyczących wyłączenia sędziego z powodu zarzutu braku niezależności lub niezawisłości. Analizując przepisy k.p.c. dotyczące wyłączenia sędziego, Sąd Najwyższy podkreślił, że sama procedura nominacyjna, nawet jeśli budzi wątpliwości, nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia sędziego. Kluczowe jest wykazanie konkretnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Sąd odwołał się do swojego orzecznictwa, zgodnie z którym kwestionowanie statusu sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości nie jest przedmiotem postępowania o wyłączenie sędziego. Podkreślono, że orzecznictwo ETPC i TSUE nie wiąże Sądu Najwyższego w rozstrzyganej sprawie w sposób bezpośredni, a uchwały Sejmu nie stanowią źródła prawa. W związku z brakiem wykazania konkretnych przesłanek uzasadniających wątpliwość co do bezstronności sędziego, wniosek został oddalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury nominacyjnej i zarzutów braku niezależności sądu.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w kontekście zarzutów związanych z procedurą nominacyjną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach dotyczących procedury powołania sędziego i braku niezależności sądu, podlega rozpoznaniu merytorycznemu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o wyłączenie sędziego, obejmujący zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków dotyczących wyłączenia sędziego obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Analiza orzecznictwa SN i NSA potwierdza, że wnioski te kwalifikują się do rozpoznania merytorycznego, o ile nie dotyczą kwestionowania samego statusu sędziego lub jego umocowania.
Czy sama procedura powołania sędziego, w tym sposób wyłonienia Krajowej Rady Sądownictwa, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama procedura powołania sędziego, nawet jeśli budzi wątpliwości, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności świadczących o braku jego bezstronności w danej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego nie może służyć generalnemu kwestionowaniu statusu sędziego lub jego umocowania. Kluczowe jest wykazanie konkretnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Orzecznictwo SN i NSA, a także orzecznictwo ETPC i TSUE, nie pozwalają na wyłączenie sędziego jedynie na podstawie wątpliwości co do procedury nominacyjnej, bez wykazania konkretnych przesłanek braku bezstronności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.D. | osoba_fizyczna | powód |
| Ośrodek Kultury w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy.
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na jego żądanie, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powoływania sędziów przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
TUE art. 19 § ust. 1
Traktat o Unii Europejskiej
Wymóg niezależności sądów.
Karta Praw Podstawowych art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sama procedura powołania sędziego, nawet jeśli budzi wątpliwości, nie jest podstawą do wyłączenia sędziego, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności świadczących o braku jego bezstronności w danej sprawie. • Wniosek o wyłączenie sędziego nie może służyć kwestionowaniu statusu sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. • Orzecznictwo ETPC i TSUE nie wiąże Sądu Najwyższego w rozstrzyganej sprawie w sposób bezpośredni. • Uchwały Sejmu nie stanowią źródła prawa i nie wiążą Sądu Najwyższego.
Odrzucone argumenty
Sędzia powinien zostać wyłączony z rozpoznania sprawy z uwagi na wadliwą procedurę powołania, która narusza standardy niezależności i bezstronności sądów. • Naruszenie standardu bezstronności i niezależności sądu w świetle art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 19 ust. 1 TUE i art. 47 Karty Praw Podstawowych uzasadnia wyłączenie sędziego.
Godne uwagi sformułowania
nie można rozstrzygać w przedmiocie przysługiwania osobie objętej wnioskiem statusu sędziowskiego • akt powołania stanowi podstawę prawno-konstytucyjnego stosunku łączącego osobę sędziego z Rzecząpospolitą Polską, który – jako taki – nie może być przedmiotem kontroli sądowej • nieuprawnione jest kwestionowanie samego votum sędziowskiego w całości lub w części, które stanowi nieodłączny element wykonywania władzy sędziowskiej • nie uzasadnia wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy okoliczność, że brał on już udział w rozpoznaniu innych spraw z udziałem tej samej strony • nie jest również podstawą do wyłączenia sędziego jedynie subiektywne przekonanie strony, że w poprzednich sprawach z jej udziałem zachowanie sędziego miało cechy stronniczości
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
przewodniczący
Ewa Stryczyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury nominacyjnej i zarzutów braku niezależności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w kontekście zarzutów związanych z procedurą nominacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i prawa do sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Czy wadliwa nominacja sędziego automatycznie dyskwalifikuje go do orzekania? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.