I NWW 28/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku, powołując się na orzeczenie TSUE dotyczące niezależności sądów.
A. B. złożył wniosek o wyłączenie asesora sądowego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok TSUE z 5 czerwca 2022 r. (C 204/21) dotyczący naruszenia prawa UE przez Polskę w zakresie niezależności sądów, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku. Sąd uznał, że orzeczenie TSUE powinno być wykonane przez organy państwa, a w tym przypadku oznacza to przekazanie sprawy do sądu właściwego z pominięciem przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, które przekazały sprawy dotyczące niezależności sędziów do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.
Wniosek o wyłączenie asesora sądowego Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku X. Y. został złożony przez A. B. z powodu wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu. Wniosek został przesłany do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku. Uzasadnienie opiera się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r. (sygn. C 204/21), który uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo UE m.in. poprzez przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Sądzie Najwyższym, które przekazały do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie TSUE, zgodnie z Konstytucją RP i zasadami efektywności oraz lojalnej współpracy, powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa. W niniejszej sprawie oznacza to konieczność przekazania sprawy do sądu właściwego do rozpoznania wniosku, z pominięciem dyspozycji art. 26 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd stwierdził, że przy pominięciu tego przepisu, sprawa nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku TSUE z 5 czerwca 2022 r. (C 204/21), który stwierdził naruszenie prawa UE przez Polskę w zakresie niezależności sądów. Sąd uznał, że orzeczenie TSUE wymaga wykonania przez organy państwa, w tym przez sądy, poprzez przekazanie sprawy do sądu właściwego z pominięciem przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, które nadawały wyłączną właściwość Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. W ocenie SN, przy pominięciu tych przepisów, sprawa nie należy do właściwości tej Izby.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do innego sądu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| X. Y. | inne | asesor sądowy |
Przepisy (4)
Główne
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.s.p. art. 26 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis ten, przekazujący do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, został pominięty w kontekście wykonania wyroku TSUE.
u.s.p. art. 26 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN, która została uznana za niewłaściwą do rozpoznania przedmiotowego wniosku po uwzględnieniu orzeczenia TSUE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność wykonania orzeczenia TSUE dotyczącego niezależności sądów. Zasada pierwszeństwa prawa UE i lojalnej współpracy.
Godne uwagi sformułowania
stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek przekazuje według właściwości do Sądu Rejonowego Gdańska-Północ w Gdańsku. Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 u.SN w zmienionym brzmieniu... Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych...
Skład orzekający
Paweł Księżak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia i stosowanie prawa UE w kontekście niezależności sądownictwa w Polsce, w szczególności w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego lub oceny właściwości sądów w świetle orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z orzeczenia TSUE i jego implementacji w polskim porządku prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i stosowania prawa Unii Europejskiej w Polsce, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy powołuje się na TSUE i przekazuje sprawę o wyłączenie sędziego, kwestionując własną właściwość.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NWW 28/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie z wniosku A. B. o wyłączenie asesora sądowego Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku X. Y. od orzekania w sprawie XIV C 330/24, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 marca 2025 r., stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek przekazuje według właściwości do Sądu Rejonowego Gdańska-Północ w Gdańsku. UZASADNIENIE W piśmie z 31 lipca 2024 r. A. B. wniósł o wyłączenie sędzi X. Y. z uwagi na wątpliwości co do bezstronności i niezależności tak wyłonionego sądu. Zarządzeniem z 28 stycznia 2025 r. wniosek został przesłany do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem z 5 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie C 204/21, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4 - 6 oraz art. 82 §§ 2 - 5 u.SN w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw; przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasadzie pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziego, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. [SOP] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI