I NWW 276/22

Sąd Najwyższy2023-06-21
SNinneorganizacja sądownictwaWysokanajwyższy
sąd najwyższysąd apelacyjnywyłączenie sędziegoniezawisłość sędziegoniezależność sąduTSUEprawo UEk.p.c.ustawa o SN

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i przekazał sprawę do Sądu Apelacyjnego w Warszawie, opierając się na wyroku TSUE.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, złożony przez V. S.A. Wnioskodawca powołał się na podstawę wyłączenia z mocy ustawy, wskazując na sposób powołania sędziego. Sąd Apelacyjny przekazał wniosek do Sądu Najwyższego na podstawie przepisów o Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy, uwzględniając wyrok TSUE dotyczący niezależności sądów, uznał swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał wniosek V. S.A. o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, SSA A.H., od orzekania w sprawie o sygn. akt VII Ago 715/22. Jako podstawę wyłączenia wskazano okoliczności powołania sędziego na stanowisko, zgodnie z art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny przekazał wniosek do Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy, opierając się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), który uznał, że przekazanie spraw dotyczących niezależności sądu i niezawisłości sędziego do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych stanowi naruszenie prawa UE, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku. Sąd Najwyższy uznał, że kwestie te powinny być rozpoznawane zgodnie z przepisami k.p.c. o wyłączeniu sędziego, a właściwy do rozstrzygnięcia jest sąd, w którym sprawa się toczy, czyli Sąd Apelacyjny w Warszawie. W związku z tym Sąd Najwyższy przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznawany przez sąd, w którym sprawa się toczy, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, a nie przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na wyroku TSUE (C-204/21), uznał, że przekazanie spraw dotyczących niezależności sądu i niezawisłości sędziego do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych narusza prawo UE. W związku z tym, kwestie te powinny być rozstrzygane zgodnie z art. 49 i nast. k.p.c., co oznacza, że właściwy jest sąd, w którym sprawa się toczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Przekazanie wniosku do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie z powodu stwierdzenia niewłaściwości Sądu Najwyższego.

Strony

NazwaTypRola
V. S.A.spółkapowód / wnioskodawca
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentóworgan_państwowystrona postępowania
P. S.A.spółkauczestnik
P.1 S.A.spółkauczestnik
V.1 S.A.spółkauczestnik
M.D.osoba_fizycznauczestnik
J.L.osoba_fizycznauczestnik
A.H.osoba_fizycznasędzia (podmiot wniosku o wyłączenie)

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

O rozłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy.

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wyłączenia sędziego.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa wskazana jako podstawa powołania sędziego, co było przedmiotem wniosku o wyłączenie.

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis, na podstawie którego Sąd Apelacyjny pierwotnie przekazał wniosek do Sądu Najwyższego, uznany przez SN za niewłaściwy w świetle prawa UE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja oparta na wyroku TSUE (C-204/21) dotycząca naruszenia prawa UE przez przekazanie spraw o wyłączenie sędziego do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Sądu Apelacyjnego o właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN na podstawie art. 26 § 2 u.SN.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy zobowiązany był uwzględnić treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. (C-204/21) przekazanie – na podstawie art. 26 § 2 u.SN – do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawania zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego stanowi uchybienie zobowiązaniom, które wynikają z mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych, jak również na mocy art. 267 TFUE i zasady pierwszeństwa prawa Unii.

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie właściwości sądu do rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego w kontekście orzecznictwa TSUE i zasady pierwszeństwa prawa UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN i jej właściwością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy kluczowej kwestii niezależności sądownictwa i wpływu prawa UE na polski porządek prawny, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy oddaje sprawę o wyłączenie sędziego do Sądu Apelacyjnego, powołując się na wyrok TSUE!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NWW 276/22
POSTANOWIENIE
Dnia 21 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Wiak
w sprawie z powództwa V. S.A. z siedzibą w W.
‎
przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
z udziałem P. S.A. z siedzibą w W., P.1 S.A. z siedzibą w W., V.1 S.A. z siedzibą w W., M.D., J.L.
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie -
‎
Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 grudnia 2021 r.,
syg. XVII Amz 85/20,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 czerwca 2023 r.,
wniosku powoda o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie A.H. od orzekania w sprawie o sygn. VII Ago 715/22,
stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
UZASADNIENIE
Pismem z 22 listopada 2022 r. pełnomocnik V. S.A. z  siedzibą w W. (dalej: „wnioskodawca”) złożył wniosek o wyłączenie od
orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod  sygn. akt VII Ago 715/22 SSA A.H. Jako podstawę wyłączenia sędziego wnioskodawca wskazał okoliczności powołania SSA A.H. na
stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Wnioskodawca złożył powyższy wniosek w trybie art.  48 § 1 pkt 1 k.p.c. – jako zawierający podstawę do wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy. Jednocześnie złożył dwa wnioski ewentualne – na podstawie z art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c.
Postanowieniem z 20 grudnia 2022 r. VII Ago 733/22) Sąd Apelacyjny w
Warszawie przekazał pismo wnioskodawcy, zawierające wniosek o wyłączenie SSA A.H. od rozpoznania sprawy toczącej się pod sygn. akt VII Ago 715/22, do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, na
podstawie art. 26 § 2
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn.
Dz.U. 2023, poz. 1093, dalej: „uSN”
).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Apelacyjny w Warszawie przekazał wniosek o wyłączenie SSA  A.H. do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, opierając go na normie wyprowadzonej z art. 26 § 2 u.SN. Zgodnie  z  tym przepisem,
do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania.
Sąd Najwyższy zobowiązany był uwzględnić treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), w którym uznano, że przekazanie – na podstawie
art. 26 § 2 u.SN – do wyłącznej właściwości Izby    Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawania zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego stanowi uchybienie zobowiązaniom, które
wynikają z mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych, jak również na mocy art. 267 TFUE i zasady pierwszeństwa prawa Unii. Trybunał zaznaczył, że kwestie dotyczące badania niezależności sądu i niezawisłości sędziego nie stanowią specyficznych kwestii prawnych w konkretnej dziedzinie prawa, które z tego względu mogłyby należeć do wyłącznej właściwości wyspecjalizowanego potencjalnie sądu. Co więcej, prawo do niezawisłego i   bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy oznacza, że każdy sąd krajowy powołany do stosowania prawa Unii jest zobowiązany zbadać, czy ze względu na swój skład stanowi on taki sąd, jeżeli pojawia się w tym względzie poważna wątpliwość
Uwzględniając argumentację zawartą w powyższym wyroku TSUE, należało
przyjąć, że w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie SSA A.H. powinien być rozpoznawany zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 49 i nast. k.p.c. Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c., o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony. Prowadzi to do wniosku, że w niniejszej sprawie właściwy pozostaje Sąd Apelacyjny w Warszawie.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
(ZG)
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI