I NWW 262/24

Sąd Najwyższy2024-12-04
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższysąd rejonowyTSUEwłaściwość sąduniezawisłość sędziowskabezstronność

Podsumowanie

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S., powołując się na wyrok TSUE kwestionujący wyłączną właściwość SN w takich sprawach.

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego M. M. od rozpoznania sprawy I Cz [...] został złożony przez T. T. z powodu wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Rejonowy w S. przekazał wniosek do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok TSUE C-204/21, uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania wniosku, gdyż wyłączna właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego została zakwestionowana jako niezgodna z prawem UE. W związku z tym sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c.

Sprawa dotyczy wniosku T. T. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego M. M. od rozpoznania sprawy o sygnaturze I Cz [...], złożonego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności w związku z nowymi okolicznościami. Wniosek został przekazany do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, orzekając w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania tego wniosku. Uzasadnienie opiera się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21, który zakwestionował wyłączną właściwość Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego, zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, jako niezgodną z prawem Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy uznał, że takie wnioski powinny być rozpoznawane przez sądy według właściwości ogólnej, zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c., który stanowi, że o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy. W związku z tym, Sąd Najwyższy przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w tej sytuacji.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-204/21 zakwestionował wyłączną właściwość SN – IKNSP w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego z powodu braku niezależności lub niezawisłości, uznając ją za niezgodną z prawem UE. W związku z tym, takie wnioski powinny być rozpoznawane przez sądy według właściwości ogólnej, zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
T. T.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.

u.SN art. 26 § §§ 2, 4-6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wyłączna właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach z wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, została zakwestionowana przez TSUE jako niezgodna z prawem Unii Europejskiej.

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwość Sądu Najwyższego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie wyroku TSUE C-204/21.

Godne uwagi sformułowania

zakwestionowano przewidzianą w art. 26 §§ 2, 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy o Sądzie Najwyższym wyłączną właściwość Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach z wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, jako niezgodną z prawem Unii Europejskiej

Skład orzekający

Adam Redzik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego w świetle prawa Unii Europejskiej i orzecznictwa TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego i wyroku TSUE C-204/21.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praworządności i niezależności sądownictwa, a także wpływu orzecznictwa TSUE na polski system prawny. Pokazuje, jak międzynarodowe prawo wpływa na krajowe procedury.

Sąd Najwyższy nie jest właściwy? TSUE zmienia zasady gry w sprawach o wyłączenie sędziego.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I NWW 262/24
POSTANOWIENIE
Dnia 4 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Redzik
w sprawie z wniosku T. T. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego M. M. od rozpoznania sprawy o syg. I […],
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
4 grudnia 2024 r.,
stwierdza swoją niewłaściwość i zgodnie z właściwością wniosek przekazuje do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.
UZASADNIENIE
Pismem z 16 maja 2024 r. T. T. wniósł na podstawie art. 49 k.p.c. wniosek o wyłącznie sędziego Sądu Rejonowego M. M. od
rozpoznania sprawy o sygn. I Cz […] z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co
do jego bezstronności „w związku z zaistnieniem nowych okoliczności w sprawie”.
Postanowieniem z 17 września 2024 r. Sąd Rejonowy w S. przekazał ww. wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w trybie art. 26 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Artykuł 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. u.SN stanowi, że
do
właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy
rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących
zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli
Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na
zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania.
Wobec treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z
5
czerwca 2023 r. w sprawie C
-
204/21, w którym zakwestionowano przewidzianą w art. 26 §§ 2, 4
-
6 oraz art. 82 §§ 2
-
5 ustawy o Sądzie Najwyższym wyłączną właściwość Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach z wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, jako niezgodną z prawem Unii Europejskiej, uznać należy, że takie wnioski powinny rozpoznawać sądy według właściwości ogólnej, mając na uwadze treść uregulowań.
Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony.
Z tych wszystkich względów należało uznać, że Sąd Najwyższy orzekający w
Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest właściwy do
rozpoznania wniosku T.  T/ o wyłącznie sędziego Sądu Rejonowego M. M., a wniosek ten powinien zostać rozpoznany na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. przez Sąd Rejonowy w S.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 200 § 1
1
oraz § 1
4
, w związku z art. 52 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak sentencji postanowienia.
Sk
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę