I NWW 177/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, przekazując sprawę do Sądu Okręgowego w Gdańsku, w związku z wyrokiem TSUE dotyczącym niezależności sądów.
Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku. Stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), który uznał naruszenie prawa UE przez Polskę w zakresie przepisów dotyczących Sądu Najwyższego i przekazania spraw do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Sąd Najwyższy uznał, że w świetle orzeczenia TSUE i zasad prawa UE, wniosek o wyłączenie sędziego nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku.
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku. Sprawa została zainicjowana wnioskiem uczestnika K. I. o wyłączenie sędziego M. O. od rozpoznania innej sprawy. Sąd Najwyższy, analizując stan prawny i orzecznictwo, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania tego wniosku. Kluczowym elementem uzasadnienia było odwołanie do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2023 r. (sygn. C-204/21). TSUE uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej, w tym art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej i art. 47 Karty Praw Podstawowych, poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, które przekazywały do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie TSUE, zgodnie z Konstytucją RP i zasadami prawa UE, powinno być wykonane przez organy państwa. W konsekwencji, realizacja tego wyroku polega na przekazaniu sprawy do sądu właściwego, z pominięciem przepisów uznanych za niezgodne z prawem UE. Sąd Najwyższy stwierdził, że przy pominięciu art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, sprawa o wyłączenie sędziego nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących przekazywania spraw, Sąd Najwyższy przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok TSUE (C-204/21) nakazuje wykonanie jego postanowień poprzez przekazanie sprawy do sądu właściwego, z pominięciem przepisów uznanych za niezgodne z prawem UE, w tym art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. W związku z tym, sprawa o wyłączenie sędziego nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do innego sądu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. I. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. I. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. I. | osoba_fizyczna | małoletni |
| A. I. | osoba_fizyczna | małoletni |
| M. O. | osoba_fizyczna | sędzia (podlegający wyłączeniu) |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy do innego sądu, gdy sąd uznał się za niewłaściwy.
k.p.c. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy do innego sądu, gdy sąd uznał się za niewłaściwy.
Pomocnicze
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis uznany za niezgodny z prawem UE, który przekazywał do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy pominął ten przepis przy ustalaniu właściwości.
u.SN art. 26 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Sąd Najwyższy stwierdził, że przy pominięciu § 2, sprawa nie należy do właściwości tej Izby.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa prawna do wykonywania orzeczeń TSUE przez organy państwa.
Ustawa z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10
Przepis wprowadzający zmiany w ustawie o Sądzie Najwyższym, który również odnosił się do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE (C-204/21) nakłada obowiązek wykonania jego postanowień przez polskie organy. Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach o wyłączenie sędziego są niezgodne z prawem UE. Sprawa o wyłączenie sędziego, z pominięciem wadliwych przepisów, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Godne uwagi sformułowania
realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziego, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wpływu orzeczeń TSUE na polskie sądownictwo i zasady właściwości sądów, zwłaszcza w kontekście spraw dotyczących niezależności sądów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego i wyroku TSUE C-204/21.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu prawa Unii Europejskiej na polski porządek prawny, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy przekazuje sprawę o wyłączenie sędziego, powołując się na wyrok TSUE. Czy to początek końca sporów o praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NWW 177/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie z wniosku B. I. z udziałem M. C. i K. I. o uregulowanie kontaktów z małoletnimi H. I. i A. I. oraz sprawy wszczętej z urzędu z udziałem B. I., M. C. i K. I. o uregulowanie kontaktów z małoletnimi H. I. i A. I. na skutek zażaleń obu stron na postanowienie Sądu Rejonowego w Tczewie z dnia 9 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt III Nsm 555/23, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 lipca 2024 r., w przedmiocie wniosku uczestnika K. I. o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku M. O. od rozpoznania sprawy II 1Cz 19/24 stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku. UZASADNIENIE Postanowieniem z 11 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie II 1Co 82/24, w trybie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, przekazał Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wniosek K. I. z 20 lutego 2024 r. o wyłączenie sędziego M. O. od rozpoznania sprawy II 1Cz 19/24. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r., wydanym w sprawie C-204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4 - 6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziego, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 200 § 1 1 oraz § 1 4 , w związku z art. 52 § 1 k.p.c. wniosek należało przekazać według właściwości do Sądu Okręgowego w Gdańsku. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI