I NWW 170/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i przekazał sprawę do Izby Karnej SN, powołując się na wyrok TSUE dotyczący niezależności sądów.
Sąd Najwyższy, w składzie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziów w sprawie o sygn. akt I KK 301/22. Stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku, powołując się na wyrok TSUE z dnia 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), który uznał naruszenie prawa UE przez Polskę w zakresie przepisów dotyczących Sądu Najwyższego. W związku z tym, sprawę przekazano do właściwej rzeczowo Izby Karnej Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziów Ryszarda Witkowskiego, Zbigniewa Kapińskiego i Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I KK 301/22. Obrońca J. S. wskazał na wątpliwości co do bezstronności tych sędziów oraz ryzyko naruszenia przepisów dotyczących obsady sądu. Sąd Najwyższy, analizując wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21, który stwierdził naruszenie prawa UE przez Polskę w zakresie przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznawania zarzutów prawnych związanych z niezależnością sądów, uznał, że orzeczenie to powinno być wykonane. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów w obecnym składzie i na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. przekazał sprawę do rozpoznania Izbie Karnej Sądu Najwyższego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów w składzie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TSUE w sprawie C-204/21 nakazuje wykonanie jego dyspozycji poprzez przekazanie sprawy do sądu właściwego, z pominięciem przepisów dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących niezależności sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do innej izby SN
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. R. | osoba_fizyczna | obrońca |
| Ryszard Witkowski | osoba_fizyczna | sędzia |
| Zbigniew Kapiński | osoba_fizyczna | sędzia |
| Paweł Kołodziejski | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do przekazania sprawy według właściwości.
Pomocnicze
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis dotyczący wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznawania zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego został uznany przez TSUE za naruszający prawo UE.
u.SN art. 26 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do wykonania orzeczeń TSUE.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do wykonania orzeczeń TSUE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE w sprawie C-204/21 nakazuje wykonanie jego dyspozycji przez polskie organy wymiaru sprawiedliwości. Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących niezależności sądów naruszają prawo UE. Sprawa wniosku o wyłączenie sędziów, przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Godne uwagi sformułowania
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Izbie Karnej Sądu Najwyższego Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r., wydanym w sprawie C-204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN.
Skład orzekający
Paweł Księżak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie prawa UE przez polskie sądy, w szczególności w kontekście orzecznictwa TSUE dotyczącego praworządności i niezależności sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Sądu Najwyższego w Polsce i jego podziału na izby, wynikającej z konkretnych przepisów krajowych i orzecznictwa TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy bezpośredniego wpływu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na polski wymiar sprawiedliwości i podział kompetencji w Sądzie Najwyższym, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy przekazuje sprawę do innej izby po wyroku TSUE – co to oznacza dla praworządności w Polsce?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NWW 170/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie J. S. na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 czerwca 2023 r. na skutek wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Ryszarda Witkowskiego, Zbigniewa Kapińskiego, Pawła Kołodziejskiego, od udziału w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt I KK 301/22, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Izbie Karnej Sądu Najwyższego. UZASADNIENIE W piśmie z 29 kwietnia 2023 r. adw. A. R. – obrońca J. S. wniósł o wyłączenie następujących sędziów Sądu Najwyższego: Ryszarda Witkowskiego, Zbigniewa Kapińskiego oraz Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt I KK 301/22, wskazując na wątpliwości co do bezstronności tychże, uniemożliwiające obiektywne rozpoznanie sprawy przed sądem obsadzonym z udziałem ww. sędziów, a nadto na ryzyko związane z rysującą się możliwością uznania w przyszłości, że w sprawie wystąpiło uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, tj. nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r., wydanym w sprawie C - 204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4 - 6 oraz art. 82 §§ 2 - 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw; przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Wobec powyższego na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. wniosek należało przekazać według właściwości do Izby Karnej Sądu Najwyższego. J.M. [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI