I NWW 17/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek Ł. S. o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Miliczu (D. F., Ł. P.) oraz asesora sądowego (A. K.) od orzekania w sprawie sygn. akt II Kp 62/23. Wnioskodawca argumentował, że sędziowie utracili zaufanie społeczne, prowadzili przewód sądowy w sposób pogardliwy, nie nosili ubioru sędziowskiego, a także wykazywali uprzedzenie i naprowadzali świadków w innych postępowaniach. W odniesieniu do asesora sądowego, podniesiono, że został powołany przez „upolitycznioną Krajową Radę Sądownictwa” i nie sprzeciwił się swojemu przełożonemu. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, pozostawił wniosek bez rozpoznania. Uzasadniono to tym, że wniosek obejmował ocenę zgodności z prawem powołania sędziego i asesora, co wykracza poza kognicję Sądu Najwyższego w tym trybie. Ponadto, zarzuty dotyczące nieprawidłowości w innych sprawach sądowych oraz bliżej nieokreślone niemoralne zachowanie nie odnosiły się bezpośrednio do sprawy, w której miało nastąpić wyłączenie, co czyniło wniosek abstrakcyjnym i niespełniającym wymogów konstrukcyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic kognicji Sądu Najwyższego w zakresie rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego lub asesora sądowego, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących statusu powołania oraz odniesienia do innych postępowań.
Dotyczy specyficznej procedury uregulowanej w ustawie o Sądzie Najwyższym i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wyłączenia sędziego w sytuacji, gdy zarzuty są prawidłowo postawione i dotyczą konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać wniosek o wyłączenie sędziego lub asesora sądowego, gdy zarzuty dotyczą statusu powołania tych osób lub nieprawidłowości w innych sprawach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy pozostawia taki wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Uzasadnienie
Ustawa o Sądzie Najwyższym ogranicza kognicję SN do wniosków o wyłączenie sędziego zawierających zarzut braku niezależności lub niezawisłości, które muszą dotyczyć konkretnej sprawy. Wniosek obejmujący ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub asesora, lub odnoszący się do innych spraw, nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Czy zarzuty dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu innych spraw sądowych mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego w innej, konkretnej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zarzuty, jeśli nie dotyczą bezpośrednio sprawy, w której ma nastąpić wyłączenie, czynią wniosek abstrakcyjnym i nie spełniającym wymogów konstrukcyjnych.
Uzasadnienie
Wniosek o wyłączenie sędziego musi odnosić się do konkretnej sprawy (in concreto) i zawierać uzasadnienie oparte na okolicznościach faktycznych mogących mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania w tej konkretnej sprawie. Zarzuty dotyczące innych postępowań są niedopuszczalne jako podstawa wniosku.
Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego może być rozpoznawany przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, per analogiam, ale tylko w odniesieniu do osób faktycznie pełniących urząd, a nie kwestionujących sam status powołania.
Uzasadnienie
Instytucja wyłączenia sędziego ma zastosowanie do asesora sądowego, ponieważ musi on odznaczać się cechami niezawisłości i niezależności. Jednakże, Sąd Najwyższy nie może rozpoznać zarzutu polegającego na kwestionowaniu samego statusu asesora sądowego, w szczególności trybu jego powołania przez KRS.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| D. F. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Rejonowego w Miliczu |
| Ł. P. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Rejonowego w Miliczu |
| A. K. | osoba_fizyczna | asesor sądowy |
| Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia – Krzyków Wschód | organ_państwowy | organ |
Przepisy (4)
Główne
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Do właściwości Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo oznaczenia sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Zarzut braku niezawisłości sędziego podnoszony w sprawie, w której orzeka dany sędzia musi tej sprawy bezpośrednio dotyczyć.
u.SN art. 26 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek o wyłączenie sędziego skierowany do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN, jako obejmujący ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, pozostawia się bez rozpoznania.
Pomocnicze
Konst. RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziów powołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 44
Reguluje sądową kontrolę uchwał KRS obejmujących rozstrzygnięcie w przedmiocie przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego lub asesora sądowego, który obejmuje ocenę zgodności z prawem powołania tych osób, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 u.SN. • Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu innych spraw sądowych lub bliżej nieokreślone niemoralne zachowanie, które nie dotyczą bezpośrednio sprawy, w której ma nastąpić wyłączenie, czynią wniosek abstrakcyjnym i niespełniającym wymogów konstrukcyjnych. • Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozstrzygania w przedmiocie przysługiwania osobie objętej wnioskiem statusu sędziego lub asesora sądowego.
Godne uwagi sformułowania
wniosek obejmujący ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, pozostawia się bez rozpoznania • akt powołania stanowi podstawę prawno-konstytucyjnego stosunku łączącego osobę sędziego z Rzecząpospolitą Polską, który – jako taki – nie może być przedmiotem kontroli sądowej • Instytucja wyłączenia sędziego z powodu istnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do jego niezawisłości ma charakter procesowej gwarancji jego bezstronności i obiektywizmu w konkretnym postępowaniu. • Niedopuszczalne jest przy tym formułowanie zastrzeżeń o generalnym braku niezawisłości danego sędziego, w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy • podstawą pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w oparciu o przepis art. 26 § 3 u.SN, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub ma charakter abstrakcyjny, tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego
Skład orzekający
Tomasz Demendecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji Sądu Najwyższego w zakresie rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego lub asesora sądowego, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących statusu powołania oraz odniesienia do innych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury uregulowanej w ustawie o Sądzie Najwyższym i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wyłączenia sędziego w sytuacji, gdy zarzuty są prawidłowo postawione i dotyczą konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyłączaniem sędziów i asesora sądowego, a także odnosi się do kontrowersyjnych zagadnień dotyczących Krajowej Rady Sądownictwa i statusu sędziów.
“Sąd Najwyższy stawia granice: kiedy wniosek o wyłączenie sędziego nie zostanie rozpoznany?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.