Orzeczenie · 2025-11-13

I NWW 149/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-13
SNinnepostępowanie karne/wykroczenioweŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sąduneoKRSSąd Najwyższypostępowanie wykroczenioweTSUEkontrola instancyjna

Sprawa dotyczy wniosku obwinionego W. J. o wyłączenie sędziego X.Y. z Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi od orzekania w sprawie o sygn. IV W 974/25. Obwiniony powołał się na wątpliwości co do bezstronności i niezależności sędziego, wskazując na jego powołanie przez neoKRS oraz przywołując orzecznictwo TSUE i SN. Sąd Rejonowy przekazał wniosek do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania karnego i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, a także ustawy o Sądzie Najwyższym i Prawa o ustroju sądów powszechnych. Stwierdził, że wniosek, ze względu na jego treść i uzasadnienie, dotyczy kwestii wyłączenia sędziego sądu niższej instancji i powinien być rozpoznany przez ten sąd zgodnie z art. 16 § 2 k.p.w. oraz art. 42a § 3 i § 14 pkt 2 p.u.s.p. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości sądu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w kontekście wątpliwości co do jego niezależności i bezstronności związanych z powołaniem przez neoKRS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów k.p.w., p.u.s.p. i k.p.k. w kontekście wniosku o wyłączenie sędziego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego sądu niższej instancji, gdy wniosek dotyczy wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności związanych z powołaniem przez neoKRS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania takiego wniosku. Właściwy jest sąd, przed którym toczy się postępowanie, zgodnie z przepisami k.p.w. i p.u.s.p.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego, który dotyczy wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności związanych z powołaniem przez neoKRS, powinien być rozpoznany przez sąd niższej instancji, przed którym toczy się postępowanie. Odwołano się do przepisów k.p.w. i p.u.s.p. regulujących właściwość w sprawach o wyłączenie sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzenie niewłaściwości i przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
W. J.osoba_fizycznaobwiniony/wnioskodawca
X.Y.osoba_fizycznasędzia (podmiot wniosku o wyłączenie)

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.

k.p.w. art. 11 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przy ustalaniu właściwości sądu stosuje się odpowiednio przepisy art. 31, 32, 33 § 1, art. 34-36, 39 i 43 Kodeksu postępowania karnego.

k.p.w. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Do wyłączenia sędziego i referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 40, art. 41, art. 41a i art. 42 § 1-3 Kodeksu postępowania karnego.

k.p.w. art. 16 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

O wyłączeniu sędziego rozstrzyga inny równorzędny skład sądu, przed którym sprawa się toczy. W razie niemożności utworzenia takiego składu o wyłączeniu orzeka sąd wyższego rzędu.

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.

p.u.s.p. art. 42a § § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 42a § § 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 3, może być złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji lub apelację, z wyłączeniem spraw, w których termin do ich rozpoznania i wydania orzeczenia jest nie dłuższy niż miesiąc.

p.u.s.p. art. 42a § § 14

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

W zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do rozpoznania wniosku, o którym mowa w § 4, stosuje się odpowiednio w sprawach karnych – przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego.

k.w. art. 97

Kodeks wykroczeń

prd art. 13 § ust. 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego, ze względu na jego treść dotyczącą wątpliwości co do bezstronności i niezależności związanych z powołaniem przez neoKRS, powinien być rozpoznany przez sąd niższej instancji, przed którym toczy się postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

wniosku obwinionego o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X.Y. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi pod sygn. IV W 974/25 • zachodzące wątpliwości co do bezstronności i niezależności tak wyłonionego sądu • sędzia X.Y. został powołany Uchwałą neoKRS Nr […] z dnia 2021[…] • sędzia ów nie gwarantuje bezstronnego rozpatrzenia sprawy • o tym, na jakiej podstawie i w jakim trybie wniosek jest procedowany, decyduje jego treść, w tym zwłaszcza treść uzasadnienia

Skład orzekający

Grzegorz Pastuszko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w kontekście wątpliwości co do jego niezależności i bezstronności związanych z powołaniem przez neoKRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów k.p.w., p.u.s.p. i k.p.k. w kontekście wniosku o wyłączenie sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie dotyczy kwestii wyłączenia sędziego i niezależności sądownictwa, co jest tematem budzącym zainteresowanie w kontekście aktualnych debat prawnych i społecznych.

Sąd Najwyższy odsyła wniosek o wyłączenie sędziego do sądu niższej instancji. Kluczowa jest treść wniosku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst