I NWW 12/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie asesora sądowego Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi został złożony przez obrońcę oskarżonego D. M. z powodu zarzutu naruszenia standardu sądu ustanowionego ustawą, a przez to niezawisłego i bezstronnego sądu. Sąd Rejonowy przekazał sprawę do Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy, w składzie sędziego Leszka Boska, postanowił przekazać wniosek do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia. Uzasadnienie opiera się na kilku filarach: po pierwsze, na wyroku TSUE z 24 marca 2026 r. (C-521/21), który stanowi, że państwa członkowskie nie mogą pozbawiać sądów krajowych możliwości badania zgodności powołania sędziego z prawem UE, jeśli podważono procedurę powołania. Po drugie, Sąd Najwyższy powołuje się na wcześniejszy wyrok TSUE z 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), który uznał art. 26 § 2 ustawy o SN za niezgodny z prawem UE, kwestionując wyłączną właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach o wyłączenie sędziego. W związku z tym, wnioski o wyłączenie powinny być rozpoznawane na zasadach ogólnych. Po trzecie, Sąd Najwyższy podkreśla, że koncentracja takich spraw w SN narusza zasady rzetelnej legislacji. Po czwarte, Sąd Najwyższy przypomina, że sama okoliczność powołania sędziego przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. nie jest wystarczająca do żądania jego wyłączenia, zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem TSUE. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k., przekazał wniosek do rozpoznania sądowi właściwemu rzeczowo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie interpretacji przepisów UE dotyczących niezawisłości sądu i właściwości sądów w sprawach o wyłączenie sędziego, a także krytyka art. 26 § 2 u.SN.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie asesora sądowego i interpretacji przepisów UE w kontekście polskiego wymiaru sprawiedliwości.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego, oparty na zarzucie naruszenia standardu sądu ustanowionego ustawą, powinien być rozpoznany przez Sąd Najwyższy, czy przez sąd niższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o wyłączenie asesora sądowego powinien być rozpoznany przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że właściwym do rozpoznania wniosku jest sąd niższej instancji, powołując się na orzecznictwo TSUE (wyroki C-521/21 i C-204/21), które kwestionuje wyłączną właściwość SN w takich sprawach i nakazuje rozpoznawanie ich na zasadach ogólnych. Podkreślono również, że sama okoliczność powołania sędziego przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. nie jest wystarczająca do żądania jego wyłączenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| asesor sądowy X. Y. | inne | asesor sądowy |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do przekazania wniosku do rozpoznania innemu sądowi.
Pomocnicze
u.SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis uznany przez TSUE za niezgodny z prawem UE, dotyczący wyłącznej właściwości SN w sprawach o wyłączenie sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość Sądu Rejonowego do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego na podstawie orzecznictwa TSUE. • Niezgodność art. 26 § 2 u.SN z prawem UE. • Koncentracja spraw incydentalnych w SN narusza zasady rzetelnej legislacji.
Godne uwagi sformułowania
możliwe naruszenie standardu sądu ustanowionego ustawą, a przez to niezawisłego i bezstronnego sądu • stoją one na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego i orzecznictwu sądu konstytucyjnego tego państwa, dokonującemu wykładni tych uregulowań, które przyznają określonemu organowi wyłączną kompetencję do orzekania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu okoliczności jego powołania, pozbawiając jednocześnie ten organ możliwości rozpoznania takiego wniosku, jeżeli podważono w nim zgodność z prawem procedury powołania tego sędziego. • nie stoją one na przeszkodzie uznaniu za „niezawisły i bezstronny sąd” składu orzekającego, w którym zasiada jednoosobowo sędzia powołany na swoje stanowisko w wyniku procedury powołania charakteryzującej się tym, że po pierwsze, kandydatura tego sędziego została zarekomendowana przez organ, który nie daje gwarancji niezależności wystarczających do tego, by wykluczyć w przekonaniu jednostek wszelkie uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości procedur powoływania sędziów, w których organ ten uczestniczy, a po drugie, uczestnicy tej procedury nominacyjnej nie mieli prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, jeżeli nie zachodzą inne istotne okoliczności dotyczące kontekstu tego postępowania, które miałyby taki charakter i wagę, że rozpatrywane łącznie mogłyby podważyć niezawisłość lub bezstronność wspomnianego sędziego.
Skład orzekający
Leszek Bosek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów UE dotyczących niezawisłości sądu i właściwości sądów w sprawach o wyłączenie sędziego, a także krytyka art. 26 § 2 u.SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie asesora sądowego i interpretacji przepisów UE w kontekście polskiego wymiaru sprawiedliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sądu i wpływu prawa UE na polskie procedury, co jest gorącym tematem w środowisku prawniczym i mediach.
“Sąd Najwyższy odsyła sprawę o wyłączenie asesora do sądu rejonowego, powołując się na TSUE.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.