I NWW 117/21

Sąd Najwyższy2022-11-29
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegoTSUEniezależność sądownictwapraworządnośćSąd NajwyższySąd Apelacyjnykpkprawo o ustroju sądów powszechnychkontrola instancyjna

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek o wyłączenie sędziego do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi, powołując się na postanowienie TSUE zawieszające stosowanie przepisów dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.

Obrońca oskarżonego G.W. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi, argumentując wątpliwości co do jego bezstronności w związku z procesem nominacji. Sąd Apelacyjny przekazał wniosek do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, powołując się na postanowienie TSUE nakazujące zawieszenie stosowania przepisów przekazujących sprawy do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN, stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi, złożony przez obrońcę oskarżonego G.W. w sprawie o sygn. II AKa 200/21, opierał się na zarzucie braku bezstronności sędziego P.A. z uwagi na sposób jego wyboru, który zdaniem wnioskodawcy nie gwarantował niezależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej, naruszając tym samym art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd Apelacyjny przekazał wniosek do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, wziął pod uwagę postanowienie Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie C-204/21, które zobowiązywało Polskę do zawieszenia stosowania przepisów przekazujących do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN rozpoznawanie zarzutów dotyczących niezawisłości sędziego lub niezależności sądu. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie TSUE powinno być wykonane, a w związku z tym stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który został złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k. i opierał się na przepisach, których stosowanie zostało zawieszone. W konsekwencji, Sąd Najwyższy przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, wykonując postanowienie TSUE nakazujące zawieszenie stosowania przepisów dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN w sprawach dotyczących niezawisłości sędziego, uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i przekazał go do Sądu Apelacyjnego w Łodzi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
G. W.osoba_fizycznawnioskodawca
P. A.osoba_fizycznasędzia (podlegający wyłączeniu)

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku o wyłączenie sędziego.

Pomocnicze

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis, którego stosowanie zostało zawieszone na mocy postanowienia TSUE, a który stanowił podstawę przekazania wniosku do SN.

u.SN art. 26 § § 4-6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy, których stosowanie zostało zawieszone na mocy postanowienia TSUE.

u.SN art. 82 § § 2-5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy, których stosowanie zostało zawieszone na mocy postanowienia TSUE.

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10

Przepis, którego stosowanie zostało zawieszone na mocy postanowienia TSUE, przekazujący sprawy do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.

Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 42a § § 3

Przepis dotyczący trybu rozpoznawania wniosku o wyłączenie sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie TSUE nakazujące zawieszenie stosowania przepisów przekazujących sprawy do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. Zasada efektywności i lojalnej współpracy z UE.

Godne uwagi sformułowania

stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek do rozpoznania według właściwości zgodnie z zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa pomijając dyspozycję tego przepisu, stwierdza swoją niewłaściwość

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia i stosowanie postanowień TSUE w sprawach krajowych, w tym dotyczących organizacji sądownictwa i wyłącznej właściwości izb Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN i postanowieniami TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu między polskim prawem a prawem UE w kontekście niezależności sądownictwa, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

TSUE kontra Sąd Najwyższy: Kto decyduje o wyłączeniu sędziego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NWW 117/21
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Wiak
w sprawie z wniosku G. W.
o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi P. A. od orzekania
‎
w sprawie o sygn. II AKa 200/21,
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 29 listopada 2022 r.,
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek G. W. do rozpoznania według właściwości - Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.
UZASADNIENIE
W dniu 21 października 2021 r. obrońca oskarżonego G. W. (dalej: „wnioskodawca”) podczas rozprawy apelacyjnej toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. akt II AKa 200/21 złożył wniosek o
wyłączenie SSA P. A. od orzekania w niniejszej sprawie. Jako
podstawę prawną tego wniosku wskazał przepis art. 41 § 1 k.p.k. Wnioskodawca podniósł, że w jego ocenie istniała wątpliwość co do bezstronności sędziego. Według niego, skład sądu nie spełniał standardów określonych w art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka z uwagi na to, że w procesie wyboru na stanowisko sędziego sądu apelacyjnego brał udział organ, który nie zapewniał niezależności i niezawisłości sędziego od władzy ustawodawczej i wykonawczej.
Postanowieniem z 27 października 2021 r. (II AKa 200/21) Sąd Apelacyjny w
Łodzi przekazał Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego wniosek obrońcy oskarżonego G. W. o wyłączenie od udziału w sprawie II AKa 200/21 Sądu Apelacyjnego w Łodzi sędziego tego sądu P. A.
Na podstawie zarządzenia z 19 września 2022 r., pismem z 27 września 2022 r., zwrócono się do wnioskodawcy o wskazanie, czy z uwagi na podniesione we wniosku o wyłączenie sędziego zarzuty, wnosi o rozpoznanie tego wniosku w  trybie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst  jedn. Dz.U. 2021, poz. 1904 ze zm., dalej: „u.SN”), czy też w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i nast. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 2072 ze zm.).
W piśmie datowanym na 26 sierpnia 2022 r., jakie wpłynęło do Sądu Najwyższego 24 października 2022 r., wnioskodawca wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziego został złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Postanowieniem Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z
14 lipca 2021 r., wydanym w sprawie C
-
204/21, Rzeczpospolita Polska została zobowiązana, natychmiast i do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie w tej sprawie, m.in. do zawieszenia stosowania art. 26 §§ 2, 4-6 i art. 82 §§ 2-5 u.SN, w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020, poz. 190 ze zm.), przekazujących do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu.
W ocenie Sądu Najwyższego, wskazane postanowienie, zgodnie z zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej powinna polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN.
Podstawą przekazania Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie od
rozpoznania sprawy sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi
P. A. był
przepis art. 26 § 2 u.SN. Wobec powyższego Sąd Najwyższy, pomijając
dyspozycję tego przepisu, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.
l.n
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI