I NWW 101/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, uznając zarzuty dotyczące jego powołania za bezprzedmiotowe w świetle uchwały III CZP 44/23.
Wnioskodawczyni H. S. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od rozpoznania sprawy dotyczącej wysokości policyjnej renty rodzinnej. Jako podstawy wskazała wątpliwości co do sposobu obsadzenia sądu, trybu powołania sędziego oraz jego wcześniejsze orzekanie w podobnych sprawach. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając, że uprzednie orzekanie w podobnych sprawach nie stanowi podstawy do wyłączenia, a zarzuty dotyczące powołania sędziego są bezprzedmiotowe w świetle uchwały III CZP 44/23.
Wnioskodawczyni H. S., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła pismem z 21 lipca 2025 r. wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od rozpoznania sprawy sygn. I USKP 156/24, dotyczącej wysokości policyjnej renty rodzinnej. Jako podstawy wniosku wskazała wątpliwości dotyczące sposobu obsadzenia sądu, wpływu trybu powołania sędziego na jego indywidualną ocenę, a także zarzuty dotyczące naruszenia prawa międzynarodowego i Konstytucji RP. Podniosła, że sędzia objęty wnioskiem wcześniej orzekał w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w W. w sprawach skarg funkcjonariuszy, co mogło ujawnić jego stosunek do tego typu spraw. Dodatkowo, Wnioskodawczyni powołała się na wątpliwości wyrażone w orzecznictwie dotyczące sposobu powołania sędziów na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, oddalił go. Uzasadniając, Sąd Najwyższy wskazał, że uprzednie orzekanie przez sędziego w sprawach przedmiotowo zbliżonych nie stanowi podstawy do jego wyłączenia, gdyż nakaz bezstronności dotyczy relacji ze stronami sporu. Zarzuty dotyczące okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego zostały uznane za bezprzedmiotowe w świetle uchwały Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r., III CZP 44/23, która stanowi, że takie zarzuty nie wywołują skutków prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uprzednie orzekanie w sprawach podobnych nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż nakaz bezstronności dotyczy relacji ze stronami sporu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że bezstronność sędziego powinna urzeczywistniać się na płaszczyźnie jego relacji ze stronami sporu i przejawiać się w zakazie dyskryminacji czy faworyzowania. Sam fakt orzekania w sprawach podobnych nie narusza tej zasady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Z. E.-R. M. S. W. i A. w W. | instytucja | strona przeciwna |
| Sędzia Sądu Najwyższego X.Y. | inne | sędzia objęty wnioskiem |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zachowania bezstronności przez sędziego powinien urzeczywistniać się na płaszczyźnie jego relacji ze stronami sporu i przejawiać się w zakazie dyskryminacji czy faworyzowania którejkolwiek ze stron procesu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 531 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany per analogiam w przypadku zarzutów dotyczących powołania sędziego.
k.p.c. art. 531 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany per analogiam w przypadku zarzutów dotyczących powołania sędziego.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której przepisy dotyczące trybu powołania sędziów były podstawą zarzutów wnioskodawczyni.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uprzednie orzekanie w podobnych sprawach nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Zarzuty dotyczące trybu powołania sędziego są bezprzedmiotowe w świetle uchwały III CZP 44/23.
Odrzucone argumenty
Wątpliwości dotyczące sposobu obsadzenia sądu. Wpływ trybu powołania sędziego na indywidualną ocenę. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa międzynarodowego i Konstytucji RP. Wcześniejsze orzekanie sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w podobnych sprawach.
Godne uwagi sformułowania
Okolicznością przesądzającą o wyłączeniu sędziego nie może być zatem wyłącznie fakt, że sędzia objęty wnioskiem o wyłączenie orzekał już uprzednio w sprawach podobnych lub tożsamych rodzajowo ze sprawą objętą wnioskiem o wyłączenie. żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych
Skład orzekający
Joanna Lemańska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, zwłaszcza w kontekście kontrowersji dotyczących powołania sędziów i ich wpływu na bezstronność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą III CZP 44/23 i zarzutami dotyczącymi powołania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i bezstronnością sędziego, a także odnosi się do trwającej debaty publicznej na temat statusu sędziów powołanych w nowym trybie.
“Czy sędzia powołany w nowym trybie może być wyłączony od orzekania? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NWW 101/25 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska w sprawie z odwołania H. S. przeciwko Z. E.-R. M. S. W. i A. w W. o wysokość policyjnej renty rodzinnej w przedmiocie wniosku H. S. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od orzekania w sprawie I USKP 156/24, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 listopada 2025 r., oddala wniosek. [k.b.] UZASADNIENIE H. S. (dalej: Wnioskodawczyni), pismem z 21 lipca 2025 r. (data prezentaty), działając przez zawodowego pełnomocnika, na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. oraz art. 48 § 1 k.p.c., wniosła o wyłącznie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. (dalej: sędzia objęty wnioskiem) od rozpoznania sprawy toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. I USKP 156/24 przeciwko Z. E.-R. M. S. W. i A. w W. o wysokość policyjnej renty rodzinnej. Wnioskodawczyni podniosła, że sformułowane przez nią żądanie wyłączenia sędziego objętego wnioskiem uzasadnione jest „wątpliwościami dotyczącymi sposobu obsadzenia sądu, a także wpływem trybu powołania sędziego na indywidualną ocenę sędziego w perspektywie konkretyzowanych zarzutów w skardze kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa międzynarodowego oraz przepisów Konstytucji RP”. Wnioskodawczyni wskazała, że sędzia objęty wnioskiem wcześniej orzekał przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W., gdzie zasiadał w składach rozpatrujących negatywnie skargi ubezpieczonych funkcjonariuszy na decyzje odmowne, tym samym ujawniając swój stosunek do tego rodzaju spraw. Wnioskodawczyni dodała jednocześnie, że poza ww. okolicznościami żądanie wyłączenia sędziego objętego wnioskiem uzasadnione jest przede wszystkim wątpliwościami wyrażonymi w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz sądów powszechnych, a także sądów administracyjnych odnośnie do sposobu powołania przez Prezydenta RP osób do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego na wniosek nowej Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 r., poz. 3). Zdaniem Wnioskodawczyni, z racji tego, że sędzia objęty wnioskiem został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego po zmianach wprowadzonych na podstawie ww. ustawy, skutkuje to wadliwością jego powołania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu uprzedniego orzekania przez sędziego objętego wnioskiem w sprawach przedmiotowo zbliżonych do sprawy I USKP 156/24, a dotyczących skarg ubezpieczonych funkcjonariuszy na decyzje odmowne, podkreślenia wymaga, że na gruncie art. 49 § 1 k.p.c. nakaz zachowania bezstronności przez sędziego powinien urzeczywistniać się na płaszczyźnie jego relacji ze stronami sporu i przejawiać się w zakazie dyskryminacji czy faworyzowania którejkolwiek ze stron procesu. Okolicznością przesądzającą o wyłączeniu sędziego nie może być zatem wyłącznie fakt, że sędzia objęty wnioskiem o wyłączenie orzekał już uprzednio w sprawach podobnych lub tożsamych rodzajowo ze sprawą objętą wnioskiem o wyłączenie. Z kolei zarzuty Wnioskodawczyni dotyczące okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego objętego wnioskiem nie mogły odnieść zamierzonych skutków procesowych i należało je uznać za bezprzedmiotowe w związku z treścią uchwały Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r., III CZP 44/23, mającej moc zasady prawnej, zgodnie z którą żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych; w takiej sytuacji stosuje się per analogiam art. 531 § 2 i 3 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 49 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji. [k.b.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI