I NWW 101/24

Sąd Najwyższy2024-04-04
SNinneustrój sądówŚrednianajwyższy
sąd najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronnośćwłaściwość sąduprawo ustrojowekpkizba kontroli nadzwyczajnej

Podsumowanie

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego.

Obwiniony J.Ś. złożył wniosek do Sądu Najwyższego o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego B.L., powołując się na okoliczności związane z jego powołaniem. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o Sądzie Najwyższym i Prawie o ustroju sądów powszechnych, stwierdził, że nie jest właściwy do rozpoznania tego wniosku. Wskazał, że tego typu wnioski podlegają rozpoznaniu przez sąd, przed którym toczy się postępowanie, a nie przez Sąd Najwyższy.

Obwiniony J.Ś. złożył pismem z dnia 12 marca 2024 r. wniosek do Sądu Najwyższego, domagając się zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego B.L. Wniosek ten został przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku zakwalifikowany jako wniosek o wyłączenie sędziego lub oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, dotyczący braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, i przekazany Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku. Powołując się na art. 35 § 1 k.p.k., który nakazuje sądowi badać z urzędu swoją właściwość i w razie jej stwierdzenia niewłaściwości przekazać sprawę właściwemu organowi, Sąd Najwyższy odniósł się do przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 26 § 2 i art. 27a) oraz Prawa o ustroju sądów powszechnych (art. 42a § 3). Sąd uznał, że wniosek obwinionego, dotyczący badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z uwzględnieniem okoliczności jego powołania, podlega rozpoznaniu przez wyznaczony skład sądu, przed którym toczy się postępowanie, a nie przez Sąd Najwyższy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek obwinionego do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania tego wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z przepisami, wnioski dotyczące badania niezawisłości i bezstronności sędziego, zwłaszcza w kontekście okoliczności jego powołania, podlegają rozpoznaniu przez sąd, przed którym toczy się postępowanie, a nie przez Sąd Najwyższy. Właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych dotyczy innych kategorii spraw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie niewłaściwości i przekazanie sprawy

Strona wygrywająca

obwiniony J. Ś. (w zakresie wniosku)

Strony

NazwaTypRola
J. Ś.osoba_fizycznaobwiniony
B. L.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.

p.u.s.p. art. 42a § § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.s.n. art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.

u.s.n. art. 27a § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Do właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego należą sprawy dyscyplinarne sędziów SN, rozpatrywane przez SN w związku z postępowaniami dyscyplinarnymi, o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury, z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziów SN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek obwinionego dotyczy badania niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności jego powołania, co zgodnie z art. 42a § 3 p.u.s.p. powinno być badane przez sąd, przed którym toczy się postępowanie. Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania tego typu wniosku na podstawie przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, które dotyczą innych kategorii spraw.

Godne uwagi sformułowania

Sąd bada z urzędu swą właściwość wniosek obwinionego o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności powołania sędziego objętego wnioskiem [...] podlega rozpoznaniu przez wyznaczony skład sądu, przed którym toczy się postępowanie.

Skład orzekający

Adam Redzik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznawania wniosków dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów w kontekście ich powołania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską i właściwością sądów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ustrojowym i procedurą.

Kto bada niezawisłość sędziego? Sąd Najwyższy odsyła sprawę do sądu niższej instancji.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I NWW 101/24
POSTANOWIENIE
Dnia 4 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Redzik
w sprawie obwinionego J. Ś.
na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
4 kwietnia 2024 r.
w przedmiocie wniosku obwinionego J. Ś. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności,
na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek przekazuje do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku, jako Sądowi właściwemu.
UZASADNIENIE
Pismem z 12 marca 2024 r.
obwiniony J. Ś. (Skarżący) na
podstawie art. 27a ustawy o Sądzie Najwyższym wniósł o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego B. L.
Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku powyższy wniosek uznał, za
wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jednol. Dz.U. 2023, poz. 1093, ze zm., dalej: „u.s.n.”), i   postanowieniem z 15 marca 2024 r. przedstawił wniosek obwinionego Prezesowi  Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 ust. 2 u.s.n.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.k. Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.
Jak stanowi art. 26 § 2 u.s.n. do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i   Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub  oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed   którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i
Spraw
Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w
odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania.
Z kolei zgodnie z przywołanym we wniosku Skarżącego art. 27a § 1 u.s.n. do  właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego należą sprawy: dyscyplinarne: sędziów Sądu Najwyższego; rozpatrywane przez Sąd Najwyższy w związku z postępowaniami dyscyplinarnymi prowadzonymi na podstawie innych ustaw; o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i
asesorów prokuratury; z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziów Sądu Najwyższego.
Z kolei stosownie do art. 42a § 3
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo
o
ustroju sądów powszechnych (tekst jednol. Dz.U. 2024, poz. 334, ze zm., dalej: „p.u.s.p.”)
dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 6, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do
naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na
wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
Przedstawienie wniosku obwinionego Sądowi Najwyższemu postanowieniem z 15 marca 2024 r. odbyło się na skutek błędnej analizy i kwalifikacji wniosku przez  Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku. Treść
wniosku obwinionego jednoznacznie wyklucza zastosowanie art. 26 § 2 u.s.n., który to przepis wskazano w treści postanowienia z 15 marca 2024 r. Nie ulega zaś wątpliwości, że
wniosek obwinionego
o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności z
uwzględnieniem okoliczności powołania sędziego objętego wnioskiem
, o
którym
mowa w art. 42a § 3 p.u.s.p., podlega rozpoznaniu przez wyznaczony skład sądu, przed którym toczy się postępowanie.
Z tych wszystkich względów należało uznać, że Sąd Najwyższy nie  jest  właściwy do rozpoznania wniosku obwinionego J. Ś. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności.
W powyższych okolicznościach, Sąd
Najwyższy na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42a p.u.s.p. stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek obwinionego Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku zgodnie z właściwością.
[SOP]
[ms]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę