I NSWR 78/23

Sąd Najwyższy2023-11-16
SNinnereferendumWysokanajwyższy
referendumprotestSąd Najwyższywymogi formalnePESELprawo wyborcze

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum bez dalszego biegu z powodu braków formalnych, w tym braku numeru PESEL protestującego.

T. M. złożyła protest referendalny przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., wnosząc o jego unieważnienie. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z powodu braków formalnych. Sąd Najwyższy, powołując się na wymogi formalne i uchwałę nadaną mocy zasady prawnej, pozostawił protest bez dalszego biegu z powodu braku numeru PESEL protestującego.

Protest referendalny T. M. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r. został złożony w Sądzie Najwyższym. Państwowa Komisja Wyborcza oraz Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, wskazując na braki formalne. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie opiera się na konieczności spełnienia wymogów formalnych przez protest referendalny, w tym podania oznaczenia podmiotu wnoszącego protest z numerem PESEL. Sąd podkreślił, że w sprawach dotyczących protestów referendalnych nie wzywa się skarżących do uzupełnienia braków formalnych, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2023 r., I NZP 8/23, nadaną mocy zasady prawnej. W analizowanym przypadku brak numeru PESEL stanowił brak formalny, który uniemożliwił dalsze procedowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, protest referendalny musi spełniać określone wymogi formalne, w tym zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na konieczność spełnienia wymogów formalnych określonych w ustawie o referendum ogólnokrajowym, Kodeksie wyborczym oraz Kodeksie postępowania cywilnego. Brak numeru PESEL stanowił brak formalny, który skutkował pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
T. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (5)

Główne

u.o.r.o. art. 33 § 1

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Określa wymogi formalne protestu referendalnego.

k.w. art. 82 § 1

Kodeks wyborczy

Określa wymogi formalne protestu referendalnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126

Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólne warunki pisma procesowego.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami referendalnymi zgodnie z uchwałą SN I NZP 8/23.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami referendalnymi zgodnie z uchwałą SN I NZP 8/23.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest referendalny zawierał braki formalne, w tym brak numeru PESEL protestującego. W sprawach o protesty referendalnych nie stosuje się przepisów o wzywaniu do uzupełnienia braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

każdy protest referendalny musi spełniać określone wymogi formalne nie ma zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego nie wzywa się zatem skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Oktawian Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne protestów referendalnych i brak możliwości ich uzupełniania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań w sprawie protestów referendalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem wyborczym i procedurą administracyjną ze względu na interpretację wymogów formalnych protestu referendalnego i brak możliwości ich uzupełnienia.

Brak PESEL w proteście referendalnym – Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego nie można uzupełnić braków formalnych.

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I NSWR 78/23
POSTANOWIENIE
Dnia 16 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu T. M.
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu
‎
15 października 2023 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 listopada 2023 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
[SOP]
UZASADNIENIE
Pismem datowanym na 21 października 2023 r. (data wpływu do Sądu
Najwyższego: 23 października 2023 r.) T. M. złożyła protest referendalny przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. wnosząc o jego unieważnienie.
Państwowa Komisja Wyborcza pismem datowanym na 30 października 2023
r. wniosła o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, z uwagi na niesformułowanie w nich zarzutów, które nawiązywałyby do określonych w
art.
82
§ 1 Kodeksu wyborczego i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o
referendum ogólnokrajowym. W przypadku zaś rozpoznania, w ocenie PKW protest powinien zostać uznany za bezzasadny.
Prokurator Generalny pismem datowanym na 2 listopada 2023 r. wniósł o
pozostawienie protestu referendalnego bez dalszego biegu, z uwagi na to, że protest nie zawiera numeru PESEL.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wywiedziony protest referendalny pozostawiono bez dalszego biegu z uwagi na to, że obarczony jest brakiem formalnym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że każdy protest referendalny musi
spełniać określone wymogi formalne sprecyzowane w ustawie z dnia 14
marca 2003
r. o referendum ogólnokrajowym, Kodeksie wyborczym, jak również odpowiadać ogólnym warunkom pisma procesowego określonym w art. 126 i następnych k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest referendalny zawierał:
1.
oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL,
2.
oznaczenie pełnomocnika wraz ze wskazaniem jego adresu – jeżeli został ustanowiony (do protestu należy dołączyć dokument pełnomocnictwa),
3.
wniosek o stwierdzenie nieważności referendum lub referendum w obwodzie,
4.
zarzuty,
5.
przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty,
6.
uzasadnienie zarzutów,
7.
własnoręczny podpis skarżącego lub jego pełnomocnika.
Jednocześnie podkreślić należy, że Sąd Najwyższy uchwałą z
25
października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do
Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w
ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko
ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie
mają
zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130
1a
§ 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów referendalnych nie wzywa się zatem skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma.
W świetle powyższego, z uwagi na to, że analizowany protest referendalny zawiera brak formalny w postaci braku numeru PESEL i niemożliwości jego
ustalenia na podstawie podanych w piśmie danych osobowych i adresowych, należało pozostawić go bez dalszego biegu.
[ms]
[ał]