I NSWR 776/23

Sąd Najwyższy2023-11-15
SNinnereferendumWysokanajwyższy
referendumważność referendumprotestSąd Najwyższybrak formalnyPESELprawo wyborcze

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum bez dalszego biegu z powodu braków formalnych, w tym braku numeru PESEL skarżącej.

E.W. złożyła protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., domagając się jego unieważnienia. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym i Kodeksu wyborczego, uznał protest za obarczony brakami formalnymi, ponieważ skarżąca nie podała swojego numeru PESEL. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego, w tego typu postępowaniach nie stosuje się przepisów o naprawianiu braków formalnych, dlatego protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r. został złożony przez E.W. w dniu 24 października 2023 r. Skarżąca domagała się unieważnienia referendum, zarzucając dopuszczenie się przestępstwa przeciwko referendum. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest w składzie trzech sędziów, postanowił pozostawić go bez dalszego biegu. Podstawą tej decyzji były przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym (art. 34 ust. 1 u.r.o.) oraz Kodeksu wyborczego (art. 242 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.), które nakazują pozostawienie bez biegu protestu niespełniającego warunków formalnych. Sąd wskazał, że protest jako pismo procesowe powinien zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania oraz numer PESEL skarżącej, co jest warunkiem nadania sprawie prawidłowego biegu. Brak numeru PESEL w złożonym proteście został uznany za brak formalny uniemożliwiający dalsze postępowanie. Sąd powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (I NZP 8/23), która ma moc zasady prawnej i stanowi, że w postępowaniu referendalnym nie stosuje się przepisów o naprawianiu braków formalnych (art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 k.p.c.). W związku z tym, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, protest taki należy pozostawić bez dalszego biegu z powodu braków formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że protest referendalny, jako pismo procesowe, musi spełniać wymogi formalne, w tym zawierać numer PESEL skarżącej. Brak ten uniemożliwia nadanie sprawie biegu, a zgodnie z uchwałą SN, nie podlega naprawieniu w tym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
E. W.osoba_fizycznaskarżąca
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (9)

Główne

u.r.o. art. 34 § 1

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

u.r.o. art. 34 § 2

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Sąd Najwyższy rozpatruje protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu.

k.wyb. art. 242 § 1

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy rozpatruje protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu.

k.wyb. art. 243 § 1

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pismo procesowe powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) skarżącego, będącego osobą fizyczną.

k.p.c. art. 187 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pismo procesowe powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) skarżącego, będącego osobą fizyczną.

k.p.c. art. 511 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pismo procesowe powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) skarżącego, będącego osobą fizyczną.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy regulujące postępowanie naprawcze w sytuacji, gdy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Nie mają zastosowania w postępowaniu referendalnym.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy regulujące postępowanie naprawcze w sytuacji, gdy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Nie mają zastosowania w postępowaniu referendalnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest referendalny obarczony jest brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, w szczególności brakiem numeru PESEL skarżącej. W postępowaniu o rozpoznanie protestu przeciwko ważności referendum nie stosuje się przepisów k.p.c. o naprawianiu braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

protest należało pozostawić bez dalszego biegu protest jest obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającymi konwalidacji w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 k.p.c., regulujące postępowanie naprawcze

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

przewodniczący, sprawozdawca

Aleksander Stępkowski

członek

Grzegorz Żmij

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formalnych wymogów protestu referendalnego oraz wyłączenie stosowania przepisów k.p.c. o naprawianiu braków formalnych w tym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania w przedmiocie protestu referendalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna z punktu widzenia prawa wyborczego i procedury, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnych brakach, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy odrzuca protest referendalny z powodu braku PESEL. Czy formalności są ważniejsze od meritum?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSWR 776/23
POSTANOWIENIE
Dnia 15 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Aleksander Stępkowski
‎
SSN Grzegorz Żmij
w sprawie z protestu E. W.
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień
‎
15 października 2023 r.
przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 listopada 2023 r.
pozostawia protest bez dalszego biegu.
[SOP]
UZASADNIENIE
Pismem z 24 października 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej)
E.W.
(dalej: „skarżąca”) złożyła protest przeciwko ważności
referendum ogólnokrajowego, zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., domagając się jego unieważnienia z uwagi na dopuszczenie się przestępstwa przeciwko referendum.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 u
stawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm.; dalej: „u.r.o.”)
protest
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści art. 242 § 1 u
stawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm.; dalej: „k.wyb.”) w zw. z
art. 34 ust.
2
u.r.o.,
Sąd Najwyższy rozpatruje protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w
formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 243 § 1 k.wyb.
w zw. z
art. 34 ust. 2 u.r.o.
,
Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez
dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.
Obowiązek rozpoznania przez Sąd Najwyższy (na mocy wyżej powołanych przepisów ustrojowych) protestu referendalnego w postępowaniu nieprocesowym oznacza w szczególności, że protest – jako pierwsze pismo w sprawie – powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, w tym zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania oraz numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) skarżącego, będącego osobą fizyczną (zob. art. 126 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 511 § 1 k.p.c.).
Wskazanie tego rodzaju danych warunkuje bowiem przyjęcie protestu i nadanie sprawie prawidłowego biegu.
Tymczasem we wniesionym w niniejszej sprawie proteście referendalnym skarżąca nie oznaczyła swojego numeru PESEL, co oznacza, że protest jest obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającymi konwalidacji. Skutkuje to koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23
).
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że brak jest podstaw do wezwania skarżącej do usunięcia wskazanych wyżej braków formalnych protestu poprzez wskazanie jej numeru PESEL. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – której nadano moc zasady prawnej – przesądzono bowiem, że w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1
-
2 oraz
art. 130
1a
§ 1-3 k.p.c., regulujące  postępowanie naprawcze
w sytuacji, kiedy
pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych.
Z powyższych względów
Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1
in principio
k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.,  postanowił jak w sentencji.
[ms]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI