I NSWR 1554/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uznał protest przeciwko ważności referendum za zasadny, ale stwierdził, że uchybienia nie wpłynęły na jego wynik.
T. R. złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., zarzucając, że w jednej z komisji wyborczych nie otrzymał karty do głosowania w referendum razem z innymi kartami i musiał się o nią upomnieć. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących wydawania kart. Jednakże, sąd uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik referendum, ponieważ skarżący ostatecznie otrzymał kartę i oddał głos.
Protestujący T. R. złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., domagając się jego unieważnienia. Głównym zarzutem było niewydanie karty do głosowania w referendum w obwodowej komisji wyborczej nr [...] w K. razem z kartami do głosowania w wyborach parlamentarnych, co wymagało od niego osobistego upomnienia się o nią. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do ustawy o referendum ogólnokrajowym oraz Kodeksu wyborczego, wskazując, że protest może być oparty na naruszeniu przepisów dotyczących głosowania. Sąd uznał, że sytuacja opisana przez skarżącego stanowi naruszenie art. 52 § 2 w zw. z § 1 Kodeksu wyborczego, który gwarantuje wyborcy otrzymanie właściwej karty do głosowania po weryfikacji tożsamości. Pomimo uznania protestu za zasadny w tej części, Sąd Najwyższy stwierdził, że opisane uchybienie nie miało wpływu na wynik referendum, ponieważ skarżący ostatecznie otrzymał kartę i oddał swój głos, co oznacza, że jego prawo do głosowania zostało zrealizowane. W związku z tym, na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego i ustawy o referendum, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, takie działanie stanowi naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących wydawania kart do głosowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 52 § 2 w zw. z § 1 Kodeksu wyborczego, wyborca ma prawo otrzymać właściwą kartę do głosowania po weryfikacji tożsamości. Niewydanie karty lub wydanie jej dopiero na skutek interwencji stanowi naruszenie tych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Protest zasadny, ale bez wpływu na wynik referendum
Strona wygrywająca
T. R. (w części dotyczącej zasadności protestu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | udział |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | udział |
Przepisy (7)
Główne
u.r.o. art. 33 § 1
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Protest przeciwko ważności referendum może być oparty wyłącznie na podstawie zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum.
u.r.o. art. 34 § 2
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Podstawa do postanowienia o sposobie rozstrzygnięcia protestu.
k.wyb. art. 52 § 1
Kodeks wyborczy
Po okazaniu dokumentu tożsamości wyborca otrzymuje kartę do głosowania i potwierdza jej odbiór podpisem.
k.wyb. art. 52 § 2
Kodeks wyborczy
Wyborca otrzymuje od komisji kartę do głosowania opatrzoną jej pieczęcią.
k.wyb. art. 242 § 1
Kodeks wyborczy
Podstawa do postanowienia o sposobie rozstrzygnięcia protestu.
k.wyb. art. 242 § 2
Kodeks wyborczy
Podstawa do postanowienia o sposobie rozstrzygnięcia protestu.
Pomocnicze
u.r.o. art. 17
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Odsyła w zakresie działalności obwodowych komisji wyborczych do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu wyborczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewydanie karty do głosowania w referendum wraz z innymi kartami stanowi naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego.
Odrzucone argumenty
Uchybienia proceduralne miały wpływ na wynik referendum i powinny skutkować jego unieważnieniem.
Godne uwagi sformułowania
uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik referendum, albowiem z treści protestu nie wynika, aby skarżący nie otrzymał karty do głosowania w referendum, a więc jego prawo do głosowania ostatecznie zostało zrealizowane.
Skład orzekający
Marek Dobrowolski
przewodniczący-sprawozdawca
Aleksander Stępkowski
członek
Grzegorz Żmij
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących protestów wyborczych i wpływu uchybień proceduralnych na ważność głosowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji referendum i konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważności referendum i procedury wyborczej, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów demokratycznych, choć sama sytuacja nie jest nadzwyczajna.
“Referendum ważne mimo błędów? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Zdanie odrębne
Grzegorz Żmij
Zdanie odrębne zostało złożone od postanowienia i uzasadnienia.
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSWR 1554/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski SSN Grzegorz Żmij w sprawie z protestu T. R. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r. przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 listopada 2023 r. wyraża opinię, że protest jest zasadny, ale stwierdzone uchybienia nie mają wpływu na wynik referendum. [SOP] UZASADNIENIE Pismem z 24 października 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) T. R. (dalej: „skarżący”) złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., domagając się jego unieważnienia. Skarżący zarzucił, że w obwodowej komisji wyborczej nr […] w K. nie wydano mu karty do głosowania w referendum razem z innymi kartami do głosowania w wyborach do Sejmu i Senatu. Kartę do głosowania w referendum otrzymał dopiero po osobistym upomnieniu się o nią. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest okazał się zasadny. W świetle art. 33 ust. 1 u stawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm.; dalej: „u.r.o.”) protest przeciwko ważności referendum może być oparty wyłącznie na podstawie zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. W doktrynie podnosi się, że zarzuty, które dają podstawę do protestu przeciwko ważności referendum, można odczytać również z przepisów ustaw wyborczych, w tym z przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408; dalej: „k.wyb.”; por. A. Rakowska - Trela, Postępowanie w sprawach z protestów wyborczych , PiP 2010, nr 3, s. 62 - 74 ). W stanie faktycznym sprawy zasadny okazał się sformułowany przez skarżącego zarzut dotyczący niewydania mu karty do głosowania w referendum, o którą musiał się upomnieć, a zatem odnoszący się do okoliczności bezpośrednio związanej z aktem głosowania. Należy mieć na uwadze, że ustawa o referendum ogólnokrajowym nie zawiera szczegółowych przepisów dotyczących działalności obwodowych komisji wyborczych, w tym obejmujących czynności wydawania kart do głosowania w referendum, odsyłając w tym zakresie do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu wyborczego (zob. art. 17 u.r.o.). W kodeksie wyborczym zagadnienie wydawania kart do głosowania uregulowane zostało w art. 52 k.wyb. Z punktu widzenia podniesionego w sprawie zarzutu protestu, kluczowe znaczenie ma przy tym treść art. 52 § 2 w zw. z § 1 k.wyb., które to przepisy (odczytywane łącznie) przewidują, że po okazaniu przez wyborcę obwodowej komisji wyborczej dokumentu umożliwiającego stwierdzenie jego tożsamości, wyborca otrzymuje od komisji kartę do głosowania właściwą dla przeprowadzanych wyborów, opatrzoną jej pieczęcią. Wyborca potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym podpisem w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców. Z wykładni literalnej powołanych przepisów kodeksu wyborczego wynika niewątpliwie uprawnienie wyborcy do otrzymania od członka obwodowej komisji wyborczej właściwej karty (kart) do głosowania (w tym przypadku karty do głosowania w referendum), ilekroć wyborca wyrazi wolę wzięcia udziału w głosowaniu poprzez stawienie się w siedzibie obwodowej komisji wyborczej i zostanie uprzednio zweryfikowana jego tożsamość. Niewydanie jednej z trzech kart, do których wyborca był uprawniony lub wydanie jej dopiero na skutek interwencji uprawnionego wyborcy, stanowi naruszenia przepisów art. 52 § 2 w zw. z § 1 k.wyb. dotyczących głosowania. W ocenie Sądu Najwyższego, powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik referendum, albowiem z treści protestu nie wynika, aby skarżący nie otrzymał karty do głosowania w referendum, a więc jego prawo do głosowania ostatecznie zostało zrealizowane. Z powyższy względów, Sąd Najwyższy, stosownie do art. 242 § 1 i § 2 k.wyb. w związku z art. 34 ust. 2 u.r.o, postanowił jak w sentencji. Od postanowienia i uzasadnienia zdanie odrębne złożył SSN Grzegorz Żmij. s.h. (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI