I NSWR 69/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, uznając protestującego za osobę nieuprawnioną do jego wniesienia z powodu całkowitego ubezwłasnowolnienia.
Protestujący T.S. złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., podnosząc zarzut odmowy prawa głosu. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym i Kodeksu wyborczego, uznał protest za niedopuszczalny. Głównym powodem było stwierdzenie, że wnoszący protest był osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, co pozbawiało go prawa wybierania i tym samym prawa do wniesienia protestu. Dodatkowo, protest nie spełniał wymogów formalnych dotyczących przedstawienia zarzutów i dowodów.
Protestujący T.S. złożył pismem z 20 października 2023 r. protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Jako podstawę protestu wskazał odmowę prawa głosowania przez jedną z komisji wyborczych. Zarówno Prokurator Generalny, jak i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym oraz Kodeksu wyborczego, protest przeciwko ważności referendum może być wniesiony ze względu na zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników lub samego wyniku. Protest wnosi się w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum. Kluczowe jest, aby protestujący sformułował zarzuty i przedstawił dowody, a także wykazał wpływ naruszeń na wynik referendum. Sąd Najwyższy podkreślił, że protest wnosi się do Sądu Najwyższego, a do jego rozpatrywania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy ustalił, że wnoszący protest był osobą nieuprawnioną do jego wniesienia, ponieważ został prawomocnie całkowicie ubezwłasnowolniony postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt Ns 53/17), które uprawomocniło się 10 stycznia 2019 r. Zgodnie z art. 10 § 2 pkt 3 k.wyb., osoba ubezwłasnowolniona nie ma prawa wybierania. Ponadto, Sąd zauważył, że protest nie zawierał konkretnych naruszeń ani dowodów na ich potwierdzenie, a także nie wyjaśniał przyczyn odmowy prawa do głosowania. W związku z tym, protest nie spełniał wymogów formalnych, co skutkowało jego pozostawieniem bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 1 i 2 u.r.o.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba całkowicie ubezwłasnowolniona nie ma prawa wybierania, a tym samym nie jest uprawniona do wniesienia protestu przeciwko ważności referendum.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 10 § 2 pkt 3 Kodeksu wyborczego, który stanowi, że osoba ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu nie ma prawa wybierania. Brak prawa wybierania skutkuje brakiem legitymacji do wniesienia protestu przeciwko ważności referendum.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.S. | osoba_fizyczna | wnoszący protest |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
u.r.o. art. 33 § 1
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów tej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum.
k.wyb. art. 10 § 2
Kodeks wyborczy
Nie ma prawa wybierania osoba ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.
Pomocnicze
u.r.o. art. 34
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego.
u.r.o. art. 34 § 1
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający wymogów formalnych.
u.r.o. art. 34 § 2
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę niespełniający wymogów formalnych, tj. niezawierający zarzutów lub w którym nie przedstawiono lub nie wskazano dowodów.
k.wyb. art. 241 § 3
Kodeks wyborczy
Wnoszący protest powinien sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Osoba wnosząca protest jest zobowiązana do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów lub referendum.
k.wyb. art. 243 § 1
Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający wymogów formalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protestujący jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, co pozbawia go prawa wybierania i tym samym prawa do wniesienia protestu. Protest nie spełnia wymogów formalnych, tj. nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów na ich poparcie, a także nie wykazano wpływu naruszeń na wynik referendum.
Godne uwagi sformułowania
wnoszący protest był osobą nieuprawnioną do wniesienia protestu, ponieważ nie miał prawa wybierania. postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt Ns 53/17) wobec wnoszącego protest zostało orzeczone ubezwłasnowolnienie całkowite. nie przedstawił konkretnych naruszeń stanowiących przejaw popełnienia przestępstwa przeciwko referendum, ani naruszenia ustawowych przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. nie przedstawił też żadnych dowodów na potwierdzenie wskazanych przez siebie okoliczności.
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Szczepaniec
członek
Paweł Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do wniesienia protestu przeciwko ważności referendum, w szczególności w kontekście ubezwłasnowolnienia i wymogów formalnych protestu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby ubezwłasnowolnionej i procedury protestu w referendum. Nie ma zastosowania do innych rodzajów wyborów czy postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważności referendum i procedury protestacyjnej, co jest istotne dla prawników procesualistów i specjalistów prawa wyborczego. Jednakże, ze względu na brak szerszych kontrowersji prawnych i skupienie na kwestii formalnej (ubezwłasnowolnienie), może być mniej interesująca dla szerszej publiczności.
“Ubezwłasnowolniony nie może protestować w referendum. Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSWR 69/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu T.S. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r. przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. [ms] UZASADNIENIE T. S. (dalej: „wnoszący protest”) pismem z 20 października 2023 r. złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Wnoszący protest podniósł, że w Komisji Wyborczej nr […] w S. odmówiono mu prawa głosowania. Prokurator Generalny oraz Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm. (dalej: „u.r.o.”), przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów tej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Protest wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”) (art. 34 u.r.o.). Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że do protestów przeciwko ważności referendum zastosowanie znajduje również przepis art. 241 § 3 k.wyb. Zgodnie z nim, wnoszący protest powinien sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Z treści tego przepisu wynika, że osoba wnosząca protest jest zobowiązana do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów lub referendum. Sąd Najwyższy pozostawia natomiast bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający wymogów formalnych, tj. niezawierający zarzutów, które zgodnie z art. 33 ust. 1 u.r.o., mogą być podstawą kwestionowania ważności referendum oraz w którym nie przedstawiono lub nie wskazano dowodów, na których zarzuty te byłyby oparte (art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.). Ponadto, na podstawie art. 10 § 2 pkt 3 k.wyb., nie ma prawa wybierania osoba ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu. W niniejszej sprawie wnoszący protest był osobą nieuprawnioną do wniesienia protestu, ponieważ nie miał prawa wybierania. Z informacji przesłanych przez Sąd Okręgowy w Szczecinie wynika bowiem, że postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt Ns 53/17) wobec wnoszącego protest zostało orzeczone ubezwłasnowolnienie całkowite. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem 10 stycznia 2019 r. Niezależnie od powyższego, Sąd Najwyższy zauważa, że w niniejszej sprawie wnoszący protest nie przedstawił konkretnych naruszeń stanowiących przejaw popełnienia przestępstwa przeciwko referendum, ani naruszenia ustawowych przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Nie przedstawił też żadnych dowodów na potwierdzenie wskazanych przez siebie okoliczności. Co więcej, nie wyjaśnił też z jakich powodów odmówiono mu prawa do głosowania. Powyższe eliminuje możliwość uznania, że jego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego spełnia wymogi formalne, pozwalające na jego merytoryczne rozpoznanie. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 1 i 2 u.r.o. , orzekł jak w sentencji. [SOP] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI