I NSWR 406/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu z powodu braków formalnych, w tym braku numeru PESEL skarżącego.
Skarżący złożył dwa protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, postanowił pozostawić protesty bez dalszego biegu. Uzasadnieniem były braki formalne, w szczególności brak oznaczenia numeru PESEL skarżącego, co jest wymogiem formalnym pisma procesowego w tego typu sprawach. Sąd wskazał, że przepisy dotyczące naprawy braków formalnych nie mają zastosowania w postępowaniu referendalnym.
Skarżący, T. S., złożył dwa protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Protesty te zostały wniesione do Sądu Najwyższego w dniu 23 października 2023 r. Sąd Najwyższy, działając w składzie trzech sędziów w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2023 r. i postanowił pozostawić protesty bez dalszego biegu. Podstawą prawną dla takiego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym (u.r.o.) oraz Kodeksu wyborczego (k.wyb.). Zgodnie z art. 34 ust. 1 u.r.o., protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje opinię w formie postanowienia (art. 242 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.). Kluczowe jest jednak postanowienie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., które stanowi, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że protesty obarczone są brakami formalnymi, ponieważ skarżący nie oznaczył swojego numeru PESEL. Numer PESEL jest wymogiem formalnym pisma procesowego, zgodnie z art. 126 § 2 pkt 2 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 511 § 1 k.p.c. Sąd podkreślił, że brak ten jest niepodlegający konwalidacji. Co więcej, Sąd powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23), która ma moc zasady prawnej i przesądza, że w postępowaniu referendalnym nie stosuje się przepisów k.p.c. dotyczących naprawy braków formalnych (art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 k.p.c.). Sąd wyjaśnił również, że samodzielne podanie numeru PESEL przez wnoszącego protest służy nie tylko identyfikacji, ale także uprawdopodobnieniu jego autorstwa i minimalizacji ryzyka podszywania się pod dane innej osoby.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu braków formalnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak numeru PESEL w proteście referendalnym stanowi brak formalny, który uniemożliwia nadanie mu biegu. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów (I NZP 8/23), sąd stwierdził, że w postępowaniu referendalnym nie stosuje się przepisów k.p.c. o naprawianiu braków formalnych, a podanie numeru PESEL jest obligatoryjne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestów bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
u.r.o. art. 34 § 1
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
u.r.o. art. 34 § 2
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Sąd Najwyższy rozpatruje protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu.
k.wyb. art. 242 § 1
Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy rozpatruje protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu.
k.wyb. art. 243 § 1
Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.
Pomocnicze
k.wyb. art. 126 § 2
Kodeks wyborczy
Pismo procesowe powinno zawierać oznaczenie numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) skarżącego, będącego osobą fizyczną.
k.p.c. art. 130 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, nie mają zastosowania w postępowaniu referendalnym.
k.p.c. art. 130 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, nie mają zastosowania w postępowaniu referendalnym.
k.p.c. art. 130a § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, nie mają zastosowania w postępowaniu referendalnym.
k.p.c. art. 130a § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, nie mają zastosowania w postępowaniu referendalnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak numeru PESEL w proteście referendalnym stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie mu biegu. W postępowaniu referendalnym nie stosuje się przepisów k.p.c. o naprawie braków formalnych. Podanie numeru PESEL jest obligatoryjne i służy identyfikacji oraz uprawdopodobnieniu autorstwa pisma.
Godne uwagi sformułowania
protesty obarczone są brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie im biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 k.p.c., regulujące postępowanie naprawcze samodzielne podanie numeru PESEL przez wnoszącego protest służy bowiem nie tylko identyfikacji, lecz również uprawdopodabnia wniesienie protestu przez daną osobę, a tym samym minimalizuje się możliwość podszywania się wnoszącego protest pod dane innej osoby
Skład orzekający
Paweł Czubik
przewodniczący, sprawozdawca
Oktawian Nawrot
członek
Tomasz Przesławski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formalnych wymogów protestów referendalnych oraz wyłączenie stosowania przepisów k.p.c. o naprawie braków formalnych w postępowaniu referendalnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań w sprawie protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjne określenie wymogów formalnych dla protestów referendalnych i wyłączenie stosowania ogólnych przepisów proceduralnych, co ma znaczenie dla praktyki.
“Referendum bez PESEL? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne protestów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSWR 406/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Czubik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestów T. S. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 22 listopada 2023 r. postanawia: pozostawić protesty bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Dwoma pismami z 23 października 2023 r. T. S. (dalej: „Skarżący”) złożył protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, zarządzonego na dzień 15 października 2023 r.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 34 ust. 1 u stawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm.; dalej: „u.r.o.”) protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie przy tym do treści art. 242 § 1 u stawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2408 ze zm.; dalej: „k.wyb.”) w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., Sąd Najwyższy rozpatruje protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o. , Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Obowiązek rozpoznania przez Sąd Najwyższy (na mocy wyżej powołanych przepisów ustrojowych) protestu referendalnego w postępowaniu nieprocesowym oznacza w szczególności, że protest – jako pierwsze pismo w sprawie – powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, w tym zawierać oznaczenie numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) skarżącego, będącego osobą fizyczną (zob. art. 126 § 2 pkt 2 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 511 § 1 k.p.c.). We wniesionym w niniejszej sprawie protestach referendalnych Skarżący nie oznaczył swojego numeru PESEL, co oznacza, że protesty są obarczone brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie im biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji. Skutkuje to koniecznością pozostawienia protestów bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23 ). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że brak jest podstaw do wezwania Skarżącego do usunięcia wskazanego wyżej braku formalnego protestów poprzez wskazanie jego numeru PESEL. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – której nadano moc zasady prawnej – przesądzono bowiem, że w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1 - 2 oraz art. 130 1a § 1 - 3 k.p.c., regulujące postępowanie naprawcze w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Ustalenie przy tym numeru pesel osoby wnoszącej pismo w trybie zarządzenia nr 9/23 Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 7 września 2023 r. w sprawie ustalenia i weryfikacji w systemie PESEL.SAD numerów PESEL oraz danych osobowych w sprawach rejestrowanych w repertoriach NSW i NSWR, nie zastępuje obowiązku podania numeru PESEL przez osobę wnoszącą protest w piśmie procesowym. Jego samodzielne podanie przez wnoszącego protest służy bowiem nie tylko identyfikacji, lecz również uprawdopodabnia wniesienie protestu przez daną osobę, a tym samym minimalizuje się możliwość podszywania się wnoszącego protest pod dane innej osoby, z czym wielokrotnie miał do czynienia Sąd Najwyższy w toku rozstrzygania protestów wyborczych w ubiegłych latach. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 in principio k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., postanowił jak w sentencji. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI