I NSWR 393/23

Sąd Najwyższy2023-11-22
SNinnereferendumŚrednianajwyższy
referendumSąd Najwyższywymogi formalneprawo wyborczepostępowanie nieprocesowe

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych pisma procesowego.

Wnosząca protest U.W. złożyła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnieniem była niezgodność protestu z wymogami formalnymi pisma procesowego, w szczególności brak numeru PESEL, co stanowiło nieusuwalny brak formalny.

Sąd Najwyższy rozpoznał protest wniesiony przez U.W. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Protest został złożony 23 października 2023 r. Sąd Najwyższy, działając w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Głównym powodem takiej decyzji było niespełnienie przez protest wymogów formalnych pisma procesowego. Zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym oraz Kodeksu wyborczego, protesty te są rozpatrywane w postępowaniu nieprocesowym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące pozwu. Wymogi formalne pisma procesowego, określone w art. 126 k.p.c., obejmują m.in. oznaczenie sądu, stron, osnowę wniosku, wskazanie faktów i dowodów, a także podpis i załączniki. Dodatkowo, pierwsze pisma w sprawie powinny zawierać dane identyfikacyjne stron, w tym numer PESEL lub NIP. W przypadku protestu U.W. stwierdzono brak numeru PESEL, a próba jego ustalenia nie powiodła się. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie braki formalne, zgodnie z orzecznictwem (uchwała I NZP 8/23), nie podlegają uzupełnieniu i skutkują pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, protest, który nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu i nie podlega uzupełnieniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że do rozpatrywania protestów przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego i Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące pozwu. Brak numeru PESEL wnoszącego protest stanowi nieusuwalny brak formalny, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu, zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
U.W.osoba_fizycznawnosząca protest
Prokurator Generalnyorgan_państwowyudział
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyudział

Przepisy (10)

Główne

u.r.o. art. 34 § 2

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Określa stosowanie przepisów Kodeksu wyborczego do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum.

k.wyb. art. 243 § 1

Kodeks wyborczy

Stanowi, że niespełnienie wymogów formalnych protestu skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu.

Pomocnicze

k.wyb. art. 242 § 1

Kodeks wyborczy

Określa, że Sąd Najwyższy rozpoznaje protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 511 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje, że wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie.

k.p.c. art. 187 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa warunki, jakie powinien spełniać pozew, w tym wymogi pisma procesowego.

k.p.c. art. 126 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymienia ogólne warunki, jakie powinno zawierać każde pismo procesowe.

k.p.c. art. 126 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dodatkowe wymogi dla pierwszych pism w sprawie, w tym dane identyfikacyjne stron.

u.r.o.

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Tekst jednolity Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm.

k.wyb.

Kodeks wyborczy

Tekst jednolity Dz. U. 2023, poz. 2408

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

Tekst jednolity Dz. U. 2023, poz. 1550, ze zm.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego, w szczególności nie zawiera numeru PESEL wnoszącego. Brak numeru PESEL jest nieusuwalnym brakiem formalnym, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Godne uwagi sformułowania

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, z uwagi na to, że nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego. Brak numeru PESEL, a próba jego ustalenia przy wykorzystaniu wskazanego przez wnoszącą protest adresu miejsca zamieszkania nie powiodła się, co – jak wyżej wyjaśniono – stanowi nieusuwalny brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu.

Skład orzekający

Paweł Wojciechowski

przewodniczący, sprawozdawca

Maria Szczepaniec

członek

Krzysztof Wiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum i wyborów, wymogi formalne pism procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dotyczącego referendum i wymogów formalnych, które nie podlegają uzupełnieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z formalnymi wymogami protestu wyborczego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSWR 393/23
POSTANOWIENIE
Dnia 22 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Maria Szczepaniec
‎
SSN Krzysztof Wiak
w sprawie z protestu U.W.
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na 15 października 2023 r.,
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
U. W. (dalej: „wnosząca protest”) wniosła do Sądu Najwyższego protest (data stempla pocztowego: 23 października 2023 r.) zawierający zarzuty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, z uwagi na to, że nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego.
Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej jako: „u.r.o.”),
do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy
z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”). Oznacza to, że Sąd Najwyższy rozpoznaje protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w postępowaniu nieprocesowym (art. 242 § 1 k.wyb.). Wobec
powyższego w postępowaniu tym zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art.
126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1).
Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2).
Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.).
Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23) – „[w]
postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130
1a
§ 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. Tym samym braki formalne protestu przeciwko ważności wyborów bądź referendum nie podlegają uzupełnieniu.
Wnosząca protest w niniejszym postępowaniu nie podała swojego numeru PESEL, a próba jego ustalenia przy wykorzystaniu wskazanego przez wnoszącą protest adresu miejsca zamieszkania nie powiodła się, co – jak wyżej wyjaśniono – stanowi nieusuwalny brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23).
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art.
243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., orzekł jak w sentencji.
(r.g.)
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI