I NSWR 633/23

Sąd Najwyższy2023-11-22
SNinnereferendumWysokanajwyższy
referendumważnośćprotestSąd Najwyższywymogi formalnePESELKodeks wyborczyustawa o referendum

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku numeru PESEL.

Sąd Najwyższy rozpoznał protest J. R. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r. Protest został wniesiony 25 października 2023 r. Sąd uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego, w szczególności nie podano numeru PESEL wnoszącego protest. Zgodnie z przepisami, brak ten jest nieusuwalny i skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał protest wniesiony przez J. R. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Protest wpłynął do Sądu Najwyższego 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu, uznając, że nie spełnia on wymogów formalnych pisma procesowego. Zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym, do rozpatrywania protestów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego, a w postępowaniu tym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące pozwu. Wymogi formalne pisma procesowego, określone w art. 126 k.p.c., obejmują m.in. oznaczenie sądu, stron, osnowę wniosku, wskazanie faktów i dowodów, podpis oraz załączniki. Dodatkowo, pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać adresy stron oraz numer PESEL lub NIP wnoszącego. W niniejszej sprawie wnoszący protest nie podał swojego numeru PESEL, co stanowiło nieusuwalny brak formalny. Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów i referendum nie mają zastosowania przepisy dotyczące obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych, co oznacza, że sąd nie miał obowiązku wzywania do uzupełnienia braku PESEL. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego musi spełniać wymogi formalne pisma procesowego, w tym zawierać numer PESEL wnoszącego. Brak ten jest nieusuwalny i skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu, bez obowiązku wzywania do jego uzupełnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
J. R.osoba_fizycznawnoszący protest
Prokurator Generalnyorgan_państwowyudział
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyudział

Przepisy (9)

Główne

u.r.o. art. 34 § 2

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks wyborczy.

k.wyb. art. 242 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy rozpoznaje protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w postępowaniu nieprocesowym.

k.wyb. art. 243 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 511 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie.

k.p.c. art. 187 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego.

k.p.c. art. 126 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Określa warunki, jakie powinno zawierać każde pismo procesowe.

k.p.c. art. 126 § 2

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Określa dodatkowe wymogi dla pierwszego pisma w sprawie, w tym numer PESEL lub NIP wnoszącego.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów i referendum.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów i referendum.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego, w tym brakuje numeru PESEL wnoszącego. W postępowaniach dotyczących protestów wyborczych i referendalnych nie stosuje się przepisów k.p.c. o obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, z uwagi na to, że nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego. Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu. Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23) – „[w] postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów [...] a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum [...] nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130 1a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego [...]”.

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący, sprawozdawca

Krzysztof Wiak

członek

Paweł Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum i wyborów, w szczególności brak obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach o ważność referendum i wyborów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników zajmujących się prawem wyborczym i proceduralnym, ze względu na interpretację przepisów dotyczących wymogów formalnych protestów i wyłączenia stosowania niektórych przepisów k.p.c.

Referendum pod znakiem zapytania: Sąd Najwyższy odrzuca protest z powodu braku PESEL.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSWR 633/23
POSTANOWIENIE
Dnia 22 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Wiak
‎
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z protestu J. R.
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego
na 15 października 2023 r.
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
J. R. (dalej: „wnoszący protest”) wniósł do Sądu Najwyższego protest (data wpływu: 25 października 2023 r.) zawierający zarzuty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, z uwagi na to, że nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego.
Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej jako: „u.r.o.”),
do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy
z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst    jedn.    Dz.    U.    2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”). Oznacza to, że
Sąd
Najwyższy rozpoznaje protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w postępowaniu nieprocesowym (art. 242 § 1 k.wyb.). Wobec powyższego w postępowaniu tym zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art.
126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy  jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz  wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo
jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1).
Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2).
Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.).
Wnoszący protest nie podał swojego numeru PESEL. Biorąc pod uwagę powyższe, stanowi to nieusuwalny brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23
).
Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z  25 października 2023 r. (I NZP 8/23) – „[w]
postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i
do
Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz
do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w
ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz.
1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130
1a
§ 1-3 ustawy z dnia 17
listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie miał obowiązku wezwania wnoszącego protest do uzupełnienia powyższego braku formalnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art.
243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., orzekł jak w sentencji.
[ms]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI