I NSWR 256/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum bez dalszego biegu z powodu braku podpisu wnoszącego.
A.O. złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., jednak pismo nie zawierało jego własnoręcznego podpisu. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego i Kodeksu postępowania cywilnego, uznał brak podpisu za nieusuwalny brak formalny. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu, nie wzywając do jego uzupełnienia.
Wnoszący protest, A.O., złożył do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r. Głównym zarzutem podniesionym przez wnoszącego było to, że pismo protestu nie zawierało jego własnoręcznego podpisu. Sąd Najwyższy, po analizie wniosku, uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o referendum ogólnokrajowym, do warunków i trybu wnoszenia protestu stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego, co oznacza postępowanie nieprocesowe. W tym trybie, wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie, a pozew warunkom pisma procesowego określonym w art. 126 k.p.c. Brak podpisu strony stanowi nieusuwalny brak formalny, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o. Sąd Najwyższy podkreślił, że w tego typu postępowaniach nie mają zastosowania przepisy dotyczące wzywania do uzupełnienia braków formalnych, co potwierdziła uchwała siedmiu sędziów SN z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak własnoręcznego podpisu stanowi nieusuwalny brak formalny, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego musi spełniać wymogi pisma procesowego, w tym wymóg posiadania podpisu strony. Brak podpisu jest traktowany jako nieusuwalny brak formalny, a przepisy nie przewidują obowiązku wzywania do jego uzupełnienia w tym trybie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawić protest bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. O. | osoba_fizyczna | wnoszący protest |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
u.r.o. art. 34 § 2
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
k.wyb. art. 243 § 1
Kodeks wyborczy
Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
Pomocnicze
k.wyb. art. 242 § 1
Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy rozpoznaje protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 511 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie.
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego.
k.p.c. art. 126
Kodeks postępowania cywilnego
Określa warunki, jakie powinno zawierać każde pismo procesowe (oznaczenie sądu, stron, osnowa wniosku, wskazanie faktów i dowodów, podpis, załączniki).
k.p.c. art. 126 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz numer PESEL lub NIP wnoszącego pismo.
k.p.c. art. 130 § 1-2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów i referendum.
k.p.c. art. 130a § 1-3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów i referendum.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak własnoręcznego podpisu na proteście jest nieusuwalnym brakiem formalnym.
Godne uwagi sformułowania
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, z uwagi na to, że nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., orzekł jak w sentencji.
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący, sprawozdawca
Maria Szczepaniec
członek
Paweł Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia protestów wyborczych i referendalnych, w szczególności wymogi formalne i brak obowiązku wzywania do ich uzupełnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawie protestów referendalnych; nie ma zastosowania do innych postępowań cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy formalnych wymogów złożenia protestu, co czyni ją mało interesującą dla szerszej publiczności, ale istotną dla prawników zajmujących się prawem wyborczym.
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSWR 256/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu A. O. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r. przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE A. O. (dalej: „wnoszący protest”) wniósł do Sądu Najwyższego protest (data wpływu: 25 października 2023 r.) zawierający zarzuty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Pismo wnoszącego protest nie zawierało jego własnoręcznego podpisu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, z uwagi na to, że nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej jako: „u.r.o.”), do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”). Oznacza to, że Sąd Najwyższy rozpoznaje protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w postępowaniu nieprocesowym (art. 242 § 1 k.wyb.). Wobec powyższego w postępowaniu tym zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników. Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.). Wnoszący protest nie podpisał przesłanego przez siebie pisma. Biorąc pod uwagę powyższe, stanowi to nieusuwalny brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu. Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23) – „[w] postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130 1a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie miał obowiązku wezwania wnoszącego protest do uzupełnienia powyższego braku formalnego. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., orzekł jak w sentencji. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI