Orzeczenie · 2023-11-30

I NSWR 220/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-11-30
SNinnereferendumWysokanajwyższy
referendumSąd Najwyższyprotestważność referendumbraki formalneKodeks wyborczyustawa o referendum

Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r. został wniesiony przez A.H. do Sądu Najwyższego. Wnosząca zarzuciła dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom na masową skalę i wniosła o unieważnienie referendum. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, stwierdził jego braki formalne. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym, protest może być wniesiony z powodu zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników lub samego wyniku referendum. Art. 34 ustawy stanowi, że protest wnosi się do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od ogłoszenia wyniku referendum, a do jego rozpatrywania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego. Zgodnie z art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego, wnoszący protest musi sformułować zarzuty i przedstawić lub wskazać dowody. Art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego stanowi, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający tych warunków. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty w proteście referendalnym muszą być konkretne, poparte dowodami i wykazywać naruszenie własnego, rzeczywistego interesu protestującego. Zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne lub dotyczące innych osób nie są dopuszczalne. Sąd powołał się na uchwałę SN z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, która nadała moc zasady prawnej stwierdzeniu, że w postępowaniach protestowych nie stosuje się przepisów KPC dotyczących wzywania do uzupełnienia braków formalnych. W analizowanym proteście zarzuty dotyczące sposobu wydawania kart referendalnych i głosowania po zakończeniu ciszy wyborczej zostały uznane za ogólne i niesprecyzowane. Nie wskazano dowodów ani naruszenia własnego interesu wnoszącej protest. Sąd Najwyższy nie jest upoważniony do inicjowania postępowania z urzędu ani formułowania zarzutów za protestującego. W związku z powyższym, na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie wymogów formalnych dla protestów przeciwko ważności referendum i brak możliwości uzupełniania braków formalnych w tym postępowaniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowań protestowych przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, zawierający ogólne zarzuty i niepoparty dowodami, spełnia wymogi formalne do dalszego biegu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, protest obarczony brakami formalnymi, takimi jak ogólne i niesprecyzowane zarzuty oraz brak wskazania dowodów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym i Kodeksu wyborczego, które wymagają od protestującego sformułowania konkretnych zarzutów popartych dowodami, wykazujących naruszenie własnego interesu prawnego. Ogólne zarzuty, jak te zawarte w proteście, nie spełniają tych wymogów.

Czy w postępowaniu protestowym przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące wzywania do uzupełnienia braków formalnych pisma?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności referendum nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 Kodeksu postępowania cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przywołał uchwałę z dnia 25 października 2023 r., I NZP 8/23, która nadała moc zasady prawnej stwierdzeniu, że w sprawach protestów referendalnych nie wzywa się skarżących do uzupełnienia braków formalnych pisma.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
A. H.osoba_fizycznawnosząca protest

Przepisy (7)

Główne

u.r.o. art. 33 § 1

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum.

u.r.o. art. 34 § 1

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Protest wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

k.wyb. art. 241 § 3

Kodeks wyborczy

Wnoszący protest zobowiązany jest sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.wyb. art. 243 § 1

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241.

Pomocnicze

u.r.o. art. 34 § 2

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniach protestowych przeciwko ważności referendum.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniach protestowych przeciwko ważności referendum.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest obarczony jest brakami formalnymi. • Zarzuty w proteście są ogólne, niesprecyzowane i abstrakcyjne. • Wnosząca protest nie wykazała naruszenia własnego, konkretnego interesu prawnego. • Protest nie zawiera wskazania dowodów. • W postępowaniach protestowych przeciwko ważności referendum nie stosuje się przepisów KPC o uzupełnianiu braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

obarczony jest brakami formalnymi • konstrukcyjnym elementem protestu referendalnego jest takie sformułowanie zarzutów... które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego • przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego • w sprawach dotyczących protestów referendalnych nie wzywa się zatem skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Oktawian Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych dla protestów przeciwko ważności referendum i brak możliwości uzupełniania braków formalnych w tym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań protestowych przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważności referendum i procedury jego kwestionowania, co jest tematem o pewnym zainteresowaniu publicznym, ale rozstrzygnięcie jest proceduralne.

Referendum pod lupą SN: Dlaczego Twój protest może zostać odrzucony z powodu braków formalnych?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst