I NSWR 2182/23

Sąd Najwyższy2023-11-21
SNinnereferendumWysokanajwyższy
referendumważność referendumprotestSąd NajwyższyKodeks wyborczyprawo referendalnewymogi formalnepełnomocnik

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z powodu braku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń przez wyborcę przebywającego za granicą.

Skarżący W. M., wyborca głosujący za granicą, złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r. Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ skarżący, przebywający w Norwegii, nie dołączył do protestu zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w Polsce, co jest wymogiem formalnym. Sąd podkreślił, że nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o uzupełnianiu braków formalnych w tego typu sprawach.

Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r. został złożony przez W. M., wyborcę głosującego za granicą w Norwegii. Protest został nadany w polskiej placówce pocztowej w ostatnim dniu terminu, jednakże skarżący nie dopełnił wymogu formalnego wynikającego z art. 241 § 2 zd. 2 Kodeksu wyborczego, który nakłada na wyborcę przebywającego za granicą obowiązek dołączenia do protestu zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 25 października 2023 r. (I NZP 8/23), która ma moc zasady prawnej, stwierdził, że w postępowaniu w sprawie protestu referendalnego nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących uzupełniania braków formalnych. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu z powodu istotnego uchybienia formalnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Przepis art. 241 § 2 zd. 2 k.wyb. nakłada na wyborcę przebywającego za granicą obowiązek dołączenia do protestu zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów SN (I NZP 8/23), stwierdził, że w postępowaniu w sprawie protestu referendalnego nie stosuje się przepisów k.p.c. o uzupełnianiu braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w domyśle, poprzez utrzymanie ważności referendum)

Strony

NazwaTypRola
W. M.osoba_fizycznaskarżący
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (6)

Główne

u.r.o. art. 34 § 1

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

k.wyb. art. 241 § 2

Kodeks wyborczy

Wyborca przebywający za granicą obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu.

Pomocnicze

u.r.o. art. 34 § 2

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Do warunków i trybu wnoszenia protestu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu w sprawie protestu referendalnego.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu w sprawie protestu referendalnego.

k.wyb. art. 243 § 1

Kodeks wyborczy

Podstawa prawna postanowienia o pozostawieniu protestu bez dalszego biegu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogu formalnego ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w kraju, zgodnie z art. 241 § 2 zd. 2 k.wyb. Niemożność uzupełnienia braków formalnych na podstawie przepisów k.p.c. w postępowaniu o protest referendalny, zgodnie z zasadą prawną wyrażoną w uchwale I NZP 8/23 SN.

Godne uwagi sformułowania

protest należało pozostawić bez dalszego biegu pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu istotnym uchybieniem formalnym nie mają zastosowania przepisy [...] regulujące postępowanie naprawcze

Skład orzekający

Paweł Czubik

przewodniczący, sprawozdawca

Oktawian Nawrot

członek

Tomasz Przesławski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych protestu referendalnego przez wyborców zagranicznych oraz brak możliwości uzupełniania braków formalnych w tego typu postępowaniach."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważności referendum i procedury jego kwestionowania, co jest istotne z punktu widzenia prawa wyborczego i obywatelskiego. Jednakże rozstrzygnięcie opiera się na formalnych brakach wniosku, a nie na merytorycznej ocenie zarzutów.

Referendum pod znakiem zapytania? Sąd Najwyższy odrzuca protest z powodu formalnego błędu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSWR 2182/23
POSTANOWIENIE
Dnia 21 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Czubik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Oktawian Nawrot
‎
SSN Tomasz Przesławski
w sprawie z protestu W. M.
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień
‎
15 października 2023 r.
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora Generalnego
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 21 listopada 2023 r.
postanawia:
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z 25 października 2023 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej
operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012
r. - Prawo pocztowe) W. M. (dalej: „Skarżący”), głosujący w
zagranicznym obwodzie głosowania
nr […] w okręgu konsularnym w T. (Norwegia) złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., domagając się jego unieważnienia. Jednocześnie Skarżący sformułował wnioski dowodowe i postawił konkretne zarzuty dotyczące przeprowadzenia referendum.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 u
stawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm.; dalej: „u.r.o.”),
protest
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, stosownie do treści art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”).
Zgodnie z art. 241§ 2 zd. 2 k. wyb. Wyborca przebywający za granicą: „obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu”.
Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej o wynikach głosowania i
wyniku referendum przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. zostało
wydane w dniu 17 października 2023 r. i opublikowane w Dzienniku Ustaw w dniu 18 października 2023 r. pod pozycją 2236. Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum rozpoczął bieg w dniu 19 października 2023 r. i upłynął z dniem 25 października 2023 r.
W przedmiotowej sprawie, protest referendalny został nadany z
Polski
za
pośrednictwem poczty polskiej w dniu 25 października 2023 r., a
więc
we wskazanym powyżej terminie. Jednakże Skarżący, wskazujący w
proteście zagraniczne miejsce zamieszkania (w Norwegii), powinien był do
protestu dołączyć zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika lub
pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w Polsce. Temu obowiązkowi Skarżący uchybił. Powoduje to konieczność pozostawienia protestu Skarżącego (wniesionego z istotnym uchybieniem formalnym, wprost określonym w art. 241 § 2 zd. 2
in fine
jako skutkującym ww. sankcją)
,
bez dalszego biegu.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że brak jest podstaw do wezwania Skarżącego do usunięcia wskazanych wyżej braków formalnych. W uchwale składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – której nadano moc zasady prawnej – przesądzono bowiem, że w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1
-
2 oraz art. 130
1a
§ 1
-
3 k.p.c., regulujące postępowanie naprawcze
w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych.
Z powyższych względów
Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1
in principio
k. wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., postanowił jak w sentencji.
(r.g.)
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI