I NSWR 2113/23

Sąd Najwyższy2023-11-29
SNinnereferendumWysokanajwyższy
referendumprotest wyborczySąd Najwyższywymogi formalneważność referendumprawo wyborcze

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu z powodu braków formalnych, w tym braku podpisu skarżącego.

Z.G. wniósł protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., żądając jego unieważnienia. Protest nie został jednak podpisany przez skarżącego i nie zawierał numeru PESEL. Prokurator Generalny oraz Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej również wskazali na braki formalne. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego i ustawy o referendum ogólnokrajowym, a także na uchwałę składu siedmiu sędziów SN, uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego i nie podlega konwalidacji, w związku z czym pozostawił go bez dalszego biegu.

Protest wyborczy wniesiony przez Z.G. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r. został pozostawiony przez Sąd Najwyższy bez dalszego biegu z powodu istotnych braków formalnych. Skarżący nie podpisał pisma procesowego, co jest wymogiem formalnym, a także nie podał swojego numeru PESEL. Zarówno Prokurator Generalny, jak i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, zgodnie z procedurą, wskazali na te braki formalne jako podstawę do odrzucenia protestu. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę w składzie trzech sędziów, odwołał się do przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym (art. 34 ust. 1 i 2) oraz Kodeksu wyborczego (art. 242 § 1, art. 243 § 1), które nakazują pozostawienie protestu bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on warunków formalnych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było odwołanie się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2023 r. (I NZP 8/23), która nadała moc zasady prawnej stanowisko, że w postępowaniu o protest referendalny nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących naprawiania braków formalnych pism procesowych. W związku z tym, brak podpisu skarżącego uniemożliwił nadanie protestowi biegu i nie podlegał uzupełnieniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, protest należy pozostawić bez dalszego biegu, jako niespełniający warunków formalnych pisma procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym i Kodeksu wyborczego, które nakazują pozostawienie protestu bez biegu w przypadku braków formalnych. Kluczowe było odwołanie do uchwały SN (I NZP 8/23) stanowiącej zasadę prawną, zgodnie z którą w postępowaniu o protest referendalny nie stosuje się przepisów k.p.c. o naprawianiu braków formalnych. Brak podpisu jest brakiem niepodlegającym konwalidacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec braków formalnych protestu)

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznaskarżący
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (9)

Główne

u.r.o. art. 34 § 1

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

k.wyb. art. 243 § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.

Pomocnicze

u.r.o. art. 34 § 2

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Sąd Najwyższy rozpatruje protest w formie postanowienia, a także powinien pozostawić protest bez dalszego biegu wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.

k.wyb. art. 242 § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy rozpatruje protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu.

k.p.c. art. 126 § 1 pkt 6

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne pisma procesowego, w tym obowiązek podpisania.

k.p.c. art. 187 § 1

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne pisma procesowego, w tym obowiązek podpisania.

k.p.c. art. 511 § 1

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu zwyczajnym do postępowań nieprocesowych.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w sytuacji braków formalnych pisma procesowego (nie mają zastosowania w tym przypadku).

k.p.c. art. 130a § 1-3

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w sytuacji braków formalnych pisma procesowego (nie mają zastosowania w tym przypadku).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie został podpisany przez skarżącego, co stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie mu biegu. W postępowaniu o protest referendalny nie stosuje się przepisów k.p.c. o naprawianiu braków formalnych pism procesowych, zgodnie z uchwałą SN I NZP 8/23.

Godne uwagi sformułowania

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, jako niespełniający warunków formalnych pisma procesowego. brak jest podstaw do wezwania skarżącego do usunięcia wskazanego wyżej braku formalnego protestu poprzez jego podpisanie

Skład orzekający

Paweł Księżak

przewodniczący

Mirosław Sadowski

sprawozdawca

Adam Redzik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do rygorystycznego traktowania wymogów formalnych protestów referendalnych i braku możliwości ich uzupełniania na gruncie obowiązujących przepisów i uchwały SN."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań dotyczących protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna z punktu widzenia prawa wyborczego i procedury, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnych brakach pisma, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSWR 2113/23
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak (przewodniczący)
‎
SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca)
‎
SSN Adam Redzik
w sprawie z protestu Z. G.
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień
‎
15 października 2023 r.,
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 listopada 2023 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
]
UZASADNIENIE
Z.G. (dalej: „skarżący”) wniósł protest wyborczy przeciw ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 roku w Polsce, żądając jego unieważnienia i ponownego przeprowadzenia. Skarżący nie podpisał pisma, nie wskazał także numeru PESEL.
Prokurator Generalny wyraził opinię, że protest należy pozostawić bez   dalszego biegu z uwagi na braki formalne pisma, tj. brak podpisu oraz niepodanie numeru PESEL.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wyraził opinię, że protest należy pozostawić bez dalszego biegu z przyczyn formalnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, jako niespełniający warunków formalnych pisma procesowego.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 u
stawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm.; dalej: „u.r.o.”)
protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 242 § 1 u
stawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm.; dalej: „k.wyb.”) w zw. z
art. 34 ust.  2  u.r.o.,
Sąd Najwyższy rozpatruje protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 243 §  1 k.wyb.
w zw. z
art. 34 ust. 2 u.r.o.
,
Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez
dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.
Obowiązek rozpoznania przez Sąd Najwyższy (na mocy wyżej powołanych przepisów ustrojowych) protestu referendalnego w postępowaniu nieprocesowym oznacza w szczególności, że protest powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, w tym zawierać podpis skarżącego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (zob. art. 126 § 1 pkt 6 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 511 § 1 k.p.c.).
Wniesiony w niniejszej sprawie protest referendalny nie został podpisany przez skarżącego, co oznacza, że jest on obarczony brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji. Skutkuje to koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (zob.  postanowienie Sądu Najwyższego z 30 lipca 2020 r., I NSW 4414/20). Wskazać bowiem należy, że w u
chwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – której nadano moc zasady prawnej – przesądzono, że w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130
1a
§ 1-3 k.p.c., regulujące
postępowanie naprawcze
w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie   może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. W konsekwencji
brak jest podstaw do wezwania skarżącego do   usunięcia wskazanego wyżej braku formalnego protestu poprzez jego podpisanie
Mając na uwadze powyższe
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1
in principio
k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., postanowił jak w sentencji.
[SOP]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI