I NSWR 2093/23

Sąd Najwyższy2023-11-30
SNinnereferendumŚrednianajwyższy
referendumważność referendumprotestSąd Najwyższyustawa o referendum ogólnokrajowymKodeks wyborczydowodypostępowanie niejawne

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest dotyczący ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r. z powodu braku dowodów potwierdzających zarzuty naruszeń.

Wnosząca protest E.W. zakwestionowała ważność referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., twierdząc, że musiała upomnieć się o kartę referendalną. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym i Kodeksu wyborczego, protestujący ma obowiązek przedstawić dowody na poparcie swoich zarzutów. Ponieważ wnosząca protest nie przedstawiła żadnych dowodów, a jedynie swoje subiektywne odczucia, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r. został wniesiony przez E.W. z powodu zarzutu naruszenia przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Wnosząca protest podała, że otrzymała tylko dwie karty do głosowania i musiała upomnieć się o kartę referendalną. Prokurator Generalny zajął stanowisko, że protest jest zasadny, a naruszenie przepisów może mieć wpływ na wynik referendum. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, stwierdził, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym, protest może być wniesiony ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o referendum ogólnokrajowym, do rozpatrywania protestu stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego, w tym art. 241 § 3, który nakłada na wnoszącego obowiązek sformułowania zarzutów i przedstawienia lub wskazania dowodów. Sąd Najwyższy uznał, że wnosząca protest nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich okoliczności, a jej twierdzenia ograniczyły się do informacji o konieczności upomnienia się o kartę. Sąd podkreślił, że opinia prywatna, niepoparta dowodami, nie może stanowić podstawy do zakwestionowania ważności referendum, a zarzuty hipotetyczne nie mieszczą się w przedmiocie protestu. W związku z tym, na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego w związku z art. 34 ust. 2 ustawy o referendum ogólnokrajowym, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, protest taki podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Ustawa o referendum ogólnokrajowym oraz Kodeks wyborczy wymagają od wnoszącego protest przedstawienia lub wskazania dowodów na poparcie zarzutów dotyczących naruszeń przepisów lub popełnienia przestępstw. Brak takich dowodów skutkuje niemożnością merytorycznego rozpoznania protestu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
E.W.osoba_fizycznawnosząca protest
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (4)

Główne

u.r.o. art. 33 § 1

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum.

k.wyb. art. 241 § 3

Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

Pomocnicze

u.r.o. art. 34 § 2

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.

k.wyb. art. 243 § 1

Kodeks wyborczy

Protest podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przedstawienia przez wnoszącego protest dowodów na poparcie zarzutów naruszeń przepisów lub przestępstw.

Godne uwagi sformułowania

opinia wnoszącego protest, niepoparta żadnymi dowodami, może być zakwalifikowana wyłącznie jako opinia prywatna zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w ustawie

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący, sprawozdawca

Krzysztof Wiak

członek

Paweł Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum i konieczność poparcia zarzutów dowodami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawie protestów referendalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważności referendum, co jest tematem o pewnym znaczeniu społecznym, jednak rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na braku dowodów, co czyni je mniej interesującym z perspektywy analizy prawnej.

Referendum pod lupą: dlaczego Sąd Najwyższy odrzucił protest mimo zarzutów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSWR 2093/23
POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Wiak
‎
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z protestu E.W.,
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na 15 października 2023 r.
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 listopada 2023 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
W dniu 25 października 2023 r. (data stempla pocztowego) E.W. (dalej jako „wnosząca protest”) wniosła protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. z uwagi na dopuszczenie się w sprawie referendum przestępstwa lub naruszenia przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących głosowania, ustalenia wyniku referendum.
W uzasadnieniu wskazała, że dostała tylko dwie karty do głosowania, a o kartę referendalną musiała się upomnieć.
Pismem z 29 listopada 2023 r. Prokurator Generalny zajął stanowisko w
sprawie wskazując, że wniesiony protest jest zasadny, a naruszenie przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym może mieć wpływ na wynik referendum.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym
(tekst
jedn.
Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”)
przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum.
Jak stanowi art. 34 ust. 2 u.r.o. do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz  sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks
wyborczy
(tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”)
.
Stosownie do art. 241 § 3 k.wyb., wnoszący protest powinien sformułować w
nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy stwierdzić należy, iż przedmiotem protestu jest ważność referendum, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i naruszenia ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczące głosowania, ustalania wyników głosowania lub ustalania wyników samego referendum.
Ponadto z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż obowiązkiem wnoszącego protest, zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym i
odpowiednio stosowanymi przepisami Kodeksu wyborczego, jest sformułowanie w
nim zarzutów dotyczących naruszenia unormowań zawartych w ustawie o  referendum ogólnokrajowym, albo dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum - mających wpływ na wynik wyborów, jak też przedstawienie lub wskazanie dowodów uzasadniających te zarzuty.
W niniejszej sprawie wnosząca protest nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie wskazanych przez siebie okoliczności.
Treść pisma ogranicza się wyłączenie do przekazania informacji o tym, że wnosząca protest musiała upomnieć się o kartę referendalną. O ewentualnym naruszeniu wskazanych przepisów kodeksowych można byłoby mówić dopiero wówczas, gdyby członek obwodowej komisji wyborczej nie wydał konkretnemu wyborcy właściwej karty do  głosowania. W niniejszej sprawie już z treści protestu wynika, że wnosząca protest otrzymała kartę do głosowania w referendum.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się natomiast, że opinia wnoszącego protest, niepoparta żadnymi dowodami, może być zakwalifikowana wyłącznie jako opinia prywatna, a zarzuty sprowadzające się do
hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach nie mieszczą się w    przedmiocie protestu określonym w ustawie (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r., I NSW 206/19).
Z uwagi na powyższe, protest podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.
[ms]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI