I NSWR 2008/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest dotyczący ważności referendum ogólnokrajowego z powodu braku konkretnych zarzutów i dowodów.
Wniesiono protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., zarzucając niewydawanie kart referendalnych w jednym z lokali. Sąd Najwyższy, po analizie, pozostawił protest bez dalszego biegu, uznając go za bezprzedmiotowy i pozbawiony wymaganych przez prawo zarzutów oraz dowodów. Sąd podkreślił, że protest musi zawierać konkretne zarzuty i dowody, a nie jedynie abstrakcyjne twierdzenia.
Wnosząca protest W. W. zaskarżyła ważność referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., podnosząc zarzut niewydawania kart referendalnych w lokalu wyborczym nr [...] w M. Wniosła o unieważnienie referendum i jego ponowne zarządzenie. Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w K. wniósł o odrzucenie protestu, wskazując, że protokół głosowania dowodzi wydania 502 kart. Sąd Najwyższy, rozpoznając protest, uznał go za wymagający pozostawienia bez dalszego biegu. Zgodnie z ustawą o referendum ogólnokrajowym oraz Kodeksem wyborczym, protest musi być wniesiony na piśmie, zawierać konkretne zarzuty dotyczące przestępstw przeciwko referendum lub naruszeń przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników lub samego wyniku, a także przedstawiać lub wskazywać dowody. Sąd podkreślił, że wnoszący protest jest zobowiązany do wykazania wpływu naruszeń na wynik referendum. W niniejszej sprawie zarzut niewydawania kart został uznany za abstrakcyjny, niepoparty dowodami i sprzeczny z danymi z protokołu. Sąd powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym opinie niepoparte dowodami są traktowane jako prywatne, a hipotetyczne założenia o nieprawidłowościach nie mieszczą się w przedmiocie protestu, który ma charakter indywidualno-konkretnej kontroli, a nie abstrakcyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, protest może zostać pozostawiony bez dalszego biegu, jeśli nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów potwierdzających naruszenia mające wpływ na wynik referendum.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut niewydawania kart był abstrakcyjny, niepoparty dowodami i sprzeczny z protokołem głosowania. Zgodnie z przepisami, protest musi zawierać konkretne zarzuty i dowody, a jego celem jest indywidualno-konkretna kontrola, a nie abstrakcyjna ocena.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. W. | osoba_fizyczna | wnosząca protest |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
| Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w K. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
u.r.o. art. 33 § 1
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów tej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum.
Pomocnicze
u.r.o. art. 34 § 1
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
u.r.o. art. 34 § 2
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający wymogów formalnych, tj. niezawierający zarzutów, które zgodnie z art. 33 ust. 1 u.r.o., mogą być podstawą kwestionowania ważności referendum oraz w którym nie przedstawiono lub nie wskazano dowodów, na których zarzuty te byłyby oparte.
k.wyb. art. 241 § 3
Kodeks wyborczy
Wnoszący protest powinien sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Osoba wnosząca protest jest zobowiązana do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów lub referendum.
k.wyb. art. 243 § 1
Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy pozostawia natomiast bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający wymogów formalnych, tj. niezawierający zarzutów, które zgodnie z art. 33 ust. 1 u.r.o., mogą być podstawą kwestionowania ważności referendum oraz w którym nie przedstawiono lub nie wskazano dowodów, na których zarzuty te byłyby oparte.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest nie zawierał konkretnych zarzutów dotyczących naruszeń przepisów. Wnosząca protest nie przedstawiła ani nie wskazała dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Zarzut niewydawania kart był abstrakcyjny i sprzeczny z danymi z protokołu głosowania. Brak podstaw prawnych do prowadzenia kontroli abstrakcyjnej w sprawach protestów referendalnych.
Godne uwagi sformułowania
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Z treści tego przepisu wynika, że osoba wnosząca protest jest zobowiązana do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów lub referendum. Jej wywód sprowadza się wyłącznie do stwierdzenia, że naruszenie polegało na „niewydawaniu kart referendalnych wyborcom”. Zarzut ten uznać zatem należy za mający wyłącznie charakter abstrakcyjny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się, że opinia wnoszącego protest, ze swej istoty niepoparta dowodami, może być zakwalifikowana wyłącznie jako opinia prywatna, a zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w ustawie.
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący, sprawozdawca
Maria Szczepaniec
członek
Paweł Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych protestów referendalnych i wyborczych, w tym konieczności przedstawienia konkretnych zarzutów i dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury protestu przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważności referendum, co jest tematem o pewnym znaczeniu społecznym, jednak rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na braku formalnym, co czyni je mniej interesującym dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy odrzuca protest ws. referendum. Kluczowy brak dowodów i konkretnych zarzutów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSWR 2008/23 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu W. W. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r. przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W. W. (dalej: „wnosząca protest”) wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Wnosząca protest wskazała, że w czasie referendum ogólnokrajowego w lokalu wyborczym nr [...] w M. doszło do naruszenia przepisów polegającego na niewydawaniu kart referendalnych. Wnosząca protest wniosła żądanie unieważnienia referendum i jego ponownego zarządzenia. Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w K. wskazał, że protest jest bezprzedmiotowy, wobec czego wniósł o jego odrzucenie, a w przypadku uznania, że zachodzą przesłanki do jego rozpoznania – o jego nieuwzględnienie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że z protokołu głosowania w obwodowej komisji wyborczej nr [...] w M. wynika, że wydano 502 karty do głosowania w referendum ogólnokrajowym. Wobec powyższego twierdzenie wnoszącej protest, że nie wydawano kart do głosowania jest niesłuszne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm.; dalej: „u.r.o.”), przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów tej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Protest wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”) (art. 34 u.r.o.). Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że do protestów przeciwko ważności referendum zastosowanie znajduje również przepis art. 241 § 3 k.wyb. Zgodnie z nim, wnoszący protest powinien sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Z treści tego przepisu wynika, że osoba wnosząca protest jest zobowiązana do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów lub referendum. Sąd Najwyższy pozostawia natomiast bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający wymogów formalnych, tj. niezawierający zarzutów, które zgodnie z art. 33 ust. 1 u.r.o., mogą być podstawą kwestionowania ważności referendum oraz w którym nie przedstawiono lub nie wskazano dowodów, na których zarzuty te byłyby oparte (art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.). W niniejszej sprawie wnosząca protest jako jego postawę wskazała wystąpienie naruszenia w postaci niewydawania kart do referendum. Nie określiła jednak w jakich okolicznościach miałoby dojść do co najmniej jednego takiego zdarzenia, ani go nie uprawdopodobniła. Jej wywód sprowadza się wyłącznie do stwierdzenia, że naruszenie polegało na „niewydawaniu kart referendalnych wyborcom”. Wnosząca protest nie wskazała przy tym, czy była świadkiem takiego zdarzenia czy też sama nie otrzymała karty do głosowania w referendum ogólnokrajowym. Zarzut ten uznać zatem należy za mający wyłącznie charakter abstrakcyjny. Co więcej, stoi on w sprzeczności ze stanowiskiem Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w K., w którym wskazano, że z protokołu głosowania w obwodzie wyborczym nr [...] w M. wynika, iż karty do głosowania w referendum były wydawane wyborcom. W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się, że opinia wnoszącego protest, ze swej istoty niepoparta dowodami, może być zakwalifikowana wyłącznie jako opinia prywatna, a zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w ustawie (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r., I NSW 206/19). M odel protestów wyborczych i referendalnych polega bowiem na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej kontroli ważności wyborów i referendum. Brak natomiast podstaw prawnych do prowadzenia w tym zakresie kontroli abstrakcyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 listopada 2019 r., I NSW 235/19). Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 1 i 2 u.r.o. , orzekł jak w sentencji. (r.g.) [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI