I NSWR 1780/23

Sąd Najwyższy2023-11-22
SNinnereferendumŚrednianajwyższy
referendumważnośćprotestSąd Najwyższywymogi formalnePESELKodeks wyborczyustawa o referendum

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku numeru PESEL wnioskodawcy.

Do Sądu Najwyższego wpłynął protest M.U. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnieniem była niezgodność protestu z wymogami formalnymi pisma procesowego, w szczególności brak podania przez wnioskodawcę numeru PESEL, co stanowi nieusuwalny brak formalny.

Sąd Najwyższy rozpoznał protest M.U. dotyczący ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r. Protest został wniesiony do Sądu Najwyższego w dniu 30 października 2023 r. Sąd Najwyższy, działając w składzie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Jako podstawę prawną wskazano art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego w związku z art. 34 ust. 2 ustawy o referendum ogólnokrajowym. Głównym powodem takiej decyzji było niespełnienie przez protest przez wymogów formalnych pisma procesowego. W szczególności, wnioskodawca nie podał swojego numeru PESEL, co stanowiło nieusuwalny brak formalny. Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących wymogów pisma procesowego oraz do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym postanowienia z 24 sierpnia 2023 r. (I NSW 11/23) i uchwały siedmiu sędziów z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23). Podkreślono, że w postępowaniach zainicjowanych protestami wyborczymi i referendalnymi nie stosuje się przepisów o uzupełnianiu braków formalnych, co oznacza, że sąd nie miał obowiązku wzywania do uzupełnienia braku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak numeru PESEL w proteście przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego stanowi nieusuwalny brak formalny, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że protest nie spełniał wymogów formalnych pisma procesowego, w tym wymogu podania numeru PESEL. Zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego i Kodeksu postępowania cywilnego, a także orzecznictwem Sądu Najwyższego, taki brak uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy i obliguje sąd do pozostawienia protestu bez dalszego biegu, bez wzywania do uzupełnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
M. U.osoba_fizycznawnoszący protest
Prokurator Generalnyorgan_państwowyudział
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyudział

Przepisy (12)

Główne

u.r.o. art. 34 § ust. 2

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Określa stosowanie przepisów Kodeksu wyborczego do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum.

k.wyb. art. 242 § § 1

Kodeks wyborczy

Stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania protestów w postępowaniu nieprocesowym.

k.wyb. art. 243 § § 1

Kodeks wyborczy

Niespełnienie wymogów formalnych skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

k.p.c. art. 511 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie.

k.p.c. art. 187 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego.

k.p.c. art. 126 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólne warunki pisma procesowego (oznaczenie sądu, stron, rodzaju pisma, osnowy wniosku, wskazanie faktów i dowodów, podpis, załączniki).

k.p.c. art. 126 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dodatkowe wymogi pierwszego pisma w sprawie (adresy stron, PESEL/NIP wnoszącego).

Pomocnicze

u.r.o.

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

Tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm.

k.wyb.

Kodeks wyborczy

Tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408

k.p.c. art. 130 § § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

k.p.c. art. 130a § § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

Tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego, w tym brakuje numeru PESEL wnioskodawcy. Brak numeru PESEL jest nieusuwalnym brakiem formalnym. W postępowaniu w sprawie protestu przeciwko ważności referendum nie stosuje się przepisów o obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

pozostawia protest bez dalszego biegu nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego stanowi to nieusuwalny brak formalny nie miał obowiązku wezwania wnoszącego protest do uzupełnienia powyższego braku formalnego

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Wiak

członek

Paweł Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum i wymogi formalne pism procesowych w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dotyczącego protestów referendalnych i braku PESEL; nie rozstrzyga merytorycznie kwestii ważności referendum.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy formalnych wymogów wniosku, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców, choć istotną dla prawników procesowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSWR 1780/23
POSTANOWIENIE
Dnia 22 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Wiak
‎
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z protestu M. U.
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na 15 października 2023 r.
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
M.U. (dalej: „wnoszący protest”) wniósł do Sądu Najwyższego protest (data wpływu: 30 października 2023 r.) zawierający zarzuty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, z uwagi na to, że nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego.
Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej jako: „u.r.o.”),
do
warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i
trybu
podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst
jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”). Oznacza to, że Sąd Najwyższy rozpoznaje protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w
postępowaniu nieprocesowym (art. 242 § 1 k.wyb.). Wobec powyższego w
postępowaniu tym zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie
z
którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że
pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art.
126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona
i
nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i
pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w
przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub
oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub
oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie
załączników (§ 1).
Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2).
Niespełnienie przez podmiot wnoszący
protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.).
Wnoszący protest nie podał swojego numeru PESEL. Biorąc pod uwagę powyższe, stanowi to nieusuwalny brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23
).
Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
25 października 2023 r. (I NZP 8/23) – „[w]
postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i
do
Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz
do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w
ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz.
1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko
ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie
mają
zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130
1a
§ 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.
1550, ze zm.)”. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie miał obowiązku wezwania wnoszącego protest do uzupełnienia powyższego braku formalnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art.
243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., orzekł jak w sentencji.
[ms]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI