I NSWR 1613/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Wnoszący protest M.B. złożył do Sądu Najwyższego protest dotyczący ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r. Sąd Najwyższy rozpoznał protest i postanowił pozostawić go bez dalszego biegu. Powodem takiej decyzji było niespełnienie przez protest przez wymogów formalnych pisma procesowego, w szczególności brak podania numeru PESEL oraz niepełny adres miejsca zamieszkania.
Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał protest złożony przez M.B. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Protest został wniesiony z datą stempla pocztowego 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu, uznając, że nie spełnia on wymogów formalnych pisma procesowego. Zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym oraz Kodeksu wyborczego, protesty dotyczące ważności referendum rozpatrywane są w postępowaniu nieprocesowym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące pozwu. Wymogi formalne pisma procesowego, określone w art. 126 k.p.c., obejmują m.in. oznaczenie stron, rodzaju pisma, osnowy wniosku, wskazanie faktów i dowodów, a także podpis i załączniki. Dodatkowo, pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać adresy stron i ich przedstawicieli oraz numer PESEL lub NIP wnoszącego. W niniejszej sprawie protestujący nie podał swojego numeru PESEL ani pełnego adresu miejsca zamieszkania (brak wskazania miasta). Sąd Najwyższy podkreślił, że takie braki formalne są nieusuwalne i skutkują pozostawieniem protestu bez dalszego biegu, zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o. Przywołano również uchwałę siedmiu sędziów SN z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23), która wyklucza możliwość uzupełniania braków formalnych w postępowaniach zainicjowanych protestami wyborczymi i referendalnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, protest taki podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że protest nie spełniał wymogów formalnych, w tym nie podano numeru PESEL ani pełnego adresu. Zgodnie z przepisami, braki formalne w postępowaniach dotyczących protestów wyborczych i referendalnych są nieusuwalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec niespełnienia wymogów formalnych przez protest)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | wnoszący protest |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | udział |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | udział |
Przepisy (10)
Główne
u.r.o. art. 34 § 2
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego.
k.wyb. art. 243 § 1
Kodeks wyborczy
Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
Pomocnicze
k.wyb. art. 242 § 1
Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy rozpoznaje protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 511 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie.
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego.
k.p.c. art. 126 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa ogólne warunki każdego pisma procesowego.
k.p.c. art. 126 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dodatkowe wymogi dla pierwszego pisma w sprawie (adresy, PESEL/NIP).
u.r.o.
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Tekst jednolity Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm.
k.wyb.
Kodeks wyborczy
Tekst jednolity Dz. U. 2023, poz. 2408
k.p.c.
Kodeks postępowania cywilnego
Tekst jednolity Dz. U. 2023, poz. 1550, ze zm.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego (brak PESEL, niepełny adres). Braki formalne w postępowaniach referendalnych są nieusuwalne.
Godne uwagi sformułowania
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, z uwagi na to, że nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego. Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23) – „[w] postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów [...] a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum [...] nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130 1a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego [...]”. Tym samym braki formalne protestu przeciwko ważności wyborów bądź referendum nie podlegają uzupełnieniu.
Skład orzekający
Paweł Wojciechowski
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Szczepaniec
członek
Krzysztof Wiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum i wyborów, brak możliwości uzupełniania braków formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie protestów referendalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest istotna z punktu widzenia procedury wyborczej i referendalnej, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach formalnych, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców.
“Referendum pod lupą SN: dlaczego Twój protest może zostać odrzucony z powodu formalności?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSWR 1613/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec SSN Krzysztof Wiak w sprawie z protestu M.B. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE M. B. (dalej: „wnoszący protest”) wniósł do Sądu Najwyższego protest (data stempla pocztowego: 25 października 2023 r.) zawierający zarzuty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, z uwagi na to, że nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej jako: „u.r.o.”), do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”). Oznacza to, że Sąd Najwyższy rozpoznaje protesty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego w postępowaniu nieprocesowym (art. 242 § 1 k.wyb.). Wobec powyższego w postępowaniu tym zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1). Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.). Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23) – „[w] postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130 1a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. Tym samym braki formalne protestu przeciwko ważności wyborów bądź referendum nie podlegają uzupełnieniu. Wnoszący protest w niniejszym postępowaniu nie podał swojego numeru PESEL, a także podał niepełny adres miejsca zamieszkania (ograniczając się do wskazania nazwy ulicy oraz numeru budynku, jednak bez wskazania miasta). Stanowi to nieusuwalny brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23). Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., orzekł jak w sentencji. (r.g.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI