I NSW 9645/25

SN
I NSW 9645/25
POSTANOWIENIE
Dnia 28 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Aleksander Stępkowski
‎
SSN Adam Redzik
w sprawie z protestu pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej X. Y.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora Generalnego
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
w dniu 28 czerwca 2025 r.,
1. wyraża opinię, że zarzuty protestu co do nieprawidłowości
‎
w sporządzeniu protokołu głosowania w obwodzie w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonego w dniu 1 czerwca 2025 r. przez Obwodowe Komisje Wyborcze:
nr 95 w Krakowie,
nr 3 w Oleśnie,
nr 13 w Mińsku Mazowieckim,
nr 9 w Strzelcach Opolskich,
nr 25 w Grudziądzu,
nr 17 w Gdańsku
,
nr 61 w Bielsku – Białej,
nr 35 w Tychach
,
nr 4 w Brześciu Kujawskim,
nr 1 w Mysiadle,
z powodu nieprawidłowości w przenoszeniu policzonych głosów do protokołu poprzez przypisanie głosów jednego kandydata drugiemu kandydatowi, są zasadne, ale stwierdzone naruszenia nie miały wpływu na wynik wyborów;
2. wyraża opinię, że zarzuty protestu co do nieprawidłowości
‎
w liczeniu głosów przez Obwodowe Komisje Wyborcze:
nr 30 w Bielsku - Białej,
nr 6 w Kamiennej Górze,
są zasadne, ale stwierdzone naruszenia nie miały wpływu
‎
na wynik wyborów;
3. wyraża opinię, że zarzut protestu co do nieprawidłowości
‎
w liczeniu głosów przez Obwodową Komisję Wyborczą nr 53
‎
w Katowicach, z powodu omyłek w liczeniu głosów
‎
na niekorzyść obu kandydatów jest zasadny, ale stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów;
4. w pozostałym zakresie pozostawia protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik       Paweł Wojciechowski         Aleksander Stępkowski
[r.g.]
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego)  G. W. - pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Rafała Trzaskowskiego (dalej: „Wnoszący protest”) wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Karola Tadeusza Nawrockiego na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalenia wyników głosowania polegające na naruszeniu przez członków wskazanych poniżej obwodowych komisji wyborczych art. 75 § 2 Kodeksu wyborczego poprzez wpisanie do sporządzonych przez te komisje protokołów głosowania w obwodzie w
wyborach ponownych Prezydenta RP z dnia 1 czerwca 2025 r. błędnych ilości ważnie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów tj. głosy faktycznie oddane na Rafała Trzaskowskiego zostały błędnie wpisane jako głosy oddane na Karola Nawrockiego (i na odwrót).
Wnoszący protest wskazał, iż naruszenia te miały miejsce co najmniej w 13 obwodowych komisjach wyborczych (tj. nr 95 w Krakowie, nr 3 w Oleśnie, nr 13 w Mińsku Mazowieckim, nr 9 w Strzelcach Opolskich, nr 25 w Grudziądzu, nr 17 w Gdańsku, nr 30 w Bielsku-Białej, nr 61 w Bielsku-Białej, nr 53 w Katowicach, nr 35 w Tychach, nr 6 w Kamiennej Górze, nr 4 w Brześciu Kujawskim, nr 1 w Mysiadle) i zawnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie
dowodu z oględzin kart wyborczych ze wszystkich wskazanych w proteście 13 obwodowych komisji wyborczych. Ponadto zawnioskował o dopuszczenie dowodu z pisemnych oświadczeń imiennie wskazanych osób, których kopie załączył do protestu (tj.
M. P. - członka ObKW nr 35 w Tychach; M. P. - członka ObKW nr 95 w Krakowie; W. M. - członka ObKW nr 3 w Oleśnie; G. R. - członka ObKW nr 1 w Mysiadle; J. P. - członka ObKW nr 9 w Strzelcach Opolskich), a także z wszelkich dokumentów, w
tym pism, skarg i wyjaśnień, znajdujących się w posiadaniu Państwowej Komisji Wyborczej oraz właściwych terytorialnie dla danej ww. obwodowej komisji wyborczej okręgowych komisji wyborczych oraz komisarzy wyborczych dotyczących nieprawidłowości w pracy ww. obwodowych komisji wyborczych i w tym zakresie wniósł o zwrócenie się do Państwowej Komisji Wyborczej o przesłanie tych dokumentów do Sądu Najwyższego. Ponadto zawnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie załączonych do złożonych już do
Sądu
Najwyższego protestów wyborczych, w szczególności tych, na podstawie których Sąd Najwyższy wydał już postanowienia o przeprowadzeniu dowodu z oględzin kart wyborczych, o których mowa w komunikacie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2025 r.
W uzasadnieniu podniesionego zarzutu wskazał, że zarówno z informacji medialnych jak i ustaleń własnych organów wyborczych wynika, iż w wielu obwodowych komisjach wyborczych doszło do umyślnego lub nieumyślnego błędnego wpisania do protokołu głosowania w obwodzie w wyborach ponownych Prezydenta RP z dnia 1 czerwca 2025 r. ilości ważnie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów tj. głosy faktycznie oddane na Rafała Trzaskowskiego zostały błędnie wpisane jako głosy oddane na Karola Nawrockiego (i na odwrót).
Wnoszący protest zaznaczył, że na dzień składania protestu zostało w wyniku ustaleń dokonanych przez organy wyborcze, Sąd Najwyższy oraz składającego niniejszy protest pełnomocnika wyborczego ustalone, iż w co najmniej 13 obwodowych komisjach wyborczych doszło lub z wysokim prawdopodobieństwem mogło dojść do naruszenia art. 75 § 2 Kodeksu wyborczego poprzez wpisanie do sporządzonych przez te komisje protokołów głosowania w
obwodzie w wyborach ponownych Prezydenta RP z dnia 1 czerwca 2025 r. błędnych ilości ważnie oddanych głosów.
Państwowa Komisja Wyborcza w swoim stanowisku z dnia 23 czerwca 2025 r. odnosząc się do
zarzutu dotyczącego nieprawidłowego przypisania głosów przez obwodowe komisje wyborcze,
stwierdziła, że odniesienie się do tych zarzutów wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego, do czego Komisja nie jest uprawniona. Jak jednak zaznaczyła, kilka dni po dniu ponownego głosowania do Państwowej Komisji Wyborczej dotarły informacje o wadliwie sporządzonych protokołach obwodowych komisji wyborczych. Z wyjaśnień członków obwodowych komisji wyborczych oraz przewodniczących okręgowych komisji wyborczych wynika, że w protokołach 11 obwodowych komisji wyborczych doszło do zamienienia wyników wyborów między kandydatami. W 9 obwodach głosy Rafała Kazimierza Trzaskowskiego zostały przypisane Karolowi Tadeuszowi Nawrockiemu. Natomiast w 2 obwodach głosy Karola Tadeusza Nawrockiego zostały przypisane Rafałowi Kazimierzowi Trzaskowskiemu:
PKW podkreśliła, że są to informacje przekazane przez członków obwodowych komisji wyborczych i właściwych okręgowych komisji wyborczych. Nie jest to efekt faktycznych ustaleń, do czego Państwowa Komisja Wyborcza nie jest uprawniona.
PKW wskazała ponadto, że pełnomocnik wyborczy nie odnosi się w proteście do dwóch obwodów, w których z powziętych informacji wynika, że głosy Karola Tadeusza Nawrockiego zostały przypisane Rafałowi Kazimierzowi Trzaskowskiemu (gm. Staszów obwód nr 4 - Karol Tadeusz Nawrocki 209; Rafał Kazimierz Trzaskowski 360; gm. Magnuszew obwód nr 1 : Karol Tadeusz Nawrocki 193; Rafał Kazimierz Trzaskowski 467).
Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że jeżeli zarzuty dotyczące nieprawidłowego przypisania głosów we wszystkich wymienionych przypadkach, o których wiedzę powzięła Państwowa Komisja Wyborcza (11), zostałyby potwierdzone, to wprawdzie stanowiłoby to rażące naruszenie prawa wyborczego przez obwodowe komisje wyborcze, lecz nie miałoby to wpływu na wynik wyborów. Uwzględniając wszystkie wymienione przypadki, o których wiedzę powzięła Państwowa Komisja Wyborcza (11), różnica pomiędzy kandydatami wyniosłaby bowiem 365 727 głosów (z obwieszczenia Państwowa Komisja Wyborcza wynika, że różnica wyniosła 369 591). Zatem jeżeli tego rodzaju sytuacja miała miejsce, to
zarzut protestu w tym zakresie jest zasadny, lecz nie miał on wpływu na wynik wyborów.
Reasumując, według opinii Państwowej Komisji Wyborczej w proteście nie spełniono ustawowego wymogu polegającego na jednoznacznym sformułowaniu wniosku o stwierdzenie nieważności wyborów, a także konieczności przedstawienia lub wskazania dowodów, że zarzucane naruszenia prawa miały wpływ na wyników wyborów, protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.
Ewentualnie Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że o ile Sąd Najwyższy postanowi o rozpoznaniu protestu wyborczego, jeżeli potwierdzą się zarzuty dotyczące niewłaściwego przypisania głosów kandydatom w ponownym głosowaniu we wskazanych w proteście obwodach głosowania lub w części z nich, protest należy uznać za zasadny, lecz bez wpływu na wynik wyborów.
Prokurator Generalny w swoim stanowisku z 24 czerwca 2025 r. wskazał, że
Wnoszący protest. załączył i przedstawił dowody świadczące o możliwych nieprawidłowościach w procesie liczenia głosów w Obwodowych Komisji Wyborczych nr: 95 w Krakowie, nr 3 w Oleśnie, nr 13 w Mińsku Mazowieckim, nr 9 w Strzelcach Opolskich, nr 25 w Grudziądzu, nr 17 w Gdańsku, nr 30 w Bielsku - Białej, nr 61 w Bielsku - Białej, nr 53 w Katowicach, nr 35
w Tychach; nr 6 w Kamiennej Górze, nr 4 w Brześciu Kujawskim oraz nr 1 w Mysiadle.
Jak wskazał Prokurator Generalny z protokołów oględzin kart do głosowania w Obwodowych Komisjach Wyborczych nr: 95 w Krakowie, 3 w Oleśnie, 13 w Mińsku Mazowieckim, 9 w Strzelcach Opolskich, 25 w Grudziądzu, 17 w Gdańsku, 30 w Bielsku - Białej, 61 w Bielsku - Białej, 53 w Katowicach, 6 w Kamiennej Górze i 4 w Brześciu Kujawskim, przeprowadzonych w sprawie o sygn. I NSW 91/25 wynika, że w tych przypadkach doszło do potwierdzenia nieprawidłowości w procesie ustalania wyników głosowania. W związku z
powyższym konieczne jest również dopuszczenie dowodu z protokołów oględzin kart wyborczych w tych komisjach, przeprowadzonych w ww. sprawie. W tym zakresie zarzut jest zatem zasadny. Uchybienie takie może mieć potencjalnie wpływ na wynik wyborów, w przypadku potwierdzenia zaistnienia tego typu uchybień w innych obwodach głosowania. W celu weryfikacji zasadności zarzutów odnośnie nieprawidłowości w ustalonych wynikach głosowania w Obwodowych Komisji Wyborczych nr 1 w Mysiadle i 35 w Tychach zasadnym jest przeprowadzenie dowodu z oględzin kart do głosowania we wskazanych obwodach.
W ocenie Prokuratora Generalnego w przypadku potwierdzenia opisanych nieprawidłowości uznać należy wniesiony protest wyborczy za zasadny. W związku z powyższym Prokurator Generalny wniósł o uznanie wniesionego protestu za zasadny we wskazanym wyżej zakresie, a także o przeprowadzenie dowodu z
oględzin kart do głosowania w odniesieniu do wskazanych obwodowych komisji wyborczych.
Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2025 r. do akt sprawy I NSW 9645/25 dołączone zostały protokoły z oględzin kart do głosowania w
Obwodowych Komisjach Wyborczych nr:
95 w Krakowie, 3 w Oleśnie, 13 w Mińsku Mazowieckim, 9 w Strzelcach Opolskich, 25 w Grudziądzu, 17 w Gdańsku, 30 w Bielsku-Białej, 61 w Bielsku-Białej, 53 w Katowicach, 35 w Tychach, 6 w Kamiennej Górze, 4 w Brześciu Kujawskim,
10 w Tarnowie
, dopuszczone jako dowód w sprawie I NSW 91/25, które to oględziny przeprowadzono w drodze pomocy sądowej na podstawie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2025 r. w sprawie I NSW 91/25 oraz protokół z oględzin kart do głosowania ObKW nr 1 w Mysiadle dopuszczony jako dowód w sprawie I NSW 194/25 postanowieniem z dnia 17 czerwca 2025 r., I NSW 194/25.
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy dopuścił jako dowód w sprawie I NSW 9645/25 ww. protokoły z oględzin kart do głosowania jak też oświadczenia osób załączone do protestu.
Odnosząc się do poszczególnych Obwodowych Komisji Wyborczych ujętych w proteście należy wskazać, że w
odniesieniu do ObKW nr 95 w Krakowie, Przewodniczący OKW nr 18 w Krakowie zajął stanowisko oraz załączył mail z oświadczeniem przewodniczącej ObKW nr 95 o pomyłce polegającej na błędnym przypisaniu głosów kandydatom.
Z załączonego do protestu oświadczenia o nieprawidłowościach wyborczych w głosowaniu ponownym w wyborach Prezydenta RP w 2025 r. z dnia 11 czerwca 2025 r. złożonego przez Członka ObKW 95 w Krakowie M. P. wynika, że wyniki głosowania w ww. komisji w głosowaniu ponownym w dniu 1 czerwca 2025 r. są sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów. W trakcie liczenia głosów faktyczne ustalenia ObKW były następujące: liczba głosów oddana na Rafała Trzaskowskiego 1132, liczba głosów oddana na Karola Nawrockiego 540. Jako przyczynę niezgodności wskazano niezamierzony błąd członków komisji wprowadzających protokół do systemu. Głosy policzone prawidłowo - wyniki podane w odwrotnej kolejności niż alfabetyczna
.
Sąd Rejonowy dla Krakowa
-
Krowodrzy w Krakowie przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 95 w Krakowie ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 540 głosów, natomiast na Rafała Trzaskowskiego 1132, co stanowi wynik dokładnie odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie.
W
odniesieniu do
ObKW nr 3 w Oleśnie Przewodniczący OKW nr 27 w Opolu zajął stanowisko i załączył zawiadomienie przewodniczącej ObKW nr 3 w
Oleśnie o pomyłce polegającej na zamianie głosów (błędnym przypisaniu wyników kandydatom). Z załączonego do protestu oświadczenia o nieprawidłowościach wyborczych w głosowaniu ponownym w wyborach Prezydenta RP w 2025 r. z dnia 9 czerwca 2025 r. złożonego przez Członka ObKW 3 w Oleśnie W. M. wynika, że wyniki głosowania w ww. komisji w głosowaniu ponownym w dniu 1 czerwca 2025 r. są sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów. W trakcie liczenia głosów faktyczne ustalenia ObKW były następujące: liczba głosów oddana na Rafała Trzaskowskiego 637, liczba głosów oddana na Karola Nawrockiego 378. Jako przyczynę nieprawidłowości wskazano mylne przekazanie ilości uzyskanych głosów przez przewodniczącego lub mylne wprowadzenie przez informatyka. Sąd Rejonowy w Oleśnie przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 3 w Oleśnie ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 377 głosów na Rafała Trzaskowskiego 638, co stanowi wynik odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie.
W
odniesieniu do
ObKW nr 13 w Mińsku Mazowieckim, Przewodniczący OKW nr 26 w Siedlcach zajął stanowisko w sprawie, wskazując że OKW na dzień ustalania wyników głosowania nie powzięła wiarygodnych informacji co do zajścia nieprawidłowości w zakresie ustalania wyników w ObKW nr 13 w Mińsku Mazowieckim. Wskazała na zasadność ponownego przeliczenia głosów, podnosząc że nawet gdyby potwierdzono nieprawidłowości, to różnica w ilości uzyskanych głosów pozostaje bez wpływu na wynik wyborów. Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim przeprowadził dowód z
oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 13 w Mińsku Mazowieckim ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 364, natomiast na Rafała Trzaskowskiego oddano 611, co stanowi wynik odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie, przy czym dodatkowo w pakiecie oznaczonym jako pakiet głosów oddanych na Rafała Trzaskowskiego był 1 głos nieważny.
W
odniesieniu do
ObKW nr 9 w Strzelcach Opolskich, Przewodniczący OKW nr 27 zajął stanowisko, wskazując, że bez przeprowadzenia postępowania dowodowego nie jest w stanie stwierdzić czy doszło do naruszenia. Z załączonego do protestu oświadczenia o nieprawidłowościach wyborczych w głosowaniu ponownym w wyborach Prezydenta RP w 2025 r. z dnia 11czerwca 2025 r. złożonego przez Członka ObKW nr 9 w Strzelcach Opolskich J. P. wynika, że wyniki głosowania w ww. komisji w głosowaniu ponownym w dniu 1 czerwca 2025 r. są sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów. W trakcie liczenia głosów faktyczne ustalenia ObKW były następujące: liczba głosów oddana na Rafała Trzaskowskiego 416, liczba głosów oddana na Karola Nawrockiego 223. Jako przyczynę nieprawidłowości wskazano mylnie podaną i wprowadzoną przez informatyka ilość głosów. Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 9 w Strzelcach Opolskich ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 223 głosy na Rafała Trzaskowskiego oddano 416, co stanowi wynik dokładnie odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie.
W
odniesieniu do
ObKW nr 25 w Grudziądzu, Przewodniczący OKW nr 6 w Toruniu zajął stanowisko i załączył oświadczenie członków ObKW nr 25 w Grudziądzu o pomyłce polegającej na zamianie głosów oddanych na poszczególnych kandydatów na Prezydenta RP. Sąd Rejonowy w Grudziądzu przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 25 w Grudziądzu ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 324 głosy na Rafała Trzaskowskiego oddano 504, co stanowi wynik dokładnie odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie.
W
odniesieniu do
ObKW nr 17 w Gdańsku, Przewodniczący OKW nr 35 w Gdańsku wskazał, iż z wyjaśnień ObKW nr 17 w Gdańsku oraz operatora informatycznego obsługującego tą komisję wynika, że komisja ta popełniła błąd przy przenoszeniu danych z ręcznego protokołu do protokołu głosowania, co potwierdza załączone do stanowiska oświadczenie członków ObKW. Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 17 w Gdańsku ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 344 głosy (przy czym w paczce opisanej jako głosy ważne na Karola Nawrockiego były 3 karty nieważne), a na Rafała Trzaskowskiego oddano 585, co stanowi wynik odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie, a dodatkowo pośród głosów oddanych na Karola Nawrockiego były 3 karty nieważne.
W
odniesieniu do
ObKW nr 30 w Bielsku-Białej, Przewodniczący OKW nr 38 w Bielsku-Białej zajął stanowisko, wskazując, że jak wynika z protokołu ObKW nr 30 w Bielsku Białej, w lokalu wyborczym znajdował się mąż zaufania, jednak ani mąż zaufania ani członkowie komisji nie zgłaszali uwag do protokołu. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW 30 w Bielsku Białej, ustalając, iż w pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na Rafała Trzaskowskiego znajdowało się 349 głosów oddanych na Rafała Trzaskowskiego, natomiast w pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na Karola Nawrockiego znajdowało się 450 głosów ważnych oddanych na Karola Nawrockiego oraz 160 głosów ważnych ale oddanych na Rafała Trzaskowskiego, co oznacza, iż na Karola Nawrockiego oddano 450 głosów, a na Rafała Trzaskowskiego 509. Ustalono zatem wynik inny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie.
W
odniesieniu do
ObKW nr 61 w Bielsku-Białej, Przewodniczący OKW nr 38 w Bielsku-Białej zajął stanowisko, wskazując na wyniki oględzin kart do głosowania dokonanych przez sąd. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW 61 w Bielsku Białej, ustalając, iż w pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na Karola Nawrockiego znajdowało się 771 głosów oddanych na Karola Nawrockiego i 1 głos ważny oddany na Rafała Trzaskowskiego natomiast w pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na Rafała Trzaskowskiego znajdowało się 1048 głosów oddanych na Rafała Trzaskowskiego. Sumując ustalono, iż na Rafała Trzaskowskiego oddano 1049 natomiast na Karola Nawrockiego oddano 771 głosów, co stanowi wynik odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie.
W
odniesieniu do
ObKW nr 53 w Katowicach Przewodniczący OKW nr 37 w Katowicach wniósł o oddalenie protestu w zakresie ObKW nr 53 w Katowicach Sąd Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW 53 w Katowicach ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 627
głosy na Rafała Trzaskowskiego oddano 830, jest to zatem wynik odbiegający od protokołu głosowania w tym obwodzie w odniesieniu do obydwu kandydatów (z
protokołu ObKW wynika iż Karol Nawrocki uzyskał 628 - zatem 1 głos więcej, a Rafał Trzaskowski 830 - zatem 2 głosy więcej).
W
odniesieniu do
ObKW nr 35 w Tychach, Przewodniczący OKW nr 37 w Katowicach zajął stanowisko i załączył oświadczenie członków ObKW o błędach. Z załączonego do protestu oświadczenia o nieprawidłowościach wyborczych w
głosowaniu ponownym w wyborach Prezydenta RP w 2025 r. z dnia 9 czerwca 2025 r. złożonego przez Członka ObKW nr 35 w Tychach M. P. wynika, że wyniki głosowania w ww. komisji w głosowaniu ponownym w dniu 1 czerwca 2025 r. są sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów. W trakcie liczenia głosów faktyczne ustalenia ObKW były następujące: liczba głosów oddana na Rafała Trzaskowskiego 581, liczba głosów oddana na Karola Nawrockiego 347. Przyczyną niezgodności była istotna pomyłka przy wprowadzaniu wyników głosowania. Zastępca Przewodniczącego wprowadził wyniki głosowania w sposób odwrotny. Sąd Rejonowy Tychach przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW 35 w Tychach ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 347 głosy na Rafała Trzaskowskiego oddano 581, jest to zatem dokładnie odwrotnie niż w protokole głosowania w tym obwodzie.
W
odniesieniu do
ObKW nr 6 w Kamiennej Górze, Przewodniczący OKW nr 2 w Jeleniej Górze zajął stanowisko. Podniósł że w I turze na Rafała Trzaskowskiego oddano 321 głosów, na Karola Nawrockiego 174, a na kandydatów którzy nie brali udziału w II turze oddano w I turze łącznie 191 głosów, a w obu turach wydano podobna liczbą kart. Jak wskazał, nawet gdyby przyjąć że wszyscy wyborcy którzy w I turze głosowali na pozostałych kandydatów zagłosowali na Karola Nawrockiego to i tak wynik budzi wątpliwości. Wskazał że najczęstszym błędem członków ObKW jest brak gremialnego sprawdzenia wprowadzenia wyników głosowania do protokołu w systemie informatycznym, co narusza wytyczne, przy czym do OKW nie wpłynęły skargi. Sąd Rejonowy Kamiennej Górze przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW 6 w Kamiennej Górze ustalając, iż w pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na Karola Nawrockiego (368 sztuk) znajdowało się 278 kart z głosami oddanymi na Karola Nawrockiego oraz 90 kart z głosami oddanymi na Rafała Trzaskowskiego, natomiast w pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na Rafała Trzaskowskiego znajdowało się 338 kart z głosami oddanymi na Rafała Trzaskowskiego. Końcowo ustalono, że na Karola Nawrockiego oddano 278 głosy na Rafała Trzaskowskiego oddano 428, a różnica wynika z błędnego dołożenia 90 kart z głosami oddanymi na Rafała Trzaskowskiego do pakietu kart z głosami oddanymi na Karola Nawrockiego.
W
odniesieniu do
ObKW nr 4 w Brześciu Kujawskim Przewodniczący OKW nr 7 we Włocławku zajął stanowisko. Jak wskazał niezwłocznie po pojawieniu się informacji o możliwych nieprawidłowościach w ObKW nr 4 w Brześciu Kujawskim podjęto czynności sprawdzające. Członkowie ObKW nr 4 w rozmowach potwierdzili pomyłkę w sporządzonym protokole, polegającą na odwrotnym przypisaniu głosów kandydatom, na potwierdzenie czego przedstawiono zdjęcie brudnopisu ustalonych wyników głosowania w tym obwodzie. Sąd Rejonowy we Włocławku przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 4 w Brześciu Kujawskim ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 331 głosy, natomiast na Rafała Trzaskowskiego oddano 466 głosów, co stanowi wynik dokładnie odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie.
W
odniesieniu do
ObKW nr 1 w Mysiadle Przewodniczący OKW nr 21 w Warszawie w swoim stanowisku podkreślił, że zgodnie z protokołem w dniu głosowania obecny był mąż zaufania i nie zostały wniesione żadne zarzuty do protokołu. Z załączonego do protestu oświadczenia o nieprawidłowościach wyborczych w głosowaniu ponownym w wyborach Prezydenta RP w 2025 r. z dnia 12 czerwca 2025 r. złożonego przez Członka ObKW nr 1 w Mysiadle J. R. wynika, że wyniki głosowania w ww. komisji w głosowaniu ponownym w dniu 1 czerwca 2025 r. są sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów. W trakcie liczenia głosów faktyczne ustalenia ObKW były następujące: liczba głosów oddana na Rafała Trzaskowskiego 631, liczba głosów oddana na Karola Nawrockiego 555. Jako przyczynę nieprawidłowości wskazano błędne wpisanie danych w systemie PKW, skutkujące wydrukowaniem błędnie przypisanych głosów. Sąd Najwyższy przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW 1 w Mysiadle ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 555 głosy na Rafała Trzaskowskiego oddano 630, co stanowi wynik odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie, z
tym że w pakiecie głosów oddanych na Rafała Trzaskowskiego znajdował się 1 nieważny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą.
Pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Rafała Trzaskowskiego posiada legitymację do wniesienia protestu wyborczego, bowiem zgodnie z dyspozycją art. 82 § 5 k.wyb. prawo wniesienia protestu przysługuje również pełnomocnikowi wyborczemu.
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
1. dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów;
2. naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Ponadto, według art. 321 § 3 k. wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego: z 11 czerwca 2015 r. III SW 60/15, z 31 lipca 2020 r. I NSW 2027/20, 31 lipca 2020 r. I NSW 2286/20).
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2023 r. I NSW 1093/23; z 14 grudnia 2023 r. I NSW 1222/23, z 14 grudnia 2023 r. I NSW 839/23; z 13 grudnia 2023 r. I NSW 799/23; por. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 listopada 2023 r. I NSWR 83/23; z 7 listopada 2023 r. I NSW 86/23; z 30 października 2019 r. I NSW 117/19 z 18 lipca 2019 r. I NSW 39/19). W przedmiocie protestu o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb. nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: z 7 lutego 1990 r. III SW 93/90, 5 grudnia 2007 r. III SW 63/07 16 lipca 2014 r. III SW 35/14). Konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu Wnoszącego protest.
Sąd Najwyższy stwierdza, że Wnoszący protest przedstawił dowody uprawdopodabniające w stopniu dostatecznym twierdzenia zawarte w proteście m.in. poprzez załączenie pisemnych oświadczeń poszczególnych członków obwodowych komisji wyborczych.
Wnoszący protest zarzucił naruszenie art. 75 § 2 K.wyb. poprzez wpisanie do sporządzonych przez te komisje protokołów głosowania w obwodzie w wyborach ponownych Prezydenta RP z dnia 1 czerwca 2025 r. błędnych ilości ważnie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów tj. głosy faktycznie oddane na Rafała Trzaskowskiego zostały błędnie wpisane jako głosy oddane na Karola Nawrockiego (i na odwrót) z protestu
Stosownie do art. 75 § 2 k.wyb. w protokole głosowania wymienia się liczbę osób uprawnionych do głosowania, liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania, oraz liczbę głosów nieważnych z wyszczególnieniem przyczyn nieważności i liczby głosów odpowiadających każdej z tych przyczyn, liczbę głosów ważnych ogółem z wyszczególnieniem liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów.
Przywołany powyżej artykuł stanowi jeden z przepisów wchodzących w zakres rozdziału 9 Kodeksu wyborczego „Ustalanie wyników głosowania w obwodzie”, w którym określono zasady ustalania wyników głosowania w obwodzie wyborczym. Nadto szczegółowy tryb wykonywania tych czynności jest precyzowany w wytycznych wydawanych przez PKW na podstawie art. 80 §
3c
k.wyb., które na mocy art. 161 § 1 k.wyb. są wiążące dla obwodowych komisji wyborczych, a które zostały zawarte jako załącznik do
uchwały nr 165/2025 w sprawie wytycznych dla
obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r
. (dalej również: „Wytyczne
”).
Z protokołów oględzin kart do głosowania przeprowadzonych we wszystkich Obwodowych Komisjach Wyborczych wskazanych w proteście wynika, że spośród 13 ObKW wskazanych w proteście, w 10 przypadkach nieprawidłowości w procesie ustalania wyników głosowania zarzucone w proteście, tj. błędnego wpisania głosów oddanych na Rafała Trzaskowskiego jako oddanych na Karola Nawrockiego (i
na
odwrót) zostały potwierdzone (w 5 przypadkach była to dokładnie ta sama liczba głosów, w pozostałych 5 występowała dodatkowo różnice rzędu 1-2 głosów na korzyść jednego lub drugiego z kandydatów). Oznacza to, iż doszło do naruszenia art. 75 § 2 k.wyb., a w konsekwencji protest w tym zakresie należało uznać za zasadny (tj. w odniesieniu do obwodowych komisji wyborczych: nr 95 w Krakowie, nr 3 w Oleśnie,
nr 13 w Mińsku Mazowieckim,
nr 9 w Strzelcach Opolskich, nr 25 w Grudziądzu, nr 17 w Gdańsku, nr 61 w Bielsku-Białej, nr 35 w Tychach, nr 4 w Brześciu Kujawskim, nr 1 w Mysiadle). W kolejnych 2
obwodach nastąpiła nieprawidłowość w procesie ustalania wyników głosowania, polegająca na tym, że w pakiecie kart obejmujących ważne głosy oddane na Karola Nawrockiego znalazły się karty (pakiety kart) z ważnymi głosami oddanymi na Rafała Trzaskowskiego (w obwodowych komisjach wyborczych nr 30 w Bielsku Białej -
160 głosów
oraz nr 6 w Kamiennej Górze - 90 głosów). Natomiast w ObKW
nr 53 w Katowicach
liczba głosów oddanych na poszczególnych kandydatów odbiegała o pojedyncze głosy od liczby głosów wskazanej w protokole głosowania (
pomyłka polegała na zawyżeniu liczby głosów - odpowiednio o 1 głos
w odniesieniu do Karola Nawrockiego oraz 2 głosy - w odniesieniu do Rafała Trzaskowskiego). W przypadku tych ostatnich 3 obwodowych komisji wyborczych nieprawidłowość zaistniała zatem na etapie wcześniejszym niż wpisanie danych do protokołów, tj. na etapie liczenia głosów. Doszło zatem do naruszenia art. 71 § 1 k.wyb., wobec czego Sąd Najwyższy uznał także za zasadne zarzuty w zakresie naruszenia przepisów dotyczących ustalanie wyników głosowania w tych 3 obwodowych komisjach wyborczych.
Pomimo tego, iż w ocenie Sądu Najwyższego we wszystkich wskazanych w proteście 13 komisjach doszło do naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalenia wyników głosowania, to naruszenia te nie miały wpływu na wynik wyborów, bowiem różnica głosów pomiędzy kandydatami, zgodnie z Obwieszczeniem PKW z 2 czerwca 2025 r o wynikach ponownego głosowania i
wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wynosiła 369 591 głosów (tj. 1,68% ważnych głosów oddanych na obu kandydatów), natomiast w wyniku stwierdzonych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego we wszystkich 13 obwodowych komisjach wyborczych doszło łącznie do błędnego wpisania lub
policzenia blisko 2,5 tyś ważnych głosów (Karolowi Nawrockiemu przypisano o 2425 głosów za dużo, natomiast Rafałowi Trzaskowskiemu o 2424 głosy za mało).
Należy też dodatkowo wziąć pod uwagę, na co zwróciła uwagę PKW, iż w wyniku przeprowadzenia
dowodu z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w
dwóch innych Obwodowych Komisjach Wyborczych - nie wskazanych w proteście (Staszów obwód nr 4, gm. Magnuszew obwód nr 1) - ustalono iż doszło do tego samego rodzaju naruszenia polegającego na
wpisaniu do sporządzonych przez te komisje protokołów głosowania w obwodzie w wyborach ponownych Prezydenta RP z dnia 1 czerwca 2025 r. błędnych ilości ważnie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów, z tym że w przypadku tych 2 komisji błąd ten skutkował tym, że
głosy Karola Tadeusza Nawrockiego zostały przypisane
Rafałowi Kazimierzowi Trzaskowskiemu, w konsekwencji czego za dużo głosów przypisano Rafałowi Trzaskowskiemu, a za mało Karolowi Nawrockiemu). Taki sam błąd zaistniał też w ObKW nr 4 Bychawa. Natomiast w wyniku przeprowadzenia oględzin kart do głosowania w kilku innych obwodowych komisjach wyborczych wskazywanych w innych protestach wyborczych (w tym Orzysz nr 4, Gdańsk nr 9, Poznań nr 36, Poznań nr 109, nr 10 w Tarnowie) nie stwierdzono tego rodzaju nieprawidłowości.
Na gruncie niniejszej sprawy doszło zatem do naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalania wyników wyborów, które nie miało wpływu na wynik wyborów.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 323 § 2 Kodeksu wyborczego wyraził opinię jak w sentencji postanowienia.
Adam Redzik      Paweł Wojciechowski        Aleksander Stępkowski
[r.g.]
[a.ł]