I NSW 9636/25

Sąd Najwyższy2025-06-25
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprawo wyborczeSąd Najwyższyczynne prawo wyborczespis wyborcówzakład leczniczy

Sąd Najwyższy uznał protest wyborczy R.Z. dotyczący pozbawienia go czynnego prawa wyborczego za bezzasadny, wskazując na brak udokumentowania opuszczenia zakładu leczniczego przed dniem wyborów.

R.Z. złożył protest wyborczy, twierdząc, że został pozbawiony prawa głosu w wyborach Prezydenta RP, ponieważ mimo przebywania w szpitalu wojskowym, nie został ujęty w spisie wyborców w swojej macierzystej komisji, a następnie nie mógł udać się do szpitala, by oddać głos. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego, uznał protest za bezzasadny, wskazując, że skarżący nie udokumentował opuszczenia zakładu leczniczego przed dniem wyborów, co jest warunkiem dopisania do spisu wyborców w innym obwodzie.

Protest wyborczy R.Z. dotyczył zarzutu pozbawienia go czynnego prawa wyborczego w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnoszący protest wskazał, że przebywając w szpitalu wojskowym, nie został ujęty w spisie wyborców w swojej macierzystej komisji, a po opuszczeniu szpitala dowiedział się, że jest zarejestrowany jako wyborca w szpitalu, lecz nie mógł już oddać głosu. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do przepisów Konstytucji i Kodeksu wyborczego. Zauważono, że zgodnie z k.wyb., tworzenie odrębnych obwodów głosowania w zakładach leczniczych wymaga spełnienia określonych warunków, a spisy wyborców są sporządzane na podstawie wykazu osób przebywających w tych zakładach. Sąd uznał, że skarżący nie zakwestionował prawidłowości sporządzenia spisu w szpitalu, ani nie przedstawił dokumentu potwierdzającego opuszczenie zakładu przed dniem wyborów, co jest warunkiem dopisania do spisu w innym obwodzie. Wobec braku spełnienia wymogów proceduralnych, Sąd Najwyższy uznał protest za bezzasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut protestu jest bezzasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wyborca nie udokumentował opuszczenia zakładu leczniczego przed dniem wyborów, co jest warunkiem dopisania do spisu wyborców w innym obwodzie. Brak spełnienia tego wymogu proceduralnego skutkuje bezzasadnością protestu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie protestu

Strona wygrywająca

Przeciwnicy protestu (Państwowa Komisja Wyborcza, Prokurator Generalny)

Strony

NazwaTypRola
R.Z.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyprzedmiot protestu

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.

k.wyb. art. 12 § 4

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Komisarz wyborczy tworzy odrębny obwód głosowania w zakładzie leczniczym, jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców.

k.wyb. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Spis wyborców w zakładzie leczniczym sporządza się na podstawie wykazu osób, które będą w nim przebywać w dniu wyborów. Wykaz ten osoba kierująca jednostką przekazuje do urzędu gminy najpóźniej w 3 dniu przed dniem wyborów.

k.wyb. art. 51 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Okręgowa komisja wyborcza dopisuje do spisu wyborców osobę skreśloną ze spisu dla danego obwodu głosowania w związku z wpisaniem tej osoby do spisu wyborców m.in. zakładzie leczniczym, jeżeli udokumentuje, iż zakład ten opuściła przed dniem wyborów.

k.wyb. art. 81 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności wyborów z powodu uchybień.

k.wyb. art. 323 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 323 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak udokumentowania przez wyborcę opuszczenia zakładu leczniczego przed dniem wyborów.

Odrzucone argumenty

Wyborca został pozbawiony czynnego prawa wyborczego poprzez nieujęcie go w spisie wyborców w macierzystej komisji i niemożność oddania głosu w szpitalu.

Godne uwagi sformułowania

zarzut protestu jest bezzasadny nie udokumentowała, iż zakład ten opuściła przed dniem wyborów

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

przewodniczący

Joanna Lemańska

członek

Oktawian Nawrot

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania w zakładach leczniczych i procedury dopisywania do spisów wyborców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborcy przebywającego w szpitalu i jego obowiązków proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wyborczego, jakim jest zapewnienie możliwości głosowania osobom przebywającym w szpitalach, jednak rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji proceduralnych wymogów, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 9636/25
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
‎
SSN Joanna Lemańska
‎
SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca)
w sprawie z protestu R.Z.
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego,
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
w dniu 25 czerwca 2025 r.,
wyraża opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny.
Joanna Lemańska      Krzysztof Wiak     Oktawian Nawrot
[ps]
UZASADNIENIE
Pismem z 9 czerwca 2025 r. R.Z. wniósł do Sądu Najwyższego „wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2025”. Wnoszący protest podniósł, że w dniu 18 maja 2025 r. uczestniczył w wyborach w swojej macierzystej Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w G.. W dniach 28 – 30 maja 2025 przebywał w szpitalu wojskowym w B.. Podczas pobytu w szpitalu wnoszący protest nie
podpisywał żadnych dokumentów, które nie dotyczyły stanu jego zdrowia, nie
składał również żadnych próśb i wniosków dotyczących wyborów prezydenckich. Dnia 1 czerwca 2025 r. stawił się w Obwodowej Komisji Wyborczej w G.. Wówczas okazało się, że jego nazwisko nie zostało ujęte w spisie wyborców. Wnoszący protest wskazał ponadto, że „przewodnicząca komisji ustaliła po chwili telefonicznie, że jestem zarejestrowany jako wyborca w szpitalu wojskowym w
B.. Niestety, w tym dniu nie mogłem już jechać do B., aby
oddać głos”. Z uwagi na powyższe, w opinii wnoszącego protest, został on pozbawiony czynnego prawa wyborczego.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu Najwyższego, Państwowa Komisja Wyborcza 23 czerwca 2025 r. wyraziła opinię, że protest jest bezzasadny.
W stanowisku z 24 czerwca 2025 r. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu wyborczego bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997 Nr
78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz
warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”).
Sąd Najwyższy za wiarygodne uznaje twierdzenia wnoszącego protest w
zakresie okoliczności, których dotyczą. Niemniej jednak zauważyć należy, że
zgodnie z art. 12 § 4 k.wyb. komisarz wyborczy tworzy odrębny obwód głosowania w zakładzie leczniczym, jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców. Stosownie do art. 29 § 1 zd. 1 k.wyb. spis wyborców w
zakładzie leczniczym sporządza się na podstawie wykazu osób, które będą w
nim przebywać w dniu wyborów. Wykaz ten osoba kierująca jednostką przekazuje do urzędu gminy najpóźniej w 3 dniu przed dniem wyborów.
Z treści wniesionego protestu jednoznacznie wynika, że wnoszący protest nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia spisu wyborców w zakładzie leczniczym, w którym przebywał na 3 dni przed dniem wyborów.
Zgodnie z art. 51 § 2 pkt. 3 k.wyb. okręgowa komisja wyborcza dopisuje do
spisu wyborców osobę skreśloną ze spisu dla danego obwodu głosowania w
związku z wpisaniem tej osoby do spisu wyborców m.in. zakładzie leczniczym, jeżeli udokumentuje, iż zakład ten opuściła przed dniem wyborów. Wnoszący protest nie podniósł, że przedstawił jakikolwiek dokument potwierdzający opuszczenie przez niego zakładu leczniczego, a zatem, że okręgowa komisja wyborcza nie dopełniła ustawowego obowiązku. Z treści protestu wynika jedynie, że
przewodnicząca komisji ustaliła, że jestem on „zarejestrowany jako wyborca w
szpitalu wojskowym w B.”, czego – jak wskazano wyżej – Sąd Najwyższy nie kwestionuje.
Z uwagi na powyższe nie ma podstaw do uznania, że doszło do uchybień, o
których mowa w art. 81 § 1 k.wyb. W związku z tym Sąd Najwyższy, na
podstawie art. 323 § 1 i 2 k.wyb., wyraża opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny.
Joanna Lemańska      Krzysztof Wiak     Oktawian Nawrot
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI