I NSW 9238/25

Sąd Najwyższy2025-06-20
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd Najwyższywymogi formalnePESELKodeks wyborczyzasada prawna

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu braku numeru PESEL wnoszącego protest.

M.S. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP. Sąd Najwyższy, powołując się na Kodeks wyborczy i uchwałę składu siedmiu sędziów, pozostawił protest bez dalszego biegu. Głównym powodem było niespełnienie wymogów formalnych, w szczególności brak numeru PESEL wnoszącego protest, co zgodnie z przywołaną uchwałą Sądu Najwyższego nie podlegało uzupełnieniu.

Sąd Najwyższy rozpoznał protest M.S. przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Protest został wniesiony z naruszeniem wymogów formalnych, a konkretnie brakowało w nim numeru PESEL osoby wnoszącej protest. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 321 § 1 i § 3 Kodeksu wyborczego, wskazał, że protest powinien spełniać warunki pisma procesowego, w tym zawierać numer PESEL lub NIP. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było odwołanie się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2023 r. (sygn. akt I NZP 8/23), która ma moc zasady prawnej. Uchwała ta przesądza, że w postępowaniu protestacyjnym przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących naprawiania braków formalnych pism procesowych. W związku z tym, wniesiony protest, jako niespełniający wymogów formalnych, został pozostawiony bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 k.wyb.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, protest taki nie podlega uzupełnieniu, a powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów I NZP 8/23, stwierdził, że w postępowaniu protestacyjnym przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP nie mają zastosowania przepisy k.p.c. dotyczące naprawiania braków formalnych pism procesowych. Brak numeru PESEL stanowi brak formalny, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec braku skutecznego protestu)

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą.

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa - Kodeks wyborczy

Osoba wnosząca protest powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Protest powinien nadto spełniać warunki pisma procesowego.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólne warunki formalne pisma procesowego.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w przypadku braków formalnych pisma procesowego, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w przypadku braków formalnych pisma procesowego, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak numeru PESEL w proteście wyborczym jako brak formalny. Niezastosowanie przepisów k.p.c. o uzupełnianiu braków formalnych w postępowaniu protestacyjnym na podstawie uchwały I NZP 8/23 SN.

Godne uwagi sformułowania

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – której nadano moc zasady prawnej – przesądzono bowiem, że w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 k.p.c., regulujące postępowanie naprawcze w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych.

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Paweł Księżak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku możliwości uzupełniania braków formalnych w protestach wyborczych przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, powołując się na zasadę prawną SN."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie protestów przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP i braku numeru PESEL. Nie dotyczy innych rodzajów wyborów ani innych braków formalnych, jeśli nie zostały one objęte zasadą prawną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu procesu wyborczego i pokazuje, jak rygorystyczne mogą być wymogi formalne, nawet w sprawach o dużej wadze społecznej. Pokazuje też siłę zasady prawnej w polskim systemie prawnym.

Protest wyborczy odrzucony przez Sąd Najwyższy. Znamy powód, dla którego nie można było go uzupełnić.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 9238/25
POSTANOWIENIE
Dnia 20 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Paweł Księżak
w sprawie z protestu M.S.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Paweł Czubik                            Maria Szczepaniec                      Paweł Księżak
UZASADNIENIE
Pismem z 13 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) M.S. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z treścią art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.
W świetle art. 321 § 3 k.wyb. określającego warunki formalne protestu, osoba wnosząca protest powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub
wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Protest powinien nadto spełniać warunki pisma procesowego określone przez art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego. Protest wyborczy, tak jak każde pismo procesowe, powinien zatem zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowany, imię i
nazwisko lub nazwę uczestników i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, dowody na poparcie przytoczonych okoliczności, podpis uczestnika lub pełnomocnika, wymienienie załączników, oznaczenie miejsca zamieszkania uczestników oraz oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby pełnomocnika. Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać m.in. numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo.
Wniesiony protest wyborczy nie zawiera numeru PESEL. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że brak jest podstaw do wezwania skarżącego do usunięcia wskazanego wyżej braku formalnego protestu. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – której nadano moc zasady prawnej – przesądzono bowiem, że w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie
mają zastosowania przepisy art. 130 § 1
-
2 oraz art. 130
1a
§ 1
-
3 k.p.c., regulujące postępowanie naprawcze w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych.
Wniesiony protest należało pozostawić bez dalszego biegu na podstawie art.
322 § 1 k.wyb, jako niespełniający warunków formalnych. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Paweł Czubik                         Maria Szczepaniec                        Paweł Księżak
M.L.
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI